غزل شمارهٔ ۳۱۷۳
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حیات معنوی و ارتباط با الهی می‌پردازد. در آن از ساقی (نماد دوست یا معشوق) درخواست می‌شود که جامی از باده معرفت و حقیقت بدهد. شاعر بر این باور است که با نوشیدن این باده، غم و اندیشه‌های منفی دور خواهند شد و فرد به روشنایی و حقیقت می‌رسد. همچنین، به تضاد بین نور و ظلمت اشاره می‌شود و اینکه درک عمیق حقیقت چقدر می‌تواند زندگی را تغییر دهد. در پایان بر لزوم خاموشی و توجه به درک عمیق‌تر از زندگی تأکید می‌شود به جای مشغول شدن در بحث‌های بی‌فایده.
باده ده، ای ساقی هر متقیبادهٔ شاهنشهی راوقی
هوش مصنوعی: ای ساقی، بادهای به من بده که هر مرد با تقوایی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد، بادهای از نوع شاهانه.
جام سخن بخش که از تف اوگردد دیوار سیه منطقی
هوش مصنوعی: کسی که می‌تواند با سخنانش به دیگران آگاهی بدهد، در واقع می‌تواند از تاریکیهای نادانی و اشتباهات منطقی دوری کند.
بردر و بشکن غم و اندیشه راحاکم و سلطان و شه مطلقی
هوش مصنوعی: غم و اندوه را کنار بگذار و اجازه نده که آنها بر تو فرمانروایی کنند؛ تو خودتابع و سرور وجود خود هستی.
چون بگریزی نرسد در تو کسور بگریزیم تو خود سابقی
هوش مصنوعی: اگر تو فرار کنی، هیچکس به تو نخواهد رسید، و اگر ما هم فرار کنیم، تو خودت از همه ما جلوتر هستی.
جنت حسنت چو تجلی کندباغ شود دوزخ بر هر شقی
هوش مصنوعی: وقتی زیباییات نمایان شود، بهشتی می‌شود، اما برای هر کسی که بدخلق و بدکردار باشد، جهنمی خواهد بود.
ظلمت و نور از تو تحیر درندتا تو حقی یا که تو نور حقی
هوش مصنوعی: تاریکی و روشنی از تو به حیرت افتادهاند، آیا تو حقیقتی یا اینکه خود نور حقیقت هستی؟
گشت شب و روز ز تو غرق نورنیست مهت مغربی و مشرقی
هوش مصنوعی: شب و روز به خاطر وجود تو پر از نور است، اما ماه تو نه در غرب است و نه در شرق.
لابه کنی، باده دهی رایگانساقی دریا صفت مشفقی
هوش مصنوعی: اگر با دلسوزی و محبت، بادهای نوشانیده و بیگمان به دست میدهی، ای ساقی که تو همچون دریا هستی.
مست قبول آمد قلب و سلیمزیرکی اینجاست همه احمقی
هوش مصنوعی: دل به عشق و زیبایی مشتاق است و کسانی که در این زمینه افراد باهوش و زیرکی هستند، واقعا درک شایستهای دارند. دیگران که از این موضوع بیخبرند، احمق به نظر میرسند.
زیرکی ار شرط خوشیها بدیباده نجستی خرد و موسقی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در خوشیها زیرک باشی، باید از شر باده بد و موسیقیها بپرهیزی.
فرد چرایی تو اگر یار کی؟از چه تو عذرایی اگر وامقی؟
هوش مصنوعی: اگر فردی به تو وابسته باشد، چرا یار نیست؟ و اگر تو عذرخواهی کنی، چرا دل شکستگی را تحمل میکنی؟
غنچه صفت خویش ز گل درکشیرو بکش آن خار، بدان لایقی
هوش مصنوعی: با زیبایی و لطافت خود مانند گل نمایان شو و از هر مانع و مشکلی که در سر راهت وجود دارد، دوری کن؛ زیرا تو لیاقت بهترینها را داری.
خار کشانند، اگر چه شهندجز تو که بر گلشن جان عاشقی
هوش مصنوعی: اگرچه خارها را جمع میکنند، اما هیچ کس به زیبایی تو که روح عاشقی را در گلشن زنده نگهداشتهای، نمیرسد.
خامش باش و بنگر فتح بابچند پی هر سخن مغلقی
هوش مصنوعی: سکوت کن و به نتیجهها نگاه کن، چرا که پیرو هر گفتار پیچیده، درهای زیادی به سوی موفقیت باز می‌شود.