بخش ۱۷ - به خواب دیدن خسرو نیای خویش انوشیروان را
هوش مصنوعی: در این شعر، تصویر زیبایی از شب و خواب به تصویر کشیده شده است. شاعر از آمدن شب و تاریکی و روشنایی ناشی از آن سخن می‌گوید. خسرو، شخصیت اصلی داستان، در فضایی معنوی و آرامش‌بخش به نیایش خداوند می‌پردازد و خواب شیرینی می‌بیند که در آن به او بشارت‌هایی داده می‌شود.
این بشارت‌ها شامل چهار نکته است: 1) آرامشی که همچون میوه ترش در دل او نشسته است، 2) دختران و توفیقاتی که بر او نازل می‌شود، 3) دریافت پادشاهی به شکلی شایسته، 4) و همچنین گشایش در زندگی به واسطه صبر و تلاش.
در پایان خواب، خسرو از خواب بیدار می‌شود و دوباره به پرستش خدا می‌پردازد و از خردمندان آموختن و پرسیدن را ادامه می‌دهد. این موضوعات به نوعی نمادی از آرزوهای انسانی و جستجوی معنا در زندگی هستند.
چو آمد زلف شب در عطر ساییبه تاریکی فرو شد روشنایی
هوش مصنوعی: وقتی زلف شب به عطر درختان میآید، نور در تاریکی غرق می‌شود.
برون آمد ز پرده، سِحرسازیشش‌اندازی به جای شیشه‌بازی
هوش مصنوعی: از پرده بیرون آمد، جادوگری که با شش انگشتش کار میکند و به جای بازی با شیشه، سحر و جادو میکند.
به طاعت‌خانه شد خسرو کمر بستنیایش کرد یزدان را و بنشست
هوش مصنوعی: خسرو به خانه عبادت رفت و کمر خود را محکم بسته، پس از آن به پروردگار دعا و نیایش کرد و سپس نشست.
به برخورداری آمد خواب نوشینکه بر ناخورده بود از خواب دوشین
هوش مصنوعی: خواب شیرین و لذیذی به وجود آمد که از خواب دلپذیر شب گذشته بیخبر بود.
نیای خویشتن را دید در خوابکه گفت ای تازه‌خورشیدِ جهان‌تاب
در خواب نیاکان خود را دید که اینگونه خطابش کردند : ای خورشید نوظهور جهان تاب
اگر شد چار مولای عزیزتبشارت می‌دهم بر چار چیزت
هوش مصنوعی: اگر چهار مولای عزیزت به تو بشارت دهد، چهار چیز را برایت خبر می‌دهم.
یکی چون ترشیِ آن غوره خوردیچو غوره زان ترش‌رویی نکردی
هوش مصنوعی: وقتی که تو به طعم ترش انگور نارس عادت کردی، چرا از طعم تلخ آن ناراحت نشدی؟
دلآرامی تو را در بر نشیندکزو شیرین‌تری دوران نبیند
هوش مصنوعی: دل آرامش تو را در آغوش میکشد، آرامشی که هیچ زمان شیرینتر از آن را تجربه نکرده است.
دوم چون مَرکبت را پی بریدندوزان بر خاطرت گردی ندیدند
هوش مصنوعی: وقتی که دوشمونهات را برداشتند و به خاطر رساندن یاد و فکر تو، بیخبر بودند.
به شب‌رنگی رسی، «شبدیز» نامشکه صرصر درنیابد گَردِ گامش
هوش مصنوعی: به رنگ شب، اسبی به نام شبدیز وجود دارد که به قدری سریع و سبکبال است که هیچ بادی نمیتواند گرد و غبار ناشی از حرکتش را براند.
سِیُم چون شه به دهقان داد تختتوزان تندی نشد شوریده بختت
هوش مصنوعی: زمانی که پادشاه را در اختیار دهقان قرار دادی، اگر در این مسیر شتابزده عمل کنی، ممکن است به سرنوشت شوم دچار شوی.
به دست آری چنان شاهانه تختیکه باشد راست چون زرین‌درختی
هوش مصنوعی: به دست آوردن یک مقام یا موقعیت بلندمرتبه که به اندازهای با ارزش و درست باشد که مانند درختی زرین است.
چهارم چون صبوری کردی آغازدر آن پرده که مطرب گشت بی‌ساز
هوش مصنوعی: وقتی که صبر و تحمل به خرج دادی و شروع به پذیرش شرایط کردی، آن زمان است که موسیقی زندگی بدون نیاز به ابزار و ساز شروع می‌شود.
نوا سازی دهندت «باربد» نامکه بر یادش گوارد زهر در جام
هوش مصنوعی: باربد، هنرمند مشهور موسیقی، نواهای زیبایی را مینوازد که یاد او همیشه در ذهنها باقی میماند، حتی اگر زهر در جام ریخته شود.
به جای سنگ، خواهی یافتن زربه جای چار مهره، چار گوهر
هوش مصنوعی: اگر به جای سنگهای بیارزش، به جستجوی چیزهای ارزشمند باشی، به جای مهرههای ساده، جواهرات باارزش را پیدا خواهی کرد.
ملک‌زاده چو گشت از خواب بیدارپرستش کرد یزدان را دگر بار
هوش مصنوعی: بعد از اینکه پسر شاه از خواب بیدار شد، دوباره به پرستش خداوند پرداخت.
زبان را روز و شب خاموش می‌داشتنمودار نیا را گوش می‌داشت
هوش مصنوعی: زبان را در طول روز و شب ساکت نگه می‌داشت و به نمایشها گوش میداد.
همه شب با خردمندان نخفتیحکایت باز پرسیدی و گفتی
هوش مصنوعی: تمام شب را بیدار ماندی و با دانایان گفتوگو کردی و داستانها را پرسیدی و شنیدی.