بخش ۱۱۳ - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردی
هوش مصنوعی: در داستان، پادشاه از ندیم خود خشمگین می‌شود و تصمیم می‌گیرد تا او را مجازات کند. همه از ترس سکوت می‌کنند، اما عمادالملک، یکی از خواص، به شفاعت ندیم برمی‌خیزد و در مقابل پادشاه زانو می‌زند. او به پادشاه می‌گوید که اگر ندیم گناهی کرده باشد، او را بخشد، زیرا او دارای فضائل و کراماتی است.
عمادالملک در دفاع از ندیم، به پادشاه می‌گوید که اگرچه او مجرم است، ولی می‌تواند به خاطر فضل و شخصیتش، مورد بخشش قرار گیرد. او به نوعی نشان می‌دهد که محبت و شفاعت او از روی یقین و نه از روی ترس است. در نهایت، احساسات و تعجب دیگران نسبت به این شفاعت و رابطه خاصی که بین پادشاه و ندیم وجود دارد، به شکلی عمیق‌تر بررسی می‌شود.
گفتگو به مسائل عمیق‌تری درباره نسبت خداوند و بندگانش می‌رسد و نشان می‌دهد که چگونه رابطۀ عطف و شفقت می‌تواند در برابر قهر و انتقام قدرتمندتر باشد. دیالوگ‌ها در عین حال به فلسفه‌های عمیق‌تر زندگی و اهمیت عشق و وفاداری نیز پرداخته و به قدر و منزلت واقعی انسان‌ها اشاره می‌کند.
پادشاهی بر ندیمی خشم کردخواست تا از وی برآرد دود و گرد
هوش مصنوعی: پادشاهی برندی به شدت عصبانی شد و خواست تا از او نشانهای از خشم و ناراحتی ببیند.
کرد شه شمشیر بیرون از غلافتا زند بر وی جزای آن خلاف
هوش مصنوعی: پادشاه شمشیرش را از غلاف بیرون آورد تا به خاطر خلافی که انجام داده، مجازاتش کند.
هیچ کس را زهره نه تا دم زندیا شفیعی بر شفاعت بر تند
هوش مصنوعی: هیچکس به اندازهای جرأت و قدرت ندارد که در لحظههای حساس به کسی کمک کند یا از او حمایت کند.
جز عمادالملک نامی در خواصدر شفاعت مصطفی‌وارانه خاص
هوش مصنوعی: تنها شخصی به نام عمادالملک در میان افراد خاص وجود دارد که در شفاعت مانند پیامبر اکرم (ص) عمل می‌کند.
بر جهید و زود در سجده فتاددر زمان شه تیغ قهر از کف نهاد
هوش مصنوعی: او به سرعت بلند شد و به سجده افتاد، در حالی که در زمان سلطنت شاه، تیغ انتقام را از دست خود رها کرد.
گفت اگر دیوست من بخشیدمشور بلیسی کرد من پوشیدمش
هوش مصنوعی: گفت اگر دیو است، من او را بخشیدم، و اگر کارش به شیطنت میکشد، من او را پنهان میکنم.
چونک آمد پای تو اندر میانراضیم گر کرد مجرم صد زیان
هوش مصنوعی: وقتی تو وارد راه میشوی، من راضیام حتی اگر هزار ضرر به من برسد.
صد هزاران خشم را تانم شکستکه ترا آن فضل و آن مقدار هست
هوش مصنوعی: من میتوانم خشمهای زیادی را فرونشانت کنم، زیرا تو دارای آن عطا و مقام ارزشمندی هستی.
لابه‌ات را هیچ نتوانم شکستزآنک لابهٔ تو یقین لابهٔ منست
هوش مصنوعی: نمیتوانم فریاد تو را بشکنم، زیرا صدای تو به وضوح نشاندهندهٔ نالهٔ من است.
گر زمین و آسمان بر هم زدیز انتقام این مرد بیرون نامدی
هوش مصنوعی: اگر زمین و آسمان را به هم بریزی، باز هم از انتقام این مرد خلاص نمیشوی.
ور شدی ذره به ذره لابه‌گراو نبردی این زمان از تیغ سر
هوش مصنوعی: اگر هر ذرهای از وجود تو به او وابسته باشد، در این لحظه تکان نخور، چون تیغ سر تو را تهدید می‌کند.
بر تو می‌ننهیم منت ای کریملیک شرح عزت تست ای ندیم
هوش مصنوعی: ما به خاطر بزرگواریات بر تو منت میگذاریم، اما این تویی که با عزت و کرامت خودت، ما را مورد لطف و محبت قرار میدهی.
این نکردی تو که من کردم یقینای صفاتت در صفات ما دفین
هوش مصنوعی: تو آن کار را نکردی که من انجام دادم، البته یقین دارم که صفات تو در صفات ما پنهان است.
تو درین مستعملی نی عاملیزانک محمول منی نی حاملی
هوش مصنوعی: تو در اینجا به کار نمیروی و هیچ تأثیری نداری، زیرا من تنها یک بار هستم که بر دوش میکشم و تو خود را نمیتوانی به دوش بکشی.
ما رمیت اذ رمیت گشته‌ایخویشتن در موج چون کف هشته‌ای
هوش مصنوعی: هرگاه تو تیر میزنی، در واقع خود را در میان امواجی شبیه به کف دریا مییابی.
لا شدی پهلوی الا خانه‌گیراین عجب که هم اسیری هم امیر
هوش مصنوعی: تو به هیچ جا تعلق نداری جز خانهای که در آن زندانی شدهای. جالب اینجاست که هم اسیر هستی و هم صاحب اختیار.
آنچ دادی تو ندای شاه داداوست بس الله اعلم بالرشاد
هوش مصنوعی: هر چه تو به دیگران میگویی و میکوشی که آن را به گوششان برسانی، در اصل، پیام و فرمان خداوند است و تنها او است که به هدایت واقعی آگاهتر است.
وآن ندیم رسته از زخم و بلازین شفیع آزرد و برگشت از ولا
هوش مصنوعی: دوست ما که از زخمها و مصیبتها رهایی یافته، به دلیل درد و رنجی که تحمل کرده، دیگر از جایی که در آن قرار دارد، ناامید و برمیگردد.
دوستی ببرید زان مخلص تمامرو به حایط کرد تا نارد سلام
هوش مصنوعی: دوستی از آن کسی که با تمام وجودش در خدمت دوستان است دوری گزید و به مکانی رفت که نتوانند به او سلام دهند.
زین شفیع خویشتن بیگانه شدزین تعجب خلق در افسانه شد
هوش مصنوعی: به خاطر شفاعت و واسطهگری خود، او از دیگران جدا شد و این باعث شد که خلق به خاطر شگفتی در داستانها بمانند.
که نه مجنونست یاری چون بریداز کسی که جان او را وا خرید
هوش مصنوعی: هیچ یاری مانند مجنون نیست که از کسی که جانش را به خاطر او فدا کرده، دوری کند.
وا خریدش آن دم از گردن زدنخاک نعل پاش بایستی شدن
هوش مصنوعی: آن لحظه که او را از زمین بلند کردند، باید از زیر پایش خاک گِل نعل را کنار میزدند.
بازگونه رفت و بیزاری گرفتبا چنین دلدار کین‌داری گرفت
هوش مصنوعی: پرنده دوباره پرواز کرد و از این دلبر دلزده شد، زیرا که این معشوق به او لطمهای زده بود.
پس ملامت کرد او را مصلحیکین جفا چون می‌کنی با ناصحی
هوش مصنوعی: پس مصلحی او را سرزنش کرد که چرا با ناصحی اینگونه بدرفتاری می‌کنی.
جان تو بخرید آن دلدار خاصآن دم از گردن زدن کردت خلاص
هوش مصنوعی: عشق تو جان مرا به دست آورد و آن محبوب خاص در لحظهای که زندگیام را تهدید میکرد، نجاتم داد.
گر بدی کردی نبایستی رمیدخاصه نیکی کرد آن یار حمید
هوش مصنوعی: اگر بدی کردهای، نباید فرار کنی؛ مخصوصاً وقتی که به کسی نیکی کردهای، مانند یار خوب و محترم.
گفت بهر شاه مبذولست جاناو چرا آید شفیع اندر میان
هوش مصنوعی: گفتند برای شاه، جان او فدای اوست، پس چرا نیاز به شفیع و واسطه در میان هست؟
لی مع‌الله وقت بود آن دم مرالا یسع فیه نبی مجتبی
هوش مصنوعی: در آن لحظه خاص، من در کنار خدا بودم و هیچ نبی برگزیدهای نمیتوانست در چنین زمانی جای مرا پر کند.
من نخواهم رحمتی جز زخم شاهمن نخواهم غیر آن شه را پناه
هوش مصنوعی: من از هیچ رحمی جز درد عشق شاه استفاده نمیکنم و به غیر از او از هیچ کس دیگری پناه نمیجویم.
غیر شه را بهر آن لا کرده‌امکه به سوی شه تولا کرده‌ام
هوش مصنوعی: من به خاطر هدفی که دارم، از دیگران دوری کرده‌ام و تمام تمرکزم بر روی محبت و ارتباط با شاه (یا کسی که برایم مهم است) است.
گر ببرد او به قهر خود سرمشاه بخشد شصت جان دیگرم
هوش مصنوعی: اگر او به خشم خود سرم را بزند، شاه به من شصت جان دیگر می‌دهد.
کار من سربازی و بی‌خویشی استکار شاهنشاه من سربخشی است
هوش مصنوعی: من یک سرباز هستم و خودم را نمیشناسم، اما کار فرمانروای من بخشیدن و نیکوکاری است.
فخر آن سر که کف شاهش بردننگ آن سر کو به غیری سر برد
هوش مصنوعی: افتخار از آن کسی است که در برابر شاه، دستش را بالا برده و این ننگ از آن کسی است که سرش را به زیر کسی دیگر میبرد و به او احترام میگذارد.
شب که شاه از قهر در قیرش کشیدننگ دارد از هزاران روز عید
هوش مصنوعی: شب زمانی که شاه از روی خشم در تاریکی کشیده شد، از هزاران روز جشن و عید شرمنده است.
خود طواف آنک او شه‌بین بودفوق قهر و لطف و کفر و دین بود
هوش مصنوعی: او خود در حال دور زدن و گشت و گذار است، زیرا که آن دیدارکنندهای بزرگتر از هر قدرت، محبت، کفر و دین است.
زان نیامد یک عبارت در جهانکه نهانست و نهانست و نهان
هوش مصنوعی: هیچ جملهای در جهان وجود ندارد که به صورت واضح بیان شده باشد، زیرا حقیقتها عمیق و پنهان هستند.
زانک این اسما و الفاظ حمیداز گلابهٔ آدمی آمد پدید
هوش مصنوعی: این اسامی و کلماتی که خوب و ستوده هستند، از طبیعیترین و پاکترین وجود انسانی به وجود آمدهاند.
علم الاسما بد آدم را اماملیک نه اندر لباس عین و لام
هوش مصنوعی: دانش نامها، از آدم برتر است، اما او در لباس الف و لام نیست.
چون نهاد از آب و گل بر سر کلاهگشت آن اسمای جانی روسیاه
هوش مصنوعی: زمانی که سر از آب و گل برکشید و به کلاهی رسید، آن نامهای زندگیبخش، به حقیقت، به سرنوشت شوم و تیرهای دچار شدند.
که نقاب حرف و دم در خود کشیدتا شود بر آب و گل معنی پدید
هوش مصنوعی: هر کس حرفی را مخفی کرده و در دل خود نگه داشته است، به امید این که از طریق آن بر زندگی و واقعیتهای مادی، معنای جدیدی بگشاید.
گرچه از یک وجه منطق کاشف استلیک از ده وجه پرده و مکنف است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که اگرچه از یک لحاظ میتوان به نتیجهای منطقی رسید، اما از زوایای مختلف دیگر، هنوز نکات پنهان و پیچیدگیهایی وجود دارد که باید به آنها توجه کرد.