بخش ۳۶ - باب پانزدهم در قناعت که باندک خوشه خرسند نشستنست و از طلب زیادتی و حرص باز رستن
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مفهوم قناعت و راضی بودن به آنچه که خداوند برايمان مقدر کرده است، پرداخته و بیان میکند که رنج و تلاش برای دنیا و ثروت بیشتر، تنها موجب آزار خود و دوری از رحمت خدا میشود. او تأکید میکند که بهتر است از امکانات اندک خود بهرهبرداری کنیم و قانع باشیم، زیرا هرچه در پی زیادتر بودن برویم، در نهایت ممکن است از محبت خدا دور شویم. شاعر همچنین میگوید که زندگی در قناعت شادیآورتر و بدون دردسر بیشتر است و باید از طمع دوری کرده و در عوض، سر خود را با قناعت بالا ببریم. در نهایت، او به این نتیجه میرسد که قناعت به آرامش و خوشبختی نزدیکتر است.
الا، چند از پی دنیا کشی رنج؟ترا کنج قناعت بهتر از گنج
هوش مصنوعی: بیا، دیگر برای به دست آوردن دنیا زحمت نکش! برای تو بهتر است که در زندگی به قناعت و رضایت از آنچه داری اکتفا کنی تا اینکه دنبال گنج و ثروت بروی.
ز خوان رزق اندک توشه ای گیرقناعت کن، ز مردم گوشه ای گیر
هوش مصنوعی: از سفرهای که رزق اندکی دارد، توشهای بردار و به قناعت راضی باش، و از مردم دوری کن.
چه از رزق مقدر بیش جویی؟چه از روز مقرر پیش جویی؟
هوش مصنوعی: چرا به دنبال رزق بیشتر هستی؟ چرا میخواهی بر روز معین خود پیشی بگیری؟
ز تقدیر خدا بی زاریست اینز خود رایی، خدا آزاریست این
هوش مصنوعی: آدمی از تقدیر خدا نمیتواند برکنار باشد، و این فکر که بخواهد خود را مستقل از اراده الهی ببیند، در واقع نافرمانی از خداوند محسوب میشود.
اگر شخصی بقدر بهره خویششود از خوان نعمت قسمت اندیش
هوش مصنوعی: هر کس به اندازهی لیاقتش از نعمتها بهرهمند میشود.
ولی آن بنده دور از سعادتنگردد قانع و جوید زیادت
هوش مصنوعی: اما آن بندهای که دور از خوشبختی است، هرگز راضی نمیشود و همواره به دنبال بیشتر و بهتر میگردد.
یقین کز مهر او افسرده گرددازو یک بارگی آزرده گردد
هوش مصنوعی: اگر کسی به محبت و مهر او یقین داشته باشد، ممکن است یکباره به خاطر یک مشکل یا ناراحتی از آن محبت دلخور و ناامید شود.
تو هم، ای بنده، قانع باش و خرسندمشو در بند آزار خداوند
هوش مصنوعی: ای بنده، تو نیز قانع و راضی باش و در تنگناهای ناشی از نافرمانی خداوند خوشحال نباش.
ز دنیا گر باندک توشه سازینسازی خرمن و با خوشه سازی
هوش مصنوعی: اگر از دنیا فقط مقدار کمی توشه بردارید، به شما کمک نمیکند که خوشههای زیادی به دست آورید و از آن بهرهمند شوید.
نبیند رنج گردون خرمن توشود از خوشه پر در دامن تو
هوش مصنوعی: اگر کسی رنجهای زندگی را نبیند، تو میتوانی به جای آنها خوشی و ثمرههایی را در آغوش خود داشته باشی.
بدست خوشه چین یک خوشه پربه از صد رشته پروانه در
هوش مصنوعی: بهتر است که یک خوشه پر از محصول را در دست داشته باشیم تا اینکه صد رشته بیفایده در کنارمان باشد.
ببویی گر شوی قانع ز گلزارنگیرد آستین و دامنت خار
هوش مصنوعی: اگر به بوی گل ها دل خوش کنی، از بوستان نمیتوانی خاری به آستین و دامن خود راه دهی.
ترا دارد طمع چون عنکبوتیکه هر سو می تنی از بهر قوتی
هوش مصنوعی: تو مانند عنکبوتی هستی که به خاطر قوت و روزی خود، به هر سمتی میتند و امید به جمعآوری دارد.
تمام عمر باید ساخت دامتکه ناگه یک مکس افتد بکامت
هوش مصنوعی: در تمام عمر باید تلاش کنی و صبر داشته باشی، زیرا ممکن است در یک لحظه تغییراتی در زندگیات رخ دهد که تو را شگفتزده کند.
چه کامست این؟ که ناکامی ازین بهاگر خون دل آشامی ازین به
هوش مصنوعی: این چه خوشحالیای است که اگر ناکامی و شکست را تحمل نکنی، باید از درد دل بنالی و رنج بکشی؟
سگ مسکین ببوی استخوانینشیند سالها بر آستانی
هوش مصنوعی: سگ بیچاره بر در خانه کسی که استخوانی برایش میاندازد، سالها منتظر مینشیند.
کشد هر آستان درد سر از تورو، ای ناکس، که سک هم بهتر از تو
هوش مصنوعی: هر کسی که به درگاه تو بیاید، باید اذیت و رنج را تحمل کند، ای بیکفایت، حتی یک سگ هم از تو بهتر است.
سر خویش از طمع در پا میندازقناعت کن، بگردون سر برافراز
هوش مصنوعی: از طمع و آرزوهای بیپایان دست بکش و به قناعت و رضایت در زندگی بپرداز؛ سر خود را به سوی آسمان بلند کن و از آنچه داری شاد باش.