بخش ۲۱۵ - فسخ عزایم و نقضها جهت با خبر کردن آدمی را از آنک مالک و قاهر اوست و گاه گاه عزم او را فسخ ناکردن و نافذ داشتن تا طمع او را بر عزم کردن دارد تا باز عزمش را بشکند تا تنبیه بر تنبیه بود
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به بررسی عزمها و نیت‌ها در زندگی انسان‌ها می‌پردازد و بیان می‌کند که گاهی نیت‌ها به نتیجه نمی‌رسند و فرد دلسرد می‌شود. او اشاره می‌کند که عاشقان با وجود ناکامی‌ها، از مولای خود آگاه می‌شوند و این بی‌مرادی می‌تواند به معنای راهی به بهشت باشد. وی به تضاد میان عاقلان و عاشقان اشاره دارد، جایی که عاقلان به دلیل اضطرار و فشار زندگی به شکست می‌رسند، اما عاشقان با اختیار و عشق خود از شکست‌ها می‌گذرد. در نهایت، او بر اهمیت طاعت و عشق به معشوق تأکید دارد.
عزمها و قصدها در ماجراگاه گاهی راست می‌آید ترا
هوش مصنوعی: گاهی اوقات هدفها و ارادههای ما در مواجهه با حوادث به خوبی به هم می‌رسند و هماهنگ می‌شوند.
تا به طمع آن دلت نیت کندبار دیگر نیتت را بشکند
هوش مصنوعی: اگر دلت به امید چیزی برگردد، بار دیگر نیتت را تضعیف خواهد کرد.
ور بکلی بی‌مرادت داشتیدل شدی نومید امل کی کاشتی
هوش مصنوعی: اگر به طور کامل از خواستهات محروم شوی، باید به این فکر کنی که ناامیدی از آرزوها چه نتیجهای دارد.
ور بکاریدی امل از عوریشکی شدی پیدا برو مقهوریش
هوش مصنوعی: اگر در کارهایتان به آرزوهایتان توجه نکنید، چگونه میتوانید از عیوب خود آگاه شوید و تحت تأثیر آنها قرار نگیرید؟
عاشقان از بی‌مرادیهای خویشباخبر گشتند از مولای خویش
هوش مصنوعی: عاشقان از ناامیدیها و مشکلات خود آگاه شدند و از آموزهها و راهنماییهای معلم و رهبر خود یاد گرفتند.
بی‌مرادی شد قلاوز بهشتحفت الجنه شنو ای خوش سرشت
هوش مصنوعی: بخت خوب و خوشی از بهشت دور شده است، گوش کن ای دارای نیکویی.
که مراداتت همه اشکسته‌پاستپس کسی باشد که کام او رواست
هوش مصنوعی: اگر خواستهها و آرزوهایت ناکام مانده، بهتر است کسی باشد که به دلخواه او میرسی و آرزویت برآورده می‌شود.
پس شدند اشکسته‌اش آن صادقانلیک کو خود آن شکست عاشقان
هوش مصنوعی: در نهایت، صادقان به او کمتوجهی کردند و شکستگیهای او را نادیده گرفتند، اما آن عشق و شیدایی که موجب این شکست شده بود، کجاست؟
عاقلان اشکسته‌اش از اضطرارعاشقان اشکسته با صد اختیار
هوش مصنوعی: عاقلان در شرایط سخت و ناخواسته دچار ضعف و شکست می‌شوند، در حالی که عاشقان با تمام اراده و اختیار خود، به خاطر عشق و علاقهشان دچار مشکل و رنج میگردند.
عاقلانش بندگان بندی‌اندعاشقانش شکری و قندی‌اند
هوش مصنوعی: عاقلها به نوعی به بندگی و اطاعت متعهد هستند، در حالی که عاشقان به شیرینی و خوشی عشق، شبیه شکر و قند، زندگی میکنند.
ائتیا کرها مهار عاقلانائتیا طوعا بهار بی‌دلان
هوش مصنوعی: ای کسانی که به عقل و تدبیر معروفید، به طور طبیعی و با اختیار به سوی بهار برانید، همانطور که دلهای بیخبر از عشق نمیتوانند چنین کنند.