بخش ۴۶ - ختم کتاب به نام شروان‌شاه
هوش مصنوعی: این متن درباره تمجید از یک پادشاه و صفات اوست. در آن به بیان ویژگی‌های مثبت و برتری‌های او نسبت به دیگر پادشاهان پرداخته شده و به سبک شعرای ایران باستان، از بزرگی و شجاعت او صحبت می‌شود. شاعر از مقام پادشاهی و مسؤولیت‌های آن یاد کرده و نصایحی به او می‌دهد تا در حکومت‌داری درست عمل کند. بر اهمیت دقت در انتخاب دوستان و دشمنان تأکید شده و لزوم توجه به مشاوره‌های درست و نیکو برای پیشرفت کشور و حفظ قدرت پادشاه بررسی می‌شود. متن در پایان آرزوی موفقیت و خوشبختی برای پادشاه دارد و دعا می‌کند که او در حکمرانی موفق باشد و از آسیب‌ها مصون بماند.
شاها ملکا جهان پناهایک شاه نه بل هزار شاها
هوش مصنوعی: ای شاه و پادشاه، تو پناهی برای جهان هستی، این فقط یک شاه نیست، بلکه هزاران شاه در وجود تو نهفتهاند.
جمشید یکم به تخت‌گیریخورشید دوم به بی‌نظیری
هوش مصنوعی: جمشید اول به روشنی و شکوهی همچون خورشید دوم به درخشانی و بی‌نظیری خود اشاره دارد.
شروان‌شهِ کی‌قباد پیکرخاقان کبیر ابوالمظفر
هوش مصنوعی: شروان‌شهِ کی‌قباد به معنای پادشاهی است که در زمینش نوشیدنیهای تازه و لذتبخش وجود دارد و او همچون یک خاقان بزرگ و با شکوه، به نام ابوالمظفر، شناخته می‌شود.
نی شروان‌شاه بل جهان‌شاهکیخسرو ثانی اَخسِتان شاه
هوش مصنوعی: درود بر نی شروان‌شاه که مانند کیخسرو دوم، به عنوان پادشاهی بزرگ و پرقدرت شناخته می‌شود.
ای ختم قَرانِ پادشاهیبی‌خاتم تو مباد شاهی
هوش مصنوعی: ای پادشاهی که تمام نیکیها و برتریها در تو خلاصه شده، تو هیچگاه بدون نشان و امتیاز نباشی.
روزی که به طالع مبارکبیرون بری از سپهر تارک
هوش مصنوعی: روزی که با ستارهای خوشیمن از آسمان تاریک بیرون بیایی و به دنیا قدم بگذاری.
مشغول شوی به شادمانیوین نامهٔ نغز را بخوانی
هوش مصنوعی: به شادی و خوشحالی مشغول میشوی و این متن زیبا را میخوانی.
از پیکر این عروس فکریگه گنج بری و گاه بکری
هوش مصنوعی: از وجود این زن زیباییها و اندیشههای گرانبها به وجود میآید، گاهی از آن جواهرات ناب و گاهی نیز از خلاقیت و تازگی.
آن باد که در پسند کوشیز احسنت خودش پرند پوشی
هوش مصنوعی: آن بادی که به پسند تو میوزد، خود را از زیباییها پنهان می‌کند.
در کردن این چنین تفضلاز تو کرم و ز من توکل
هوش مصنوعی: اینکه تو با این همه لطف و مهربانی به من توجه داری، نشان از بزرگواری توست و من هم به تو اعتماد کردهام.
گرچه دل پاک و بخت فیروزهستند تو را نصیحت‌آموز
هوش مصنوعی: با وجود اینکه دلها پاک و سرنوشتها خوشبخت هستند، اما تو باید توجه به نصیحتها داشته باشی.
زین ناصح نصرت الهیبشنو دو سه حرف صبح‌گاهی
هوش مصنوعی: ای ناصح، چند کلمهای دربارهی یاری الهی بشنو که صبحگاهان به تو میگوید.
بر کام جهان جهان بپردازکان به که تو مانی از جهان باز
هوش مصنوعی: از لذتهای دنیا به گونهای بهرهمند شو که در نهایت به نفع تو باشد و به راحتی از این دنیا جدا نشوی.
ملکی که سزای رایت توستخود در حرم ولایت توست
هوش مصنوعی: سرزمین و مقامهایی که شایستهی مقام توست، در حقیقت در دامن قدرت و اختیار تو قرار دارند.
داد و دهشت کران نداردگر بیش کنی زیان ندارد
هوش مصنوعی: هر چه بیشتر بدهی و بخشش کنی، به هیچ وجه ضرر نخواهی کرد و ترس و نگرانی وجود ندارد.
کاری که صلاح دولت توستدر جستن آن مکن عنان سست
هوش مصنوعی: اگر کاری که به نفع حکومت و دولت توست، نباید در پی آن بروی و یا تلاش بیهوده کنی.
از هرچه شکوه تو به رنج استپردازش اگرچه کان و گنج است
هوش مصنوعی: از هر چیزی که به زیبایی و شکوه تو مربوط می‌شود، حتی اگر در درد و رنج باشد، بهتر است به آن بپردازیم، هرچند که میتواند پر از ثروت و ارزش باشد.
مویی مپسند نارواییدر رونق کار پادشایی
هوش مصنوعی: مو را نپسند که در کار پادشاهی بهانهای برای نادرستی و سستی ایجاد کند.
دشمن که به عذر شد زبانشایمن مشو و ز در برانش
هوش مصنوعی: اگر دشمنی به خاطر عذری زبانش بسته باشد و خود را بیخطر بداند، نباید فریب او را خورد و باید او را از خود دور کرد.
قادر شو و بردبار می‌باشمی می‌خور و هوش‌یار می‌باش
هوش مصنوعی: قادر و توانا باش و صبر و شکیبایی را در خود پرورش بده. نوشیدن شراب را تجربه کن، اما هوش‌یار و آگاه بمان.
بازوی تو گرچه هست کاریاز عون خدای، خواه یاری
هوش مصنوعی: اگرچه بازوی تو نیرومند است و میتواند به تنهایی کار کند، اما اگر یاری از جانب خداوند نباشد، فایدهای ندارد.
رای تو اگرچه هست هشیاررای دگران ز دست مگذار
هوش مصنوعی: اگرچه فکر تو آگاه و روشن است، اما هرگز از دست دیگران دور نشو و به نظرات آنها بیتوجه نکن.
با هیچ دودل مشو سوی حربتا سکه درست خیزد از ضرب
هوش مصنوعی: دست به کار نشو و به جنگ نرو تا زمانی که کارها به خوبی آماده و ساماندهی شده باشد.
از صحبت آن کسی بپرهیزکو باشد گاه نرم و گه تیز
هوش مصنوعی: از همنشینی با کسی که گاهی با نرمی و گاهی با تندی صحبت می‌کند، دوری کن.
هرجا که قدم نهی فراپیشباز آمدن قدم بیندیش
هوش مصنوعی: هرجا که پایت را میگذاری، قبل از رفتن به جلو، به این فکر کن که آیا میخواهی دوباره به عقب برگردی یا نه.
تا کار به نُه قدم برآیدگر ده نکنی به خرج شاید
هوش مصنوعی: اگر به درستی و با تلاش کافی پیش نروید، ممکن است به نتیجه مطلوب نرسید، حتی اگر زحمات زیادی بکشید.
مفرست پیام دادجویانالا به زبان راست‌گویان
هوش مصنوعی: پیام کسانی را که به دنبال حق و حقیقت هستند، جز با کلامی درست و صریح ارسال نکنید.
در قول چنان کن استواریکایمن شود از تو زینهاری
هوش مصنوعی: در سخن و گفتارت چنان محکم و ثابت قدم باش که دیگران با شنیدن آن دچار تردید نشوند.
کس را به خود از رخ گشودهگستاخ مکن نیازموده
هوش مصنوعی: از روی دیده، از جان خودت را ناگهان نمایان نکن، زیرا ممکن است کسی را بیدلیل بیازاری.
بر عهد کس اعتماد منمایتا در دل خود نیابی‌اش جای
هوش مصنوعی: به هیچ کس اعتماد نکن، زیرا ممکن است در دل خود نتوانی جایی برای او پیدا کنی.
مشمار عدوی خرد را خردخار از ره خود چنین توان برد
هوش مصنوعی: عقیدهات را نسبت به دشمن کوچک و بیاهمیت نپندار، زیرا مانند خار، به راحتی از راه خود کنار میرود.
در گوش کسی میفکن آن رازکازرده شوی ز گفتنش باز
هوش مصنوعی: هرگز رازی را در گوش کسی نبر که ممکن است از حرف زدن دربارهاش پشیمان شوی.
آن‌را که زنی، ز بیخ بر کنوآن‌را که تو برکشی میفکن
هوش مصنوعی: هر چیزی را که به دست میآوری، ریشهاش را از بیخ بکن و چیزی را که خودت به دست میآوری، به راحتی نگذار که از بین برود.
از هرچه طلب کنی شب و روزبیش از همه نیک‌نامی اندوز
هوش مصنوعی: هر چیزی که بخواهی، همواره بیشتر از هر چیز نیک‌نامی و شهرت خوب را جمع کن.
بر کشتن آن‌که با زبونی استتعجیل مکن اگرچه خونی است
هوش مصنوعی: زود اقدام به کشتن کسی که به خاطر ضعف و ناتوانی تحت فشار قرار گرفته نکن، هرچند که او کارهای اشتباهی کرده باشد.
بر دوری کام خویش منگرکاقبال تواَش در آرد از در
هوش مصنوعی: به خواستههای خود به دقت توجه نکن، زیرا سرنوشت تو آنها را به سویت میآورد.
زین جمله فسانه‌ها که گویمبا تو به سخن بهانه جویم
هوش مصنوعی: من از این همه داستانها که با تو میگویم، هدفم فقط بهانهگیری است.
گرنه دل تو جهان خداوندمحتاج نشد به جنس این پند
هوش مصنوعی: اگر دل تو به محبت و معنویت خداوند بینیاز شود، دیگر نیازی به نصیحتهای دنیوی نخواهی داشت.
زآن‌جا که تو راست رهنماییناید ز تو جز صواب رایی
هوش مصنوعی: از آنجا که تو مشاوره درستی میدهی، جز نظرات درست از تو نمیتوان انتظار داشت.
درع تو به زیر چرخ گردانبس باد دعای نیک‌مردان
هوش مصنوعی: در زیر آسمان پرچرخش، تو به دعای خوبان و نیکان پناه ببر.
حرز تو به وقت شادکامیبس باشد همت نظامی
هوش مصنوعی: در زمان شادکامی، تلاش و کوشش تو کافی است تا به امنیت و آرامش دست یابی.
یارب ز جمال این جهاندارآشوب و گزند را نهان دار
هوش مصنوعی: خداوند، زیبایی این دنیا و حاکم آن را از درد و آسیب پنهان نگهدار.
هر در که زند تو ساز کارشهرجا که رود تو باش یارش
هوش مصنوعی: هر جا که کسی تلاشی می‌کند، تو باید در کنار او باشی و از او حمایت کنی.
بادا همه اولیاش منصورواعداش چنان‌که هست مقهور
هوش مصنوعی: بگذار همه دوستان و پیروانش مانند منصور شوند، و وعدههای او آنگونه است که باقی ماندهها تحت سلطه او قرار دارند.
این نامه که نامدار وی بادبر دولت وی خجسته پی باد
هوش مصنوعی: این نامه، نشانهای از بزرگی و موقعیت اوست، که بر موفقیت و خوشبختیاش میافزاید.
هم فاتحه‌ایش هست مسعودهم عاقبتیش باد محمود
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هم سبب خوشحالی و آغاز خوب او وجود دارد و هم نتیجه و پایان خوشی برای او در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر، همه چیز برای او به خوبی پیش میرود و به نتیجه مثبتی منتهی می‌شود.