غزل شمارهٔ ۳۰۱۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مهمانی دعوت می‌شود و در مورد عشق و قناعت صحبت می‌کند. او بر این نکته تاکید می‌کند که رزق و روزی از جانب خداوند به انسان داده می‌شود و انسان نباید به مال و زر دنیا مغرور شود. شاعر به تقسیم روزی‌ها اشاره می‌کند و warns می‌دهد که نباید در موضوعات تقدیر و قسمت خیانت کرد. او نیز به دشمنی و توجه به زیبایی‌های ظاهری هشدار می‌دهد و بر حقیقت باطن تأکید می‌کند. در نهایت، شاعر به سفر به تبریز و نور شمس دین اشاره می‌کند و تصور می‌کند که چگونه می‌توان در تاریکی‌های زندگی به سوی روشنایی و حقیقت حرکت کرد.
رو که به مهمان تو می‌نروم ای اخیبست مرا از طعام دود دل مطبخی
هوش مصنوعی: به مهمانی تو نمیآیم، ای برادر، زیرا دلم از غذای پختوپز برمیآید و ناراحت است.
رزق جهان می‌دهد خویش نهان می‌کندگاه وصال او بخیل در زر و مال او سخی
هوش مصنوعی: نعمتهای دنیا را آشکار می‌کند و خود را پنهان میسازد، گاهی در لحظات نزدیک شدن به او، بخیل به نظر میرسد، ولی در مال و ثروت خود بسیار بخشنده است.
مال و زرش کم ستان جان بده از بهر جانمذهب سردان مگیر یخ چه کند جز یخی
هوش مصنوعی: اگر مال و ثروت را از دست میدهی، برای جان خود از جانت مایه بگذار؛ دین و مذهب را به خاطر دنیا رها نکن؛ چرا که تنها در دنیا سرمایی بیش نیست.
قسمت آن باردان مایده و نان گرمقسمت این عاشقان مملکت و فرخی
هوش مصنوعی: به آن دسته از انسانها و سرنوشتهای خوب، نعمتها و روزیهای خوش میرسد، و این عشقورزان نیز سهم خود را از کشور و شادیها میبرند.
قسمت قسام بین هیچ مگو و مچخکار بتر می‌شود گر تو در این می‌چخی
هوش مصنوعی: هیچوقت در مورد قسمت و تقدیر حرف نزن و در آن دخالت نکن، زیرا اگر تو در این موضوع کنجکاوی کنی، اوضاع بدتر خواهد شد.
جنتی ای دل فروز دوزخی ای خوش بسوزچند میان جهان مانده در برزخی
هوش مصنوعی: بهشت دلی پر از نور و تابناک است، اما جهنمی هم وجود دارد که خوشیهای آن به شدت میسوزاند. چه تعداد افراد در این جهان در حال گذر از برزخ هستند!
سوی بتان کم نگر تا نشوی کوردلکور شود از نظر چشم سگ مسلخی
هوش مصنوعی: به آنچه که از زیبایی‌های ظاهری و معشوقان مینگری به غیراز خودت توجه نکن، تا دچار سردرگمی و نادانی نشوی. اگر تنها به ظاهر چشم بدوزی، مانند چشم یک سگ در حالت بیمعنایی خواهی بود.
زلف بتان سلسله‌ست جانب دوزخ کشدظاهر او چون بهشت باطن او دوزخی
هوش مصنوعی: زلف معشوقان مانند زنجیری است که آدم را به جهنم میکشد، در حالی که ظاهری زیبا و مانند بهشت دارد، اما باطن او عذابآور و جهنمی است.
لیک عنایات حق هست طبق بر طبقکو برهاند ز دام گرچه اسیر فخی
هوش مصنوعی: اما رحمتهای الهی همچون لایههای متعدد وجود دارد که میتواند انسان را از مشکلات و سختیها آزاد کند، حتی اگر او به شدت گرفتار و در بند باشد.
جانب تبریز رو از جهت شمس دینچند در این تیرگی همچو خسان می‌زخی
هوش مصنوعی: به سوی تبریز میروم و در دل این تاریکی، همچون انسانهای نادان به زندگی خود ادامه میدهم، در حالی که شمسالدین در این مسیر به من میتابد.