بخش ۲۳ - گفتار سقراط
هوش مصنوعی: سخنان سقراط را با شیوایی خاصی بیان می‌کند و به اهمیت دین و دانش اشاره می‌کند. او به جهانجو توصیه می‌کند که در پی اهدافش باشد و آرزوهایش را دنبال کند. پرسش‌ها و جستجوهای انسان در این جهان بی‌پاسخ نمی‌ماند، اما هر کس باید به اندازهٔ فهم و دانش خود صحبت کند. در نهایت، اشاره می‌کند که تنها خداوند عالم را می‌داند و زیبایی‌ها و پدیده‌های طبیعی، همچون باران و برق، از او ناشی می‌شوند. بی‌جهت سخن گفتن و از حد خود تجاوز کردن ناپسند است.
چو سقراط را داد نوبت سخنرطب ریزشد خوشه نخل بن
هوش مصنوعی: زمانی که نوبت به صحبت کردن سقراط رسید، مثل میوههای خرما که در خوشه نخل میریزد، افکارش به آسانی و به زیبایی جریان پیدا کرد.
جهانجوی را گفت پاینده باشبه دین و به دانش گراینده باش
هوش مصنوعی: به جستجوگر دنیا گفتند: همیشه پایداری کن و به دین و دانش توجه داشته باش.
همه آرزوها شکار تو بادنهفت جهان آشکار تو باد
هوش مصنوعی: همه آرزوها بهدست تو بیفتد و جهان با همه جلوههایش در دسترس تو باشد.
ز پرسیدهٔ شهریار جهانکه داند که هست این پژوهش نهان
هوش مصنوعی: در اثر پرسش شهریار از مردم، مشخص میشود که هیچکس از رازهای عمیق و نهان آگاهی ندارد.
ولیکن به اندازهٔ رای خویشکند هر کسی عرض کالای خویش
هوش مصنوعی: هر کس به اندازهٔ عقل و فکر خود، ارزش و قیمت کالای خود را بیان می‌کند.
نخستین ورق کافرینش نبودجز ایزد خداوند بینش نبود
هوش مصنوعی: آغاز هر چیزی از خداست و هیچ کفر و نادانی بدون آگاهی و بینش او وجود ندارد.
ز هیبت برانگیخت ابری بلندهمان برق و باران او سودمند
هوش مصنوعی: به خاطر دیدن یک ابر بزرگ و ترسناک، باران و رعد و برقی که از آن خارج میشود، برای زمین و آفرینش مفید است.
ز باران او گشت پیدا سپهرپدید آمد از برق او ماه و مهر
هوش مصنوعی: از باران او آسمان نمایان شد و به واسطهی درخشندگی او، ماه و خورشید ظهور کردند.
ز ماهیتی کز بخار او فتادزمین گشت و بر جای خویش ایستاد
هوش مصنوعی: از ماهیتی که به دلیل بخار او بر روی زمین افتاد، زمین جای خود را حفظ کرد و در آنجا باقی ماند.
از این بیشتر رهنمون ره نبردگزافه سخن بر نشاید شمرد
هوش مصنوعی: دیگر از این بهتر نمیتوان راهنمایی کرد و بیدلیل سخن گفتن، مناسب نیست.