بخش ۱۱ - شکار کردن بهرام و داغ کردن گوران
هوش مصنوعی: این شعر درباره سهیل جمال بهرامی و شکار اوست. او با ویژگیهای خاصش، مانند شجاعت و مهارت در شکار، به شهرت رسید. در این داستان، بهرام به شکار گور و شیر میپردازد و با یک تیر موفق به گرفتن هر دو میشود. این کار او باعث تحسین دیگران و ثبت این واقعه به عنوان تحصیل بزرگی در تاریخ میشود. او با نام "شاه بهرام گور" شناخته میشود و این پیروزی او در دل مردم جاودانه میماند. شعر به تصویر کشیدن زیباییها و قدرتهای بهرام در شکار و همچنین احساسات و افتخارات او اشاره دارد.
چون سهیل جمال بهرامیاز ادیم یمن ستد خامی
وقتی که یمن به روی خوب بهرام، آراسته و پرورده شد. (نور ستاره سهیل، ادیم و چرم را میپرورد و خوشرنگ میکند)
روی منذر از آن نشاط و نعیمیافت آنچ از سهیل یافت ادیم
روی منذر از آن شادی و نعمت، همچنان سرخ و سرحال گشت که چرم از ستاره سهیل.
گشت نعمان و منذر از هنر‌شاین به شفقت برادر آن پدرش
از آن هنر و دانایی (که بهرام داشت) نعمان و منذر (شیفته او شدند) و یکی همچون برادر و دیگری همچون پدر به او محبت میورزید.
پدری و برادری بگذارآن رهی، وین غلام در همه کار
حرف از پدری و برادری (و محبت آن دو به او) مزن؛ یکی مثل غلام و دیگری مثل بنده در همه کار در خدمتش بودند.
این رقیبش به دانش آموز‌یوان رفیقش به مجلس‌افروز‌ی
این یکی مراقب دانشآموختن و تحصیل او بود و دیگری همراه و یار تفریح و مجلس‌افروز‌ی او.
این به عِلم استواری‌اش دادهو‌آن نشاطِ سواری‌اش داده
هوش مصنوعی: این شخص به خاطر دانش و علمش قوی و محکم شده و به خاطر شوق و نشاطی که در دل دارد، به جلو میراند و حرکت میکند.
تا چنان شد بزرگی بهرامکز زمینش بر آسمان شد نام
هوش مصنوعی: بهرام به قدری بزرگ و مقتدر شد که نامش از زمین فراتر رفت و به آسمان رسید.
کارش الا می و شکار نبودبا دگر کارهاش کار نبود
هوش مصنوعی: او فقط به نوشیدن می و شکار علاقه داشت و به هیچ کار دیگری توجهی نداشت.
مردهٔ گور بود در نخچیرمرده را کی بود ز گور گزیر؟
مصراع اول یعنی عاشق (و کشتهمردهی) شکار گور بود.
هر کجا تیرش از کمان بشتافتگور چشمی ز چشم گوری یافت
هوش مصنوعی: هر جا که تیر به سمت هدف پرتاب شد، گوری (فردی از قشر ضعیف) از دیدگاه فردی دیگر در حال تماشای آن است.
اشقری بادپای بودش چستبه تک آسوده و به گام درست
هوش مصنوعی: او مانند اسبی چابک و تندپا است که به آرامی حرکت میکند و گامهایش صحیح و صحیح میباشد.
پر برآورده پای از اندامشدستِ پَرکن شکسته از گامش
هوش مصنوعی: پرها را از بدنش بیرون آورده، دستش به خاطر حرکتش شکسته است.
ره‌نوردی که چون نبشتی راهگوی بُردی ز مهر و قرصه ز ماه
هوش مصنوعی: سفرکنندهای که با همراهی عشق و زیبایی در دل شب، راه را میشناخت و از زیباییهای ماه بهره میبرد.
کرده با جنبشِ فلک خویشیباد را داده منزلی پیشی
هوش مصنوعی: باد به خاطر حرکت آسمان خود را به جایی رسانده و با آن عجین شده است.
پیچ صد مار داده بود دمشگور صد گور کنده بود سُمش
هوش مصنوعی: دمش شبیه صد مار پیچیده شده بود و با سمش صد گور را کنده بود.
شه برو تاختی به وقت شکاربا دگر مرکبش نبودی کار
هوش مصنوعی: شاه به شکار رفت و در این موقع نتوانست با مرکب دیگری کار کند.
اشقرِ گور سُم چو زین کردیگور بر گَردش آفرین کردی
هوش مصنوعی: اگر اسب سرخی را زین کنی، بر گردن او باران نعمت و خوشبختی فرود میآید.
باز ماندی به تک ستوران راسفتی از سم سرین گوران را
هوش مصنوعی: تو هنوز در مقابل چالاکی اسبها ایستادهای و از قدرت پاهای قوی آنان عاجز ماندهای.
وقت وقتی که از ملالت کارزین برو کردی آن هژیر سوار
هوش مصنوعی: زمانی که از خستگی کار، به این سوار شجاع و سرزنده روی آوردی.
گشتی از نعل او شکارستاننقش بر نقش چون نگارستان
هوش مصنوعی: تو به دنبال چهره او، به مثابه شکارگاهی پر از زیباییها و نقوش مختلف رفتهای، که هر کدام شان به مانند یک تابلو هنری جذاب و دلنشین است.
بیشتر زانکه سنگ دارد وزنپشته‌ها ریختی ز گور و گوزن
هوش مصنوعی: بیشتر از آنچه که سنگها وزن دارند، تو از گور و گوزن چیزها را بر زمین ریختی.
روی صحرا به زیر سم ستورگور گشتی ز بس گریوه گور
هوش مصنوعی: در دشت، زیر پای اسبها، گوری به خاطر کثرت گودالها گم شدی.
شه بر آن اشقر گریوه نوردکز شتابش ندید گردون گرد
هوش مصنوعی: شاه بر اسبی روشن و زیبا سوار است که به خاطر سرعتش، آسمان را نمیبیند.
چون کمند شکار بگرفتیگور زنده هزار بگرفتی
هوش مصنوعی: وقتی که به دام انداختن شکار را آغاز کردی، به اندازه هزار گور زنده به دست آوردی.
بیشتر گور که‌آورید به بندیا به بازو فکند یا به کمند
هوش مصنوعی: هر چه بیشتر به گور بروید، یا آن را به دست میآورید و به بازو میزنید، یا به زنجیر کشیده میشود.
گور اگر صد گرفت پشتاپشتکمتر از چار ساله هیچ نکشت
هوش مصنوعی: اگرچه گورستان پر از قبر باشد و در هر گوشهاش مردهای خوابیده باشد، اما مرگ هیچکس را به آسانی در کمتر از چهار سال نمیگیرد.
خون آن گور کرده بود حرامکه نبودش چهار سال تمام
هوش مصنوعی: خون آن گور به قدری حرام بود که به مدت چهار سال هیچ دلیلی برای آن وجود نداشت.
نام خود داغ کرد بر رانشداد سرهنگی بیابانش
هوش مصنوعی: او نام خود را با نشان مشخصی بر روی پایش حک کرد تا یادآور سرهنگی باشد که در بیابان زندگی میکند.
هرکه زان گور داغدار یکیزنده بگرفتی از هزار یکی
هوش مصنوعی: هر کس که از قبرستانی که در آن کسی سوگوار است، کسی را که زنده گرفته از هزاران دیگر، بهدست آورد، نشاندهندهٔ ارزش و اهمیت آن فرد است.
چون که داغ مَلِک بر او دیدیگرد آزار او نگردیدی
هوش مصنوعی: وقتی که مصیبت و درد سلطانی را مشاهده کردی، به او آسیب نرساندی و بیتوجهی نکردی.
بوسه بر داغگاه او دادیبندی‌یی را ز بند بگشادی
هوش مصنوعی: تو با بوسهای بر جای جای زخم او، گرهای را که بر دلت بود، باز کردی.
ما که با داغ نام سلطانیمخَتلی آن به که خوش‌تَرَک رانیم
هوش مصنوعی: ما که از رنج و درد نام سلطان بر دوش داریم، بهتر است که داغ و زخم بر دل داشته باشیم تا این که در مسیری خوش و بیدرد باشیم.
آنچنان گورخان به کوه و به راغگور که داغ دید رست ز داغ
هوش مصنوعی: گورخان به اندازهای به کوه و دشت حاکم است که وقتی داغی را از کسی میبیند، خود را از آن داغ رهایی میبخشد.
در چنین گورخانه موری نیستکه برو داغ دست زوری نیست
هوش مصنوعی: در این مکان، هیچ موجودی وجود ندارد و قدرتی هم برای تغییر اوضاع نیست.
روزی اندر شکارگاه یمنبا دلیران آن دیار و دمن
هوش مصنوعی: یک روز در شکارگاه یمن همراه با دلیران آن منطقه و در دل طبیعت زیبا.
شه که بهرام گور شد نامشگوی برد از سپهر و بهرامش
هوش مصنوعی: بهرام گور، که یکی از پادشاهان بزرگ بوده است، نامش بر تارک آسمان جاودانه شد و برتری او بر دیگران همواره یادآوری میشود.
می‌زد از نزهت شکار نفسمنذر‌ش پیش بود و نعمان پس
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به توصیف وضعیتی میپردازد که در آن شکار نفس، یعنی تلاش برای دستیابی به خوشبختی و لذتهای زندگی، در جبههای از زیبایی و سرسبزی قرار دارد. همچنین، به تأثیرات منفی و هشدارهایی که ممکن است پیش روی انسان باشد، اشاره میکند. در این تصویر، دو شخصیت به نامهای منذر و نعمان به نوعی نمایانگر دو وضعیت متفاوت هستند؛ یکی به جلو حرکت میکند و دیگری در پسزمینه قرار دارد. این نکته بیانگر تضاد بین تلاش برای زندگی بهتر و چالشهای همراه با آن است.
هر یکی در شکوه پیکر اومانده حیران از پای تا سر او
هوش مصنوعی: هرکس از زیبایی و جلال وجود او در شگفت است و نمیتواند از سر تا پای او را نادیده بگیرد.
گردی از دور ناگهان برخاستکه‌آسمان با زمین یکی شد راست
هوش مصنوعی: ناگهان گرد و غباری از دور بهوجود آمد که بهنظر میرسید آسمان و زمین به هم پیوستهاند.
اشقر انگیخت شهریار جوانسوی آن گرد شد چو باد روان
هوش مصنوعی: شاه جوان با شوق و نشاط به سمت آنجا حرکت کرد، مانند بادی که به راحتی و تندی درمیوزد.
دید شیری کشیده پنجه زوردر نشسته به پشت و گردن گور
هوش مصنوعی: یک شیر قدرتمند که دستانش را به نشانه قدرت بالا برده، در حال نشستن بر روی پشت و گردن یک گورخر است.
تا ز بالا در آردش به زمینشه کمان برگرفت و کرد کمین
هوش مصنوعی: او از بالای کوه به سمت زمین نگاه میکند. پادشاه، کمانش را برداشت و پنهان شد تا کمین کند.
تیری از جعبه سفته پیکان جستدر زه آورد و درکشید درست
هوش مصنوعی: پیکان پس از اینکه تیر را از جعبه خود بیرون کشید، با دقت آن را در زه (تار کمان) گذاشت و آماده شلیک شد.
سفته بر سفت شیر و گور نشستسفت و از هردو سفت بیرون جست
هوش مصنوعی: شیر و گور هر دو محکم و استوار نشستهاند و از هر دو موقعیت به طور قوی و با قدرت بیرون میآیند.
تا به سوفار در زمین شد غرقپیش تیری چنان چه درع و چه درق
تیر تا قسمت انتهایی در زمین فرو رفت. پیش چنین تیری (سوراخ کردن ) زره یا زمین سخت فرقی ندارد.
شیر و گور اوفتاد و گشت هلاکتیر تا پَر نشست در دل خاک
هوش مصنوعی: شیر و گور به زمین افتاده و نابود شدند، سپس تیر به آرامی در دل خاک قرار گرفت.
شاه کان تیر برگشاد ز شستایستاد و کمان گرفت به دست
هوش مصنوعی: شاهی که تیر از کمان رها کرده بود، به یکباره ایستاد و کمان را در دست گرفت.
چون عرب زخمی آنچنان دیدنددر عجم شاهی‌اش پسندیدند
هوش مصنوعی: چون عرب زخمخورده را در سرزمین عجم دیدند، از ویژگیهای پادشاهی او خوششان آمد.
هرکه دیده بر آن شکار زدیبوسه بر دست شهریار زدی
هوش مصنوعی: هر کسی که به آن زیبایی چشم دوخته، به زعم خود بر دست شاهی که او را دیده، بوسه زده است.
بعد از آن شیر زور خواندندششاه بهرام ِ گور خواندندش
هوش مصنوعی: پس از آن، او را با قدرت و شجاعت در میدان جنگ ستایش کردند و به او لقب شاه بهرام گور دادند.
چون رسیدند سوی شهر فرازقصهٔ شیر و گور گشت دراز
هوش مصنوعی: وقتی به شهر رسیدند، داستان شیر و گور بسیار طولانی و مفصل شد.
گفت منذر به کارفرمایانتا به پرگار صورت آرایان
هوش مصنوعی: منذر به کارفرمایان میگوید که به دقت و با دقت برنامهریزی کنند تا کارها را به بهترین شکل انجام دهند.
در خَوَرْنَق نگاشتند به زرصورت گور زیر و شیر ز بَر
هوش مصنوعی: در جایی به نام خورنق، به طلا نوشتهاند که گور زیر و شیر بر روی آن قرار دارد.
شه زده تیر و جسته ز اندو شکاردر زمین غرق گشته تا سوفار
هوش مصنوعی: شخصی که تیرش را رها کرده و از آن فاصله گرفته، در زمین غرق شده و به شدت تحت تأثیر نتایج شکار قرار گرفته است.
چون نگارنده این رقم بنگاشتهرکه آن دید جانور پنداشت
هوش مصنوعی: وقتی که این هنرمند این تصویر را کشید، هر کسی که آن را دید او را موجود زندهای تصور کرد.
گفت بر دست شهریار جهانآفرین‌های کردگار جهان
هوش مصنوعی: گفت که بر دست پادشاه، خالق جهان نعمتها و آفرینشها را نازل کرده است.