بخش ۱۸۵ - رو نهادن آن بندهٔ عاشق سوی بخارا
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از عشق و مشتاقی عمیق خود به بخارا و زیبایی‌های آن سخن می‌گوید. او احساسی بسیار قوی و دلپذیر نسبت به این شهر دارد و به طور استعاری، زیبایی‌های آن را با نعمت‌ها و نعمت‌های دیگر مقایسه می‌کند. شاعر به توصیف زیبایی‌های بخارا و تأثیر آن بر روح و عقل خود می‌پردازد و به نوعی نارضایتی از عقل و دین خود در این عشق می‌رسد. همچنین از احساس عمیق خود در لحظاتی از غم و شادی سخن می‌گوید و به وصف حالتی می‌پردازد که در آن از عشق غافل مانده است. در نهایت، او به شکست عقل و فراموشی آن در دنیای عشق خود اشاره می‌کند.
رو نهاد آن عاشق خونابه‌ریزدل‌طپان سوی بخارا گرم و تیز
هوش مصنوعی: آن عاشق با دل شکسته و بیتاب، با سرعت و شور و حرارت به سوی بخارا حرکت کرد.
ریگ آمون پیش او همچون حریرآب جیحون پیش او چون آبگیر
هوش مصنوعی: ریگهای کویر برای او مانند حریر نرم و لطیف هستند و آب جیحون در مقایسه با او مانند یک آبگیر کوچک به نظر می‌رسد.
آن بیابان پیش او چون گلستانمی‌فتاد از خنده او ، چون گل ستان
هوش مصنوعی: آن بیابان در مقابل او به مانند یک گلستان به نظر میرسید، چرا که خنده او چنان شادی و زیبایی را به ارمغان میآورد که بیابان را مملو از سرزندگی میکرد.
در سمرقندست قند اما لبشاز بخارا یافت و آن شد مذهبش
هوش مصنوعی: در سمرقند شیرینیهایی وجود دارد، اما او لبخندش را از بخارا گرفته و این لبخند، برای او تبدیل به یک سنت و روش زندگی شده است.
ای بخارا عقل‌افزا بوده‌ایلیکن ازمن عقل و دین بربوده‌ای
هوش مصنوعی: ای بخارا، تو باعث افزایش عقل و دانش بودهای، اما از من عقل و ایمان را گرفتهای.
بدر می‌جویم از آنم چون هلالصدر می‌جویم درین صف نعال
هوش مصنوعی: من به دنبال نور و روشنایی هستم، زیرا در این جمعیت، موهبت و عظمت را جستجو میکنم.
چون سواد آن بخارا را بدیددر سواد غم بیاضی شد پدید
هوش مصنوعی: وقتی دید که رنگ تیرهی غم به سواد (سیاهی) بخارا اضافه شده است، ناگهان رنگی روشن و سفید به وجود آمد.
ساعتی افتاد بیهوش و درازعقل او پرید در بستان راز
هوش مصنوعی: مدتی بیهوش شد و به زمین افتاد و عقل او در باغ رازها پرواز کرد.
بر سر و رویش گلابی می‌زدنداز گلاب عشق او غافل بدند
هوش مصنوعی: بر روی او گلبرگهای سرخ و خوشبو میپاشیدند، اما از عشق او بیخبر بودند.
او گلستانی نهانی دیده بودغارت عشقش ز خود ببریده بود
هوش مصنوعی: او باغی پنهان را مشاهده کرده بود که به خاطر عشقش از خود فاصله گرفته و دچار نابودی شده بود.
تو فسرده درخور این دم نه‌ایبا شکر مقرون نه‌ای گرچه نیی
هوش مصنوعی: تو در این لحظه شایسته نیستی و به زیبایی و لطافت همراه نیستی، هرچند که وجود داری.
رخت عقلت با توست و عاقلیکز جنودا لم تروها غافلی
هوش مصنوعی: پوشش خرد و آگاهی تو همیشه با توست، اما تو از نیروهایی که نمیتوانی ببینی، غافل هستی.