بخش ۱۴۱ - فرمودن شاه به ایاز بار دگر کی شرح چارق و پوستین آشکارا بگو تا خواجه‌تاشانت از آن اشارت پند گیرد کی الدین النصیحة و موعظه یابند
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ایاز (غلام معروف) خطاب می‌کند و از او می‌خواهد که دربارهٔ چیزی که مهم است صحبت کند. او به نیازهایی که پیش رو دارد اشاره می‌کند و می‌گوید که ایاز در دل آزادی و نوری روشن دارد که به آسمان‌ها پرواز کرده است. همچنین بر این موضوع تأکید می‌کند که بندگی ایاز باعث شده است تا دیگران حسرت آن را بخورند و او را الگوی مؤمن واقعی می‌داند که در سختی‌ها و دشواری‌ها ایمانش را حفظ کرده است. در نهایت، شاعر به تضاد بین مؤمن و کافر اشاره می‌کند و می‌گوید که کافر از ایمان مؤمن حسرت می‌خورد.
سر چارق را بیان کن ای ایازپیش چارق چیستت چندین نیاز
هوش مصنوعی: ای ایاز، توضیح بده که پیش پای من چه نیازی به این چارق (پوشش) داری؟ چقدر به آن نیازمند هستی؟
تا بنوشد سنقر و بک یا رقتسر سر پوستین و چارقت
هوش مصنوعی: سنقر و بک به شادی و خوشی مینوشند، در حالی که من در حال تجربهی بیاحساسی و سختی زندگی هستم. این تضاد نشاندهندهی احساس تنهایی و درد در کنار شادی دیگران است.
ای ایاز از تو غلامی نور یافتنورت از پستی سوی گردون شتافت
هوش مصنوعی: ای ایاز، تو باعث روشنایی و نوری برای دیگران شدی؛ نوری که از مقام پایین تو برخاست و به سمت آسمان و آبی پرواز کرد.
حسرت آزادگان شد بندگیبندگی را چون تو دادی زندگی
هوش مصنوعی: آزادگان حسرت میخورند که چرا آزادی خود را به بندگی تبدیل کردند، چرا که تو زندگی را به آنها بخشیدی.
مؤمن آن باشد که اندر جزر و مدکافر از ایمان او حسرت خورد
مؤمن کسی است که در کمی و افزونی و در هر شرایطی چنان ایمانش را نگهدارد که افراد کافر به ایمان محکم او حسرت بخورند.