بخش ۱۳۳ - حکایت آن زن پلیدکار کی شوهر را گفت کی آن خیالات از سر امرودبُن می‌نماید ترا کی چنین‌ها نماید چشم آدمی را سر آن امرودبن از سر امرودبن فرود آی تا آن خیال‌ها برود و اگر کسی گوید کی آنچ آن مرد می‌دید خیال نبود و جواب این مثالی‌ست نه مثل در مثال همین قدر بس بود کی اگر بر سر امرودبن نرفتی هرگز آنها ندیدی خواه خیال خواه حقیقت
هوش مصنوعی: این متن شعری است که داستان زنی را روایت می‌کند که تصمیم می‌گیرد درخت میوه‌ای را بچیند و از شوهرش می‌خواهد که مراقب باشد. اما هنگامی که او بالا می‌رود، دچار تردید و گریه می‌شود و به شوهرش می‌گوید که یک شخص دیگر بر او افتاده است. شوهر او به او می‌گوید که این فقط خیالات اوست و در واقع فقط او در آنجا حضور دارد.
زن اصرار می‌کند که چیز دیگری می‌بیند و شوهرش را به چالش می‌کشد. شوهر در پاسخ به او می‌گوید که او باید از درخت پایین بیاید تا حقیقت را ببیند و در نهایت به او می‌فهماند که این تفکرات از امرود و خیالات ناشی می‌شود. او به زن می‌گوید که اگر از درخت فرود بیاید، همه چیز را به وضوح خواهد دید و متوجه خواهد شد که در واقع بخت و نعمت در دستان اوست و خداوند به او خواهد بخشید.
این شعر به نوعی به تأمل در مسایل زندگی و اهمیت خودآگاهی و شناخت واقعیات می‌پردازد. همچنین مفهوم بخت و توکل به خداوند را مطرح می‌کند.
آن زنی می‌خواست تا با مول خودبر زند در پیش شوی گول خود
زنی خواست تا با فاسق خود، پیش چشم شوهر گیجش بخوابد
پس به شوهر گفت زن کای نیکبختمن برآیم میوه چیدن بر درخت
هوش مصنوعی: زن به شوهرش گفت: «ای شوهر خوشبخت من! من به میوه چیدن از درخت میروم.»
چون برآمد بر درخت آن زن گریستچون ز بالا سوی شوهر بنگریست
هوش مصنوعی: وقتی آن زن به بالای درخت نگاه کرد و شوهرش را دید، اشکهایش سرازیر شد.
گفت شوهر را کای مأبون رَدکیست آن لوطی که بر تو می‌فتد
هوش مصنوعی: زن به شوهرش می‌گوید: ای بدبخت، آن کسی که می‌خواهد به تو نزدیک شود چه کسی است؟
تو به زیر او چو زن بغنوده‌ایای فلان تو خود مخنّث بوده‌ای
هوش مصنوعی: تو به زیر او مثل یک زن دراز کشیدهای، ای فلان، در واقع خودت هم از مردانگی به دور بوده‌ای.
گفت شوهر نه سرت گویی بگشتورنه اینجا نیست غیر من به دشت
هوش مصنوعی: گفت شوهر تو را نمیبیند، اگر نه غیر از من در این دشت کسی نیست.
زن مکرر کرد که آن با بُرطلهکیست بر پشتت فرو خفته هله
هوش مصنوعی: زن بارها از مرد خواست که آن کسی که بر پشت تو خوابیده کیست؟ هلا!
گفت ای زن هین فرود آ از درختکه سرت گشت و خرف گشتی تو سخت
هوش مصنوعی: زن، بیا از درخت پایین بیا که سرت به شدت گیج شده و حال خوبی نداری.
چون فرود آمد بر آمد شوهرشزن کشید آن مول را اندر برش
هوش مصنوعی: وقتی شوهر او به زمین آمد، آن زن مولود را در آغوش گرفت.
گفت شوهر کیست آن ای روسپیکه به بالای تو آمد چون کپی
هوش مصنوعی: این بیت به صحبت از زنی می‌پردازد که در حال سوال از او هستند درباره شوهرش. او به شکلی توهینآمیز مورد خطاب قرار می‌گیرد و به او یادآوری می‌شود که شخصی بالای سرش قرار دارد و با اشاره به وضعیت اجتماعیاش، پرسش می‌شود که چه کسی مسئول اوست. در واقع، نوعی انتقاد و تحقیر در این سوال نهفته است.
گفت زن نه نیست اینجا غیر منهین سرت برگشته شد هرزه متن
هوش مصنوعی: زن گفت: غیر از من در اینجا کسی نیست، پس حواستان را جمع کنید که به بیراهه نروید.
او مکرر کرد بر زن آن سخنگفت زن این هست از امرودبُن
هوش مصنوعی: او بارها به زن گفت که این موضوع از جانب خود اوست.
از سر امرودبن من هم‌چنانکژ همی دیدم که تو ای قلتبان
هوش مصنوعی: من از ابتدا به دلایل شخصی دچار انحراف در تفکر و دیدگاههایم بودم، و همچنان به این وضعیت ادامه میدهم، که تو ای کمیاب و ارزشمند.
هین فرود آ تا ببینی هیچ نیستاین همه تخییل از امروبُنیست
هوش مصنوعی: بیا پایین و نگاه کن که هیچ چیز از این همه خیال و تصور وجود ندارد.
هزل تعلیم است آن را جد شنوتو مشو بر ظاهر هزلش گرو
هوش مصنوعی: هزل و شوخی ظاهری آن را جدی نگیر و به معنای عمیق آن توجه کن، زیرا در پس ظاهر آن، دانشی نهفته است.
هر جدی هزلست پیش هازلانهزلها جدست پیش عاقلان
هوش مصنوعی: هر چیز جدی که در نظر عاقلان به شکل شوخی و بیاهمیت به نظر میرسد، در واقع برای کسانی که به عمق موضوعات توجه دارند، دارای اهمیت و جدیت خاصی است.
کاهلان امرودبن جویند لیکتا بدان امرودبن راهیست نیک
هوش مصنوعی: تنبلان به دنبال لذتها و خوشیها هستند، اما برای رسیدن به آنها باید راهی درست و مناسب را انتخاب کنند.
نقل کن ز امرودبن که اکنون بروگشته‌ای تو خیره‌چشم و خیره‌رو
هوش مصنوعی: برو و به کسی بگو که حالا تو به چه حالتی درآمدهای، چشمانت درخشان و چهرهات جذاب شده است.
این منی و هستی اول بودکه برو دیده کژ و احول بود
هوش مصنوعی: این من به پیکره و وجودی اشاره دارد که در ابتدا به صورت نادرست و ناواضح دیده میشده است.
چون فرود آیی ازین امرودبنکژ نماند فکرت و چشم و سخن
هوش مصنوعی: زمانی که از این میوهی نیکو فرو میافتیم، دیگر اندیشه و نگاه و گفتار ما به حالت نادرست باقی نمیماند.
یک درخت بخت بینی گشته اینشاخ او بر آسمان هفتمین
هوش مصنوعی: یک درخت خوشبختی را میبینی که شاخههایش به آسمان هفتم رسیدهاند.
چون فرود آیی ازو گردی جدامبدلش گرداند از رحمت خدا
هوش مصنوعی: وقتی از او پایین بیایی، از او جدا خواهی شد و او را به رحمت الهی تبدیل خواهد کرد.
زین تواضع که فرود آیی خداراست بینی بخشد آن چشم ترا
هوش مصنوعی: اگر از خودخواهی و تکبر کنارهگیری کنی و فروتنی را پیشهکنی، آنگاه خداوند را خواهی دید و این بینش را به تو عطا خواهد کرد.
راست بینی گر بدی آسان و زبمصطفی کی خواستی آن را ز رب
هوش مصنوعی: اگر راست بگویی، میبینی که بدیها آسانی دارند، و از خداوند خواستی که آنچه را از مصطفی (پیامبر) به دست آمد، به تو دهد.
گفت بنما جزو جزو از فوق و پستآنچنان که پیش تو آن جزو هست
هوش مصنوعی: بیا نشان بده بخشبخش از بالا و پایین، همانگونه که آن بخش در مقابل تو وجود دارد.
بعد از آن بر رو بر آن امرودبنکه مبدل گشت و سبز از امر کن
هوش مصنوعی: پس از آن، به اوامر آن شخص توجه کن که او دگرگون شده و به سبزی و تازگی رسیده است.
چون درخت موسوی شد این درختچون سوی موسی کشانیدی تو رخت
هوش مصنوعی: این درخت همانند درختی است که به موسی نشان داده شده است و تو به این درخت درخشندگی و زیبایی بخشیدی.
آتش او را سبز و خرم می‌کندشاخ او انی انا الله می‌زند
هوش مصنوعی: آتش او باعث سرسبزی و شادابیاش می‌شود و شاخههایش جملات شگفتانگیز و عمیق را بیان میکنند.
زیر ظلش جمله حاجاتت روااین چنین باشد الهی کیمیا
هوش مصنوعی: در زیر سایه او، تمام نیازهایت برآورده می‌شود. ای پروردگار، تو همچون کیمیا هستی.
آن منی و هستیت باشد حلالکه درو بینی صفات ذوالجلال
هوش مصنوعی: وجود تو و هستیات تنها در صورتی ارزشمند است که در آن، صفات و ویژگیهای پروردگار را ببینی.
شد درخت کژ مقوم حق‌نمااصله ثابت و فرعه فی‌السما
هوش مصنوعی: درختی که شکل و قیافهاش غیرعادی است، بهگونهای برپا است که حقیقت را به خوبی نمایان می‌کند. ریشهاش محکم و شاخههایش در آسمان گسترش یافته است.