بخش ۱۴۴ - در خاتمت کتاب
هوش مصنوعی: این داستان به پیروزی و روزهای خوش اشاره دارد که از هجرتی به سوی آسمان شروع شده و چهارصد و پنجاه و هشت سال به طول انجامیده است. نویسنده به کوشش و سعی خود در گردآوری حکایتها و داستانها اشاره میکند و آن را همچون گنجی پر از دانش و زیبایی توصیف میکند. این نامه به نوعی بهشت دانش و آگاهی است که به خواننده شادابی و خوشحالی میبخشد. نویسنده از کلمات و هنرهای خود استفاده کرده تا گویای خوبیها و نیکیها باشد و به تفکر و یادآوری عطر و زیباییهای معنوی دعوت کند. او همچنین به قدرشناسی از خسرو و نیکوئیهای او اشاره میکند و از خواننده میخواهد که با دست سخاوت و نیکی به زندگی ادامه دهد و از علوم و هنرها بهرهمند شود. در پایان، برای همگان دعا میکند و به محمد (ص) ارادت میورزد.
شد این داستان بزرگ اسپریبه پیروزی و روز نیک اختری
هوش مصنوعی: این داستان بزرگ به پیروزی و روزهای خوب و خوشایند منتهی شد.
ز هجرت براوبر سپهری که گشتشده چارصد سال و پنجاه و هشت
هوش مصنوعی: از زمان هجرت پیامبر، چهار صد و پنجاه و هشت سال گذشته است.
چنان اندرین سعی بردم ز بنز هر در بسی گرد کردم سخن
هوش مصنوعی: در تلاش و کوشش خود به گونهای پیش رفتم که از عمق هر موضوعی به جمعآوری و گردآوری بسیاری از مطالب پرداختم.
بدان سان که بینا چو بیند نخستبد از نیک زاین گفته داند درست
هوش مصنوعی: به این صورت که وقتی فرد بینا چیزی را میبیند، ابتدا تفاوت بین خوب و بد را درک میکند و از این طریق متوجه میشود چه چیزی درست است.
ز گویندگانی کشان نیست جفتبه خوشی چنین داستان کس نگفت
هوش مصنوعی: هیچکس نتوانسته است داستانی را به این زیبایی و خوشی بیان کند، زیرا هیچ گویندهای همتای او نیست.
بدین نامه گر نامم آیدت رایبه دال اسد حرف ده برفزای
هوش مصنوعی: اگر نام من در این نامه به تو برسد، نظر تو مانند حرف «ده» در راهی است که به «دال» و «اسد» میرسد.
چنین نامه ای ساختم پرشگفتکه هر دانشی زاو توان برگرفت
هوش مصنوعی: نامهای بسیار شگفتانگیز نوشتم که هر کسی میتواند از آن دانش و آگاهی بگیرد.
چو گنجی که داننده آرد برونبه اندیشه زاو گوهر گونه گون
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که مانند گنجی که یک دانشمند یا آگاه، با دقت و اندیشه، انواع جواهرات مختلف را از آن استخراج میکند. در واقع، مقصود این است که با تفکر و آگاهی، میتوان به مفاهیم و ارزشهای متنوعی دست پیدا کرد.
چو باغی که از وی به دست خردگل جان چند وهم چون بگذرد
هوش مصنوعی: مانند باغی که از طریق عقل و خرد، جان و روحی زیبا بخوبی به دست میآید، همینطور خیال و تصورات زودگذر و محدود میگذرند.
چو نخچیرگاهی پر از رنگ و بویکه نخچیر دانش نهد دل در اوی
هوش مصنوعی: مثل یک شکارگاه پر از رنگ و عطر، که علم و دانش دل را به خود جذب میکند.
بهشتیست بومش ز کافور خشکگیاهش ز عنبر درختانش مشک
هوش مصنوعی: سرزمین او مانند بهشت است، جایی که زمینش از کافور سفید است و گیاهانش عطر عنبر دارند، درختانش هم بویی شبیه مشک میدهند.
بسی حور بر گردش آراستهاز اندیشه دوشیزگان خاسته
هوش مصنوعی: بسیاری از حورهای بهشتی با اندیشههای زیبای دختران جوان زینت داده شدهاند.
ز پاکی روانشان ز فرهنگ تنز دانش زبان و ز معنی سخن
هوش مصنوعی: از خلوص روح آنها، از فرهنگ بدن، از دانش زبان و از مفهوم کلام.
سراسر ز مشک سیه طره پوشهم از طبع گوینده و هم خموش
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و جاذبه یک موی سیاه اشاره دارد که بهگونهای مشاهده میشود که نه تنها خود مو بلکه زیبایی آن نیز بر دل و روح اثر میگذارد. این مو به مانند مشکی است که همه جا را در بر میگیرد و در عین حال تأثیر کلام و سکوت گوینده را نیز نشان میدهد.
به گیتی بهشت ار ندیدست کسبهشتی پر از دانش اینست و بس
هوش مصنوعی: اگر کسی در دنیا بهشتی ندیده باشد، باید بداند که بهشتی پر از علم و دانش همینجا وجود دارد و بس.
که وهم اندر او چون بهشتی به جایبیابد ز رمز آنچه آیدش رای
هوش مصنوعی: وقتی خیال در او جا میگیرد، مانند بهشت میشود، و از اسراری که به ذهنش میرسد، استفاده میکند.
همه پرگل و سبزه و میوه دارنگردد کم ارچند چینی ز بار
هوش مصنوعی: اگرچه زمین سرشار از گل و سبزه و میوه است، اما اگر چینی از آن برداشت نکنیم، کمرنگ و کمارزش خواهد شد.
مر این نامه را من بپرداختمچنان کز ره نظم بشناختم
هوش مصنوعی: من این نامه را به گونهای نوشتم که با توجه به نظم آن، به خوبی شناختمش.
بدان تا بود انس خواننده رادعا گویدم گر مرم زنده را
هوش مصنوعی: بدان که اگر خوانندهای وجود داشته باشد، من برای او دعا میکنم، حتی اگر خودم زنده نباشم.
همی جستم از خسرو ره شناسکه نیکیش را چون گزارم سپاس
هوش مصنوعی: من در جستجوی راهنمایی از خسرو بودم تا شایستگیهای او را به خوبی بشناسم و نعمتهایش را از صمیم قلب شکرگزاری کنم.
ازین نامه من بهتر و خوبترسزای تو خدمت ندیدم دگر
هوش مصنوعی: من هیچ نامهای بهتر و زیباتر از این برای تو ندیدم که شایستهی خدمت به تو باشد.
ز جان زاده فرزند بیش از شماربیاراستم هریکی چو نگار
هوش مصنوعی: از جان خود فرزندان زیادی را به وجود آوردهام و هر یک از آنها را مانند نگار (صورت زیبا) زینت دادهام.
سراسر ز دست هنر خورده نوشپدرشان خرد بوده و دایه هوش
هوش مصنوعی: تمام موفقیتها و زیباییهای زندگی آنها از استعداد و هنری است که به ارث بردهاند، و هوش و ذکاوتشان هم از دوران جوانی و به لطف پرورش و حمایت افرادی همچون مادرانشان بوده است.
همه غمگسارند خواننده راز دل دانش آموز داننده را
هوش مصنوعی: همه کسانی که در اطراف خواننده هستند، به او دلداری میدهند و با او همدردی میکنند، به خوبی میدانند که دل دانشآموزی که در جستجوی علم و آگاهی است، چه احساسی دارد.
به تو هدیه آوردم از بهر نامپذیر از رهی تا شود شادکام
هوش مصنوعی: هدیهای برای تو آوردهام تا نامت را شاد کند و از مسیری که آمدهام، به تو برسانم.
چنان چون به شاهی ترا یار نیستچو من خلق را نیز گفتار نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی به مقام و عظمت برسد، اما دوست و یاری نداشته باشد، زندگی او بیمعنا خواهد بود؛ همانطور که اگر مردم نتوانند با یکدیگر صحبت کنند، زندگیشان نیز خالی از محتوا خواهد بود.
کنون تا دراین تن مرا جان بودزبانم به مدح تو گردان بود
هوش مصنوعی: حالا که تا هنگامی که در این بدن جان دارم، زبانم به ستایش تو خواهد پرداخت.
چو نیکو شد از جاه تو کار منبیفروخت زین خلق بازار من
هوش مصنوعی: وقتی کار من به خاطر جایگاه تو خوب شد، بازار من از دست این مردم پر شد.
ز تو تا بود زنده دارم سپاسکه من با خرد یارم و حق شناس
هوش مصنوعی: از زمانی که تو زندهای، من همیشه سپاسگزارم، زیرا من با عقل و آگاهیام به خوبیها و حقوق دیگران پی میبرم.
همی تا بود هفت کشور به جایمبادت گزندی ز فانی سرای
هوش مصنوعی: تا زمانی که هفت کشور در جای خود هستند، مبادا آسیبی از دنیای فانی به آنها برسد.
به داد و دهش کوش و نیکی سگالولی را بپرور عدو را بمال
هوش مصنوعی: به کارهای پسندیده و خیرخواهی بپرداز و نیکی کن، ولی دشمنی را در آغوش بکش و به او محبت کن.
مبادت به جز داد کاری دگربه از وی مدان یادگاری دگر
هوش مصنوعی: هرگز به جز نیکی و بخشش، کار دیگری را مهمتر از این ندان و هیچ یادگاری بهتر از آن نداریم.
چو از داد پرداختی رادباشوزاین هردو پیوسته دلشاد باش
هوش مصنوعی: هرگاه که حق را دادى و به آن عمل کردی، همیشه خوشحال و شاداب باش از این دو موضوع.
که بهتر هنر آدمی را سخاستسخا در جهان پیشه انبیاست
هوش مصنوعی: بهتر است که انسان هنر خود را در بخشش و generosity نشان دهد، زیرا بخشندگی در دنیا ویژگی پیامبران است.
سخاوت درختیست اندر بهشتکه یزدانش از حکمت محض کشت
هوش مصنوعی: سخاوت مانند درختی است که در بهشت و از روی حکمت کامل خداوند ریشهدار شده است.
ازآن شاخ دارد به دنیا گذرنصیب آمد از وی ترا بیشتر
هوش مصنوعی: از آن شاخهای که به دنیا کمک میکند، بهرهای به تو نصیب شده است که بیشتر از دیگران است.
الا تا بود فر یزدان پاکروندست گردون و استاده خاک
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که تا زمانی که پشتیبان یزدان پاک وجود دارد، آسمان در حال چرخش است و زمین ثابت و پابرجا باقی مانده است.
جهان را تو بادی شه نیک بختکه ناهید تاجت بود ماه تخت
هوش مصنوعی: تو در جهان مانند بادی هستی که خوشبختی و نیکویی را با خود به همراه داری، و در این میان، ناهید (سیاره زهره) زینت و زیبایی توست و ماه نیز بر تخت خانوادهات میدرخشد.
دو چاکرت بر درگه از ماه و مهرکه دارند کارت روان در سپهر
هوش مصنوعی: دو خدمتگزار تو در درگاه شب و روز هستند که کارشان در آسمان جاری و روان است.
دو اسپت شب و روز چونانکه راستوز ایشان رسی هر کجا کت هواست
هوش مصنوعی: هر دو اسب تو، در شب و روز، بهطور مستقیم در حرکتند و تو هر جا که بخواهی، میتوانی به کمک آنها برسی.
ز خسرو براهیم شاه زمیننوازنده باشی چنان کز تو دین
هوش مصنوعی: از خسرو براهیم شاه زمین، با ناز و لطافت برخورد کن، بهگونهای که از تو محبت و دیانت جاری باشد.
شه خسروان باد محمود تودل و جان از او شاد و از جود تو
هوش مصنوعی: ای محمود، تو بهترین پادشاهی و دل و جان ما از مهربانیها و عطای تو شاد است.
بدان ملک فرمانت هزمان دمانکه دشمنت را دوست پژمان روان
هوش مصنوعی: بدان که در هر لحظه، وقتی که سلطنت تو برقرار است، اگر دشمن تو را بیمحابا دوست بدارد، این موضوع را با دقت مدنظر داشته باش.
هزاران درود و هزاران سلامز ما بر محمد علیه السلام
هوش مصنوعی: ما هزاران درود و سلام به محمد (ص) میفرستیم.