بخش ۴۸ - باز ترجیح نهادن نخچیران توکل را بر جهد
هوش مصنوعی: این شعر به بحث در مورد تلاش‌های انسان‌ها و حیات آن‌ها در طول تاریخ می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که افراد حریص و مکار، که به دنبال منافع خود هستند، باوجود زحمت‌های فراوان و سوءاستفاده‌هایشان، از برخی نعمت‌ها و فرصتها محروم می‌مانند. او به اهمیت تقدیر الهی اشاره کرده و می‌گوید که همه‌ی کارها در دست خداوند است و همواره نتیجه نهایی به خواست او بستگی دارد. در پایان، شاعر تاکید می‌کند که هر کس باید به جای تلاش‌های بیهوده، به حقیقت و کارهای واقعی اعتنا کند.
جمله با وی بانگ‌ها بر داشتندکان حریصان که سبب‌ها کاشتند
هوش مصنوعی: همه به خاطر او صداهایی برپا کردند، زیرا حریصانی که باعث ایجاد مشکلات شدند، خود را نمایان کردند.
صد هزار اندر هزار از مرد و زنپس چرا محروم ماندند از زَمن
هوش مصنوعی: در میان میلیونها مرد و زن، چرا برخی از زمان و فرصتها بیبهره ماندهاند؟
صد هزار‌ان قرن ز آغاز جهانهمچو اژدر‌ها گُشاده صد دهان
هوش مصنوعی: در طول تاریخ، از آغاز جهان تا به امروز، مانند اژدر‌ها که دهانهای گوناگونی دارند، مسائل و چالشهای زیادی با تنوع و پیچیدگیهای مختلفی وجود داشته است.
مکر‌ها کردند آن دانا گُروهکه ز بُن بر‌کنده شد زان مَکرْ کوه
هوش مصنوعی: گروهی از دانایان ترفندها و حیلههایی را به کار بردند، که به واسطه آن، کوه از ریشهاش کنده شد.
کرد وَصف مکر‌هاشان ذوالجلاللِتَزُولَ مِنۡهُ اَقْلالُ ٱلجِبَالُ
هوش مصنوعی: خداوند توانا، مکر و نیرنگهای آن‌ها را توصیف کرد، به گونهای که کوهها از جای خود حرکت کردند.
جز که آن قسمت که رفت اندر ازلروی ننمود از شکار و از عمل
هوش مصنوعی: تنها بخشی که در آغاز ازلی نمایان نشد، نه از شکار و نه از عمل است.
جمله افتادند از تدبیر و کارماند کار و حکم‌های کردگار
هوش مصنوعی: همه در کار و تدبیر خود شکست خوردهاند و در نهایت، کار به دست خدای حکیم و فرمانروایی او باقی مانده است.
کسپ جز نامی مدان ای نام‌دارجهد جز وَهمی مپندار ای عَیار
هوش مصنوعی: هیچکس را جز به نامش نشناس و تلاش نکن که غیر از واقعیت خیال دیگری به ذهنت راه یابد، ای درویش!