بخش ۱۵۴ - دگربار استدعاء شاه از ایاز کی تاویل کار خود بگو و مشکل منکران را و طاعنان را حل کن کی ایشان را در آن التباس رها کردن مروت نیست
هوش مصنوعی: در این سخن، شاعر از ایاز می‌خواهد که در مورد وضعیت و حال خود صحبت کند. او به این نکته اشاره می‌کند که حال ایاز از منبع جدیدی سرچشمه می‌گیرد و نمی‌توان به سادگی از آن راضی بود. شاعر درباره‌ی تلخی‌ها و سختی‌ها می‌گوید که با لطف خداوند، این تلخی‌ها به شیرینی تبدیل می‌شوند، مشابه این‌که اگر شیرینی در دریا ریخته شود، تلخی دریا نیز شیرین خواهد شد. او همچنین به تغییرات مداوم در حالت‌های روحی و فکری انسان اشاره می‌کند و می‌گوید که هر روز حال و شادی جدیدی داریم که ناشی از تأثیرات مختلف است.
این سخن از حد و اندازه‌ست بیشای ایاز اکنون بگو احوال خویش
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که این گفتگو و این صحبتها فراتر از آن چیزی است که باید باشد. بنابراین، ای ایاز، حال خودت را بگو و توصیف کن.
هست احوال تو از کان نویتو بدین احوال کی راضی شوی
هوش مصنوعی: وضعیت تو از بهترین حالت خود به اینجا رسیده است، حالا چگونه میتوانی از این وضعیت راضی باشی؟
هین حکایت کن از آن احوال خوشخاک بر احوال و درس پنج و شش
هوش مصنوعی: برو و از آن روزهای خوش و دلانگیز بگو، که به یادآوری آنها ما را زنده می‌کند و یادآور درسهای زندگی است.
حال باطن گر نمی‌آید بگفتحال ظاهر گویمت در طاق وجفت
هوش مصنوعی: اگر احوال درونی ارائه نمیشود، پس بگذار تا احوال ظاهری را برایت بگویم.
که ز لطف یار تلخیهای ماتگشت بر جان خوشتر از شکرنبات
هوش مصنوعی: به خاطر محبت و لطف یار، سختی‌ها و تلخیهای زندگی بر من گوارا و دلپذیرتر از شیرینی شکر شده است.
زان نبات ار گرد در دریا رودتلخی دریا همه شیرین شود
هوش مصنوعی: اگر آن گیاه به دریا برود، تلخی دریا هم شیرین خواهد شد.
صدهزار احوال آمد هم‌چنینباز سوی غیب رفتند ای امین
هوش مصنوعی: صد هزار حالت و وضعیت به وجود آمدند و دوباره به سوی غیب و ناپیدا بازگشتند، ای فرد مورد اعتماد.
حال هر روزی بدی مانند نیهم‌چو جو اندر روش کش بند نی
هوش مصنوعی: وضعیت هر روز تو، بدتر از روز قبل است؛ مانند نی که در آب جوئی به حال خود میلرزد و به این سو و آن سو میرود.
شادی هر روز از نوعی دگرفکرت هر روز را دیگر اثر
هوش مصنوعی: هر روز شادی و خوشحالی به شکلی جدید و متفاوت نمایان میشود و افکار و اندیشههای ما نیز در هر روز تأثیر تازهای بر زندگیمان دارند.