بخش ۱۷۸ - قصه وکیل صدر جهان کی متهم شد و از بخارا گریخت از بیم جان باز عشقش کشید رو کشان کی کار جان سهل باشد عاشقان را
هوش مصنوعی: در بخارا، شخصی به نام صدر متهم و به مدت ده سال از خانه‌اش دور و سرگردان شد. او در این سال‌ها به مناطق مختلفی سفر کرد، اما به شدت برای وطنش و دوری از آن دلتنگ شد. پس از ده سال، او دیگر قادر به تحمل فراق نبود و حسرت بازگشت به وطنش او را آزار می‌داد. او به این نتیجه رسید که دوری از وطنش همچون آتش سوزان است و زندگی‌اش بی‌بار و خالی از شادابی است. او بیان می‌کند که اگرچه انسان‌ها ممکن است در جهان خوشحال باشند، اما همواره باید به غم دوری از وطن فکر کنند. در انتها به دیگران توصیه می‌کند که دل را به دست عشق ندهند، چرا که او نیز در نهایت از محبت دور شده است.
در بخارا بندهٔ صدر جهانمتهم شد گشت از صدرش نهان
هوش مصنوعی: در بخارا، خدمتکار و بندهای از بزرگان جهان متهم شد و به همین خاطر از مقام و موقعیتش پنهان شد.
مدت ده سال سرگردان بگشتگه خراسان گه کهستان گاه دشت
هوش مصنوعی: برای ده سال در حال سرگردانی بودم و گاهی به خراسان میرفتم، گاهی به کوهها و گاهی به دشتها.
از پس ده سال او از اشتیاقگشت بی‌طاقت ز ایام فراق
هوش مصنوعی: بعد از ده سال، او به خاطر اشتیاقی که داشت، بیتاب و بیقرار شد و نتوانست دوری را تحمل کند.
گفت تاب فرقتم زین پس نماندصبر کی داند خلاعت را نشاند
هوش مصنوعی: گفت: دیگر صبر نمیکنم و جدایی را تحمل نمیکنم؛ چه کسی میتواند درد جدایی را بفهمد؟
از فراق این خاکها شوره بودآب زرد و گنده و تیره شود
هوش مصنوعی: از جدایی این خاکها، آب زرد و کثیف و تاریک میشود.
باد جان‌افزا وخم گردد وباآتشی خاکستری گردد هبا
هوش مصنوعی: باد زندگیبخش به طوری میوزد که همه چیز را نرم و خم کرده و با شعلهای خاکستری به آتش مینگرد.
باغ چون جنت شود دار المرضزرد و ریزان برگ او اندر حرض
هوش مصنوعی: باغ به مانند بهشت میشود، اما درختان بیمار و زرد شدهاند و برگهایشان بر زمین میریزد.
عقل دراک از فراق دوستانهمچو تیرانداز اشکسته کمان
هوش مصنوعی: عقل انسان، که باید درک خوبی از زندگی و روابط داشته باشد، در زمان جدایی از دوستان به اندازه تیراندازی است که کمانش شکسته و قادر به پرتاب تیر نیست. به عبارت دیگر، دوری از دوستان باعث تضعیف عقل و فکر میشود.
دوزخ از فرقت چنان سوزان شدستپیر از فرقت چنان لرزان شدست
هوش مصنوعی: عذاب جهنم به خاطر جدایی و دوری آنقدر شدید شده که حتی پیران هم به خاطر این جدایی به شدت متزلزل و ترسان شدهاند.
گر بگویم از فراق چون شرارتا قیامت یک بود از صد هزار
هوش مصنوعی: اگر بگویم از دوری چقدر میسوزم، این درد در قیامت هم فقط یک بار به اندازهی صد هزار بار خواهد بود.
پس ز شرح سوز او کم زن نفسرب سلم رب سلم گوی و بس
هوش مصنوعی: پس از بیان درد و سوز او، دیگر کم نیاور و فقط بگو: پروردگارا، پروردگارا.
هرچه از وی شاد گردی در جهاناز فراق او بیندیش آن زمان
هوش مصنوعی: هرگاه از او خوشحال باشی، در این دنیا باید به دوری او فکر کنی، چون آن زمان واقعاً متوجه احساساتت خواهی شد.
زانچه گشتی شاد بس کس شاد شدآخر از وی جست و همچون باد شد
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه تو شاد شدی، بسیاری دیگر هم شاد شدند. در نهایت، از تو دور شد و مانند باد از کنار همه رفت.
از تو هم بجهد تو دل بر وی منهپیش از آن کو بجهد از وی تو بجه
هوش مصنوعی: قبل از آن که دل تو از او دور شود، خودت را از او دور نکن. اگر دل تو از او میگریزد، تو هم باید دست از او برداری.