غزل شمارهٔ ۳۱۴۲
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش شاهی می‌پردازد که قدرت مطلق و تسلط بر دنیا دارد. شاعر می‌گوید که شاهان در خواب‌هایشان به دنبال چنین سلطنتی بودند و حالا این قدرت به آسانی در دست اوست. او را به عنوان یک انسان صاف و شفاف توصیف می‌کند که بالاتر از ملک و مملکت است. شاعر بر این نکته تأکید می‌کند که باید از مشکلات عاشقان دور شود و موانع را برطرف کند. در نهایت، به نیکی و لطافت فرمان او اشاره می‌شود و ارتباطی به شخصیت شمس تبریز، که نماد رحمت و صفات الهی است، برقرار می‌شود.
حکم نو کن که شاه دورانیسکه تازه زن که سلطانی
هوش مصنوعی: حکم تازهای صادر کن که پادشاهی در دورهای جدید سکههای نو ضرب کند، که نشانهای از قدرت و سلطنت او باشد.
حکم مطلق تو راست در عالمحاکمان قالب‌اند و تو جانی
هوش مصنوعی: حکم نهایی تو در این دنیا از آن حاکمان است و تو روح و جان آنها هستی.
آن چه شاهان به خواب می‌جستندچون مسلم شدت به آسانی
هوش مصنوعی: آنچه که پادشاهان در خواب به دنبالش بودند، حالا به سادگی در دسترس است.
همه مرغان چو دانه چین تواندتو همایی میان مرغانی
هوش مصنوعی: همه پرندگان برای یافتن دانه تلاش میکنند، تو نیز میتوانی مانند یک مرغابى در میان آنها قرار بگیری.
بر سر آمد رواق دولت توز آن که تو صاف صاف انسانی
هوش مصنوعی: دولت و مقام تو به خاطر این است که خودت انسان پاک و بیآلایشی هستی.
برتر آید ز جان ملک و ملکگر دهی دل به روح حیوانی
هوش مصنوعی: اگر جان و مقام را برتر از روح انسان در نظر بگیری، حتی اگر دل به زندگی حیوانی بدهی، هنوز چیزی از ارزش واقعیات کاسته نمیشود.
شرط‌ها را ز عاشقان برگیرکه تو احوال شان همی‌دانی
هوش مصنوعی: عشق و عاشقی را از شرط و قیدهای متعارف برانید، چون تو خود به خوبی از حال و روحیات آنان آگاهی داری.
دام‌ها را ز راه شان بردارخواه تقدیر و خواه شیطانی
هوش مصنوعی: دام‌ها را از مسیر خود برطرف کن، چه نتیجهاش به مقدّر بودن وابسته باشد و چه به وسوسههای شیطانی.
تا شوم سرخ رو در این دعویکه تو چون حق لطیف فرمانی
هوش مصنوعی: میل دارم در این ادعا با شجاعت و روی سرخ ظاهر شوم، چون تو همانند یک فرمان لطیف و حقیقی هستی.
شمس تبریز رحمت صرفیز آن که سر صفات رحمانی
هوش مصنوعی: شمس تبریز، لطف و رحمت خاصی دارد، زیرا تمام ویژگیهای رحمانی را در خود دارد.