بخش ۱۲۱ - رسیدن آن شخص به مصر و شب بیرون آمدن به کوی از بهر شبکوکی و گدایی و گرفتن عسس او را و مراد او حاصل شدن از عسس بعد از خوردن زخم بسیار و عَسی أَنْ تَکْرَهوا شَیْئاً وَ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ و قوله تعالی سَیَجْعَلُ اللهُ بَعْدَ عُسْرٍ یُسْراً و قوله علیه‌السلام اشتدّی ازمّة تنفرجی و جمیع القرآن و الکتب المنزلة فی تقریر هذا
هوش مصنوعی: در این متن، داستانی درباره یک درویش و عسس (پلیس) روایت می‌شود. درویش در شبی تاریک به دست عسس گرفتار می‌شود و او را به شدت می‌زند. در آن زمان، نگرانی از دزدان در بین مردم وجود دارد و خلیفه به عسس دستور می‌دهد که با دزدان به شدت برخورد کنند. او بر این باور است که رحم به دزدان نادرست است و باید از ضعیفان محافظت کرد.
درویش می‌خواهد دلیل وضعیت خود را توضیح دهد و از عسس می‌خواهد که به او مهلت دهد تا واقعیت را بگوید. او خود را به عنوان یک فرد غریب معرفی می‌کند که در حقیقت دزد نیست و تنها به مشکل افتاده است. بحثی میان درویش و عسس شکل می‌گیرد که در آن درویش به ناعدالتی‌های موجود در جامعه اشاره می‌کند. در نهایت، او تأکید می‌کند که او از بغداد آمده و هیچ نیتی برای دزدی ندارد.
ناگهانی خود عسس او را گرفتمشت و چوبش زد ز صفرا ناشکفت
هوش مصنوعی: ناگهان فردی که در حال نگهبانی بود، او را گرفت و با مشت و چوب به او حمله کرد تا از خشم و عصبانیتش بکاهد.
اتفاقا اندر آن شب‌های تاردیده بُد مردم ز شب‌دزدان ضرار
هوش مصنوعی: ناگهان در شب‌های تاریکی، مردم در معرض خطر دزدان شبگرد قرار داشتند.
بود شب‌های مخوف و منتحسپس به جد می‌جست دزدان را عسس
هوش مصنوعی: در شب‌های ترسناک و پنهان، من با جدیت دزدان را تحت تعقیب قرار میدادم.
تا خلیفه گفت که ببرید دستهر که شب گردد وگر خویشِ منست
هوش مصنوعی: خلیفه اعلام کرد که هر کسی که در شب در کار خلافی مشغول شود، باید دستش را قطع کرد، حتی اگر این فرد خویشاوند من باشد.
بر عسس کرده ملک تهدید و بیمکه چرا باشید بر دزدان رحیم
هوش مصنوعی: در اینجا گفته می‌شود که حافظه و یاد خداوند به دزدان رحم می‌کند، در حالی که حاکمیت و قدرت ممکن است به آنها تهدید کند و از آنها بترسد. به عبارت دیگر، حاکمان باید از دزدان بترسند، چرا که ممکن است در دلشان رحم وجود داشته باشد.
عشوه‌شان را از چه رو باور کنیدیا چرا زیشان قبول زر کنید
هوش مصنوعی: زیبایی و نازنینی که از آنها میبینید، چرا باید به آن اعتماد کنید یا چرا باید به شما قولهای شیرینشان را قبول کنید؟
رحم بر دزدان و هر منحوس‌دستبر ضعیفان ضربت و بی‌رحمیَست
هوش مصنوعی: رحم کردن به دزدان و افراد شرور، ظلم به افراد ضعیف است و بیرحمی به حساب میآید.
هین ز رنج خاص مَسکل ز انتقامرنج او کم بین ، ببین تو رنج عام
هوش مصنوعی: به خود بیا و از زخم و دردهای شخصی فاصله بگیر؛ به جای آن، به درد و رنج عمومی مردم نگاه کن و آن را درک کن.
اصبع ملدوغ بُر ، در دفع شردر تعدی و هلاک تن نگر
هوش مصنوعی: اگر انگشت زخمی شده را ببر، به این معناست که برای جلوگیری از خطر و آسیب بیشتر، باید به وضعیت بدنی و سلامت خود توجه کنی.
اتفاقا اندر آن ایام دزدگشته بود انبوه پخته و خام دزد
هوش مصنوعی: در آن زمان، به طور ناگهانی، دزدی در میان مردم رواج پیدا کرده بود و افرادی که هم زیادی از ثروت برخوردار بودند و هم کسانی که به سختی مبتلا به فقر بودند، مورد هدف قرار میگرفتند.
در چنین وقتش بدید و سخت زدچوب‌ها و زخمهای بی‌عدد
هوش مصنوعی: در آن لحظه او را دید و به شدت چوبها را تکان داد و زخمهای زیادی به او زد.
نعره و فریاد زان درویش خاستکه مزن تا من بگویم حال راست
هوش مصنوعی: صدای فریاد و ناله آن درویش بلند شد که نزنید، بگذارید تا من وضعیت واقعیام را بیان کنم.
گفت اینک دادمت مهلت بگوتا به شب چون آمدی بیرون به کو
هوش مصنوعی: او گفت: همین حالا به تو فرصتی دادم، بگو تا شب چه زمانی میخواهی بیرون به کوچه بیایی.
تو نه‌ای زینجا غریب و منکریراستی گو تا به چه مکر اندری
هوش مصنوعی: تو در اینجا غریب و ناشناخته نیستی، پس راست بگو که به چه حیلهای میخواهی مرا بفریبی.
اهل دیوان بر عسس طعنه زدندکه چرا دزدان کنون انبُه شدند
هوش مصنوعی: به مردم مسئول گفتند که چرا حالا دزدان اینقدر زیاد و جسور شدهاند.
انبهی از تست و از امثال تستوا نما یاران زشتت را نخست
هوش مصنوعی: از تو و امثال تو، فریبکاران و یاران زشتت را بشناسم.
ورنه کین جمله را از تو کشمتا شود آمن زر هر محتشم
هوش مصنوعی: اگر من این همه را از تو بگیرم، آنگاه همه چیزهای با ارزش و مهمی که دارم، تباه خواهد شد.
گفت او از بعد سوگندان پرکه نیم من خانه‌سوز و کیسه‌بر
هوش مصنوعی: او گفت که پس از سوگندهایش، در حقیقت من کسی هستم که نه تنها خانه را نابود میکنم، بلکه کیسهها را هم میبرم.
من نه مرد دزدی و بیدادیممن غریب مصرم و بغدادیم
هوش مصنوعی: من نه آدمی هستم که به دزدی و ظلم بپردازم، بلکه یک بیگانهام که در سرزمین مصر زندگی میکنم و به بغداد هم احساس تعلق دارم.