بخش ۲۲۰ - آگاه شدن پیغامبر علیه السلام از طعن ایشان بر شماتت او
هوش مصنوعی: این شعر به موضوعاتی چون جهل انسان و تلاش‌های او برای درک حقیقت می‌پردازد. شاعر به افرادی که به دنبال رزق و روزی هستند، اشاره می‌کند و آنها را به مسجد و عبادت دعوت می‌کند. او بر این باور است که بسیاری از افراد درگیر دنیا و متعلقات آن هستند و از حقیقت غافلند. همچنین، شاعر به مفهوم جنگ و مبارزه در این دنیا اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که این نبردها در واقع برای نجات انسان‌ها از جهل و نادانی است. او با زبان استعاری به وضعیت انسان‌ها و عواقب کارهایشان می‌پردازد و به برخی از افراد هشدار می‌دهد که از جهل و خودخواهی خود دست بردارند. در کل، شعر نمایانگر نبردی درونی و بیرونی برای کسب آگاهی و رهایی از زنجیرهای جهل است.
گرچه نشنید آن موکل آن سخنرفت در گوشی که آن بد من لدن
هوش مصنوعی: هرچند آن سخن را موکل نشنید، ولی این حرف در دلش مانده و نمیتواند فراموش کند.
بوی پیراهان یوسف را ندیدآنک حافظ بود و یعقوبش کشید
هوش مصنوعی: بوی پیراهن یوسف به مشام یعقوب نرسید، زیرا حافظ در آنجا وجود داشت و یعقوب به سمت او کشیده میشد.
آن شیاطین بر عنان آسماننشنوند آن سر لوح غیب‌دان
هوش مصنوعی: شیاطین نمیتوانند بر نیروی آسمان، آن نخستین نوشتهی پنهان را ببینند.
آن محمد خفته و تکیه زدهآمده سر گرد او گردان شده
هوش مصنوعی: محمد در حال استراحت و تکیه زده است و اطراف او گردی از افراد چون دورانی شکل گرفته است.
او خورد حلوا که روزیشست بازآن نه کانگشتان او باشد دراز
هوش مصنوعی: او حلوا خورد چون روزیش هست، اما نه اینکه انگشتان او دراز باشد.
نجم ثاقب گشته حارس دیورانکه بهل دزدی ز احمد سر ستان
هوش مصنوعی: ستارهای درخشان به نگهبانی زمان آمده که از دزدی و ظلم بر احمد (پیامبر) جلوگیری کند.
ای دویده سوی دکان از پگاههین به مسجد رو بجو رزق اله
هوش مصنوعی: ای کسی که از صبح زود به دکان میروی، به مسجد برو و روزی الهی را جستجو کن.
پس رسول آن گفتشان را فهم کردگفت آن خنده نبودم از نبرد
هوش مصنوعی: پس پیامبر فهمید که آنها در حال صحبت هستند و گفت که آن خنده از نبرد نبود.
مرده‌اند ایشان و پوسیدهٔ فنامرده کشتن نیست مردی پیش ما
هوش مصنوعی: این افراد از دنیا رفتهاند و به فراموشی سپرده شدهاند. کشته شدن کسی که دیگر زنده نیست، نشانهٔ شجاعت نیست و برای ما ارزشی ندارد.
خود کیند ایشان که مه گردد شکافچونک من پا بفشرم اندر مصاف
هوش مصنوعی: اگر من در میدان جنگ پا فشاری کنم، آنها چگونه میتوانند دشمنی کنند و مانند ماه شکافته شوند؟
آنگهی کآزاد بودیت و مکینمر شما را بسته می‌دیدم چنین
هوش مصنوعی: آنگاه که تو کاملاً آزاد بودی، من می‌دیدم که تو را در قید و بند میباشند.
ای بنازیده به ملک و خانداننزد عاقل اشتری بر ناودان
هوش مصنوعی: ای کسی که به زیبایی و نسل خود مینازی، بدان که در نظر خردمندان، تو هم مانند یک الاغی هستی که بر روی ناودان نشسته است.
نقش تن را تا فتاد از بام طشتپیش چشمم کل آت آت گشت
هوش مصنوعی: وقتی که بدن آدمی از بالا به زمین افتاد، در برابر چشمانم همه چیز به آتش تبدیل شد.
بنگرم در غوره می بینم عیانبنگرم در نیست شی بینم عیان
هوش مصنوعی: وقتی به غوره نگاه میکنم، واضح است که چه چیزی را میبینم؛ وقتی به نیستی نظر میاندازم، باز هم به روشنی چیزی را میبینم.
بنگرم سر عالمی بینم نهانآدم و حوا نرسته از جهان
هوش مصنوعی: نگاه میکنم و میبینم که در این دنیا، هیچ نشانهای از آدم و حوا وجود ندارد و آنها از این جهان رخت برنبستهاند.
مر شما را وقت ذرات الستدیده‌ام پا بسته و منکوس و پست
هوش مصنوعی: من شما را در زمان اولیه، زمانی که روحها خلق شدند، دیدم؛ در آن لحظه شما در حالتی زبون و پایینتر از خودتان بودید.
از حدوث آسمان بی عمدآنچ دانسته بدم افزون نشد
هوش مصنوعی: از زمان ایجاد آسمان بدون هیچ ارادهای، آنچه را که میدانستم، بیشتر نشد.
من شما را سرنگون می‌دیده‌امپیش از آن کز آب و گل بالیده‌ام
هوش مصنوعی: من شما را از قبل از آن زمان که به وجود آمدهام، در حال سقوط و نابودی دیدهام.
نو ندیدم تا کنم شادی بداناین همی‌دیدم در آن اقبالتان
هوش مصنوعی: هرگز چیزی جدیدی ندیدم که شادیم را به آن وابسته کنم، زیرا تنها چیزی که می‌دیدم، در خوشبختی و محبت شما بود.
بستهٔ قهر خفی وانگه چه قهرقند می‌خوردید و در وی درج زهر
هوش مصنوعی: اگرچه در زمان قهر، چیزهای شیرین و لذتبخش را میچشیدید، اما در حقیقت دچار تلخی و زهر در دل بودید.
این چنین قندی پر از زهر ار عدوخوش بنوشد چت حسد آید برو
هوش مصنوعی: اگر دشمن هم از این قند شیرین که پر از زهر است بنوشد، حسادت بر او غالب میشود.
با نشاط آن زهر می‌کردید نوشمرگتان خفیه گرفته هر دو گوش
هوش مصنوعی: شما با نشاط از زهر بهعنوان نوشی خوشمزه استفاده می‌کردید و هر دو گوش را بهطور پنهانی گرفتهاید.
من نمی‌کردم غزا از بهر آنتا ظفر یابم فرو گیرم جهان
هوش مصنوعی: من به خاطر پیروزی جنگ نمی‌کردم، بلکه میخواستم جهان را در آغوش بگیرم.
کین جهان جیفه‌ست و مردار و رخیصبر چنین مردار چون باشم حریص
هوش مصنوعی: این جهان چیزی جز زباله و مردار نیست و من در برابر چنین چیزی چرا باید طمعکار باشم؟
سگ نیم تا پرچم مرده کنمعیسی‌ام آیم که تا زنده‌ش کنم
هوش مصنوعی: من به اندازه یک سگ هم ارزش ندارم و اگر میتوانستم عیسی شوم، میخواستم افرادی را که مرده‌اند زنده کنم.
زان همی‌کردم صفوف جنگ چاکتا رهانم مر شما را از هلاک
هوش مصنوعی: از آنجایی که میخواهم شما را از خطر نجات دهم، به خط مقدم جنگ میروم و صفوف دشمن را قطع میکنم.
زان نمی‌برم گلوهای بشرتا مرا باشد کر و فر و حشر
هوش مصنوعی: من از دست انسان‌ها نمیدهم، زیرا برای من قیامت و روز حساب و کتاب وجود دارد.
زان همی‌برم گلویی چند تازان گلوها عالمی یابد رها
هوش مصنوعی: از آن گلویی که در آن موجودات زیادی هستند، چندین گلوی دیگر را برمیدارم تا از آن گلویی کسانی به آزادی دست یابند.
که شما پروانه‌وار از جهل خویشپیش آتش می‌کنید این حمله کیش
هوش مصنوعی: شما مانند پروانهها از نادانی خود به سمت آتش میروید و به خطر میاندازید.
من همی‌رانم شما را همچو مستاز در افتادن در آتش با دو دست
هوش مصنوعی: من شما را به گونهای هل میزنم که مانند مستی که از در به بیرون میافتد، در آتش بیفتید و این کار را با تمام قوا انجام میدهم.
آنک خود را فتحها پنداشتیدتخم منحوسی خود می‌کاشتید
هوش مصنوعی: شما فکر کردید که به پیروزی رسیدهاید، در حالی که در واقع در حال کاشتن تخمهای بدبختی و شوم خود هستید.
یکدگر را جد جد می‌خواندیدسوی اژدرها فرس می‌راندید
هوش مصنوعی: شما هر کدام به طور جداگانه همدیگر را صدا می‌کردید و به سمت اژدها میرفتید در حالی که بر روی اسبهایتان سوار بودید.
قهر می‌کردید و اندر عین قهرخود شما مقهور قهر شیر دهر
هوش مصنوعی: شما در هنگام قهر کردن، در واقع خودتان تحت تأثیر قدرت و غضب شیر زمان قرار داشتید.