بخش ۶۸ - دیدن شیرین و سخن گفتن با او
هوش مصنوعی: در این شعر، خسرو به زیبایی شیرین، که مانند ماه و سرو توصیف شده است، نگاه می‌کند و تحت تأثیر عشق او قرار می‌گیرد. او با شوق و هیجان به او نزدیک می‌شود و از او می‌خواهد که همیشه شاداب و پرنشاط باشد. خسرو احساس می‌کند که زیبایی و طراوت او دلش را تازه کرده و او را از نگرانی‌ها و مشکلات دنیوی دور کرده است.
او همچنین به نعمت‌هایی که شیرین به او بخشیده است اشاره می‌کند و از شکرگزاری‌اش نسبت به او می‌گوید. اما در عین حال، خسرو از رفتار شیرین گلایه می‌کند که چرا او را به خوبی نگه نداشته و او را به سوی پایین رها کرده است. در نهایت، او از شیرین می‌خواهد که رفتارش را با مهمان‌نوازی خود اصلاح کند و در ارتباط با او بیشتر توجه کند.
این شعر نمایان‌گر عاشقانه‌ای عمیق و نگرانی‌های انسانی در روابط عشقی است.
چو خسرو دید ماه خرگهی راچمن کرد از دل آن سرو سهی را
هوش مصنوعی: وقتی خسرو زیبایی ماه را در چمن مشاهده کرد، از دل برای آن سرو بلند و زیبا آرزو کرد تا بتواند به او نزدیک شود و از زیباییاش بهرهمند گردد.
بهشتی دید در قصری نشستهبهشتی‌وار در بر خَلق بسته
هوش مصنوعی: در بهشت، فردی را دید که در قصر زیبا و مجللی نشسته بود و به شکل بهشتیای در میان انسانها قرار داشت.
ز عشق او که یاری بود چالاکز کرسی خواست افتادن سوی خاک
هوش مصنوعی: به خاطر عشقی که به یاریام میشتابد، از مقام و جایگاهش می‌خواهد به زمین بیفتد.
به عیاری ز جای خویش برجستبرابر دست خود بوسید و بنشست
از بیت قبل: خسرو از دیدن شیرین از فرط هیجان نزدیکبود از تخت بر زمین بیفتد اما با زرنگی و عیاری بر خود مسلط شد و ایستاد و دست شیرین را بوسید و نشست. (برابر دست بوسیدن: یعنی «دست طرف مقابل را بوسیدن» که در قدیم در ایران رسم بوده که در دیدارها وقتی مرد و زنی با هم دست میدادهاند جهت احترام همزمان دستها را بالا آورده و دست همدیگر را میبوسیدهاند. این رسم هنوز هم در دیدارهای نوروزی مناطقی از فلات ایران رواج دارد.)
زبان بگشاد با عذری دل‌آویزز پرسش کرد بر شیرین شکرریز
هوش مصنوعی: زبان باز کرد و با دلی دلنشین و بهانهای جذاب، از شیرین که شکر را به رُخ میکشید، سوالی پرسید.
که دایم تازه باش ای سرو آزادسرت سبز و رخت سرخ و دلت شاد
هوش مصنوعی: همواره سرزنده و شاداب باش، ای سرو خوش قامت؛ ریشهات سبز و روی تنت رنگی دلچسب باشد و دلت همیشه شاد باشد.
جهان روشن به روی صبح‌خندتفلک در سایهٔ سرو بلندت
هوش مصنوعی: جهان به خاطر صبح خندی که تو به لب داری، روشن و زیباست و آسمان زیر سایهی قامت بلند تو قرار دارد.
دلم را تازه‌کرد این خرمی‌هاخجل‌کردی مرا از مردمی‌ها
هوش مصنوعی: خرمیها و شادیهایی که به دلم آوردی، باعث شد که از رفتارهای اجتماعی و مردمیام شرمنده شوم.
ز گنج و گوهر و منسوج و دیبارهم کردی چو مهد خویش زیبا
هوش مصنوعی: از ثروت و جواهر و پارچههای نفیس و زیبا، مرا همچون مهد و زادگاه خودت خوشسلیقه و زیبا ساختی.
ز نعلک‌های گوش گوهرآویزفکندی لعل‌ها در نعل شبدیز
هوش مصنوعی: از گوشههای نعلکی که جواهراتی آویز دارد، لعل‌ها را در نعل اسب شبدیز رها کردهای.
ز بس گوهر که در نعلم کشیدیبه رخ بر رشتهٔ لعلم کشیدی
هوش مصنوعی: به خاطر تنوع و ارزشمندی دانشی که به دست آوردی، تو آن را به زیبایی و با وقار به نمایش گذاشتی.
همین باشد نثار‌افشان کویَتبه رویَت شادم ای شادی به رویَت
هوش مصنوعی: به همین خاطر من خوشحالم که در کوی تو، به خاطر تو، ای شادی، شعار محبت و زیباییام را تقدیم میکنم.
به من درساختی چون شهد با شیرز خدمت‌ها نکردی هیچ تقصیر
هوش مصنوعی: تو به من محبت کردی مانند شهد که با شیر ترکیب شده است، اما من از خدماتی که به من کردی هیچ کسری و نقصانی نمیبینم.
ولی در بستنت بر من چرا بود؟خطا دیدم نگارا یا خطا بود؟
هوش مصنوعی: اما چرا وقتی تو مرا در آغوش میگیری، به نظر میرسد که این کار اشتباه است؟ آیا من اشتباه دیدم یا واقعاً اشتباهی در کار است؟
زمین‌وارم رها کردی به پستیتو رفتی چون فلک بالا نشستی
هوش مصنوعی: تو من را در دنیای پایین رها کردی و خودت در ارتفاعات بلندی مشغول زندگی هستی.
نگویم بر توام بالایی‌ای هستکه در جنس سخن رعنایی‌ای هست
هوش مصنوعی: نمیگویم که تو برتری داری، اما در سخنان تو زیبایی خاصی وجود دارد.
نه مهمان توام؟ بر روی مهمانچرا در بایدت بستن بدین‌سان؟
هوش مصنوعی: آیا من مهمان تو نیستم؟ چرا باید در مقابل مهمان اینطور در را ببندی؟
نشاید بست در بر میهمانیکه جز تو نیستش جان و جهانی
هوش مصنوعی: نباید در را به روی مهمانی بست که جز تو برایش جان و جهان دیگری وجود ندارد.
کریمانی که با مهمان نشینندبه مهمان بهترک زین باز بینند
هوش مصنوعی: کسی که از مهمان پذیرایی می‌کند و با او مینشیند، بهتر است که به مهمان خود توجه بیشتری داشته باشد و به او رسیدگی کند.
مگر ماهی تو یا حور ای پری‌وَش؟که نزدیکت نباشد آمدن خوَش؟
هوش مصنوعی: آیا تو مانند ماهی یا حوری زیبا هستی که به خاطر جذابیتت، کسی جرأت نزدیکی به تو را نداشته باشد؟