بخش ۸ - نعت سوم
هوش مصنوعی: این شعر به درخواست و نیاز انسان‌ها به یک راهنمای الهی و شخصیت معنوی اشاره دارد که قادر به هدایت و نجات آنها باشد. شاعر از شخصیتی به نام "ای مدنی" و "مکی" یاد می‌کند و از او می‌خواهد تا به جامعه کمک کند و آن را از مشکلات نجات دهد. در این متن، به مشکلات و نفاق‌های موجود در جامعه اشاره می‌شود و از آن شخصیت خواسته می‌شود که با ورود خود، صلح و آرامش را به ارمغان بیاورد. همچنین، شاعر برای رفع آلودگی‌های معنوی و اجتماعی، خواهان توجه و توجهات خاص آن شخصیت الهی است تا به مردم یاری برساند و آنها را به سوی نیکی هدایت کند. در نهایت، با تصاویری از انتظار و امید، شاعر از او می‌خواهد که به مردم کمک کند و زندگی را پر از معنا و زیبایی کند.
ای مدنی بُرقِع و مَکی نقابسایه‌نشین چند بوَد آفتاب
هوش مصنوعی: ای کسی که برقع بر چهره و نقاب بر سر داری، در سایهنشینی، چه مدت آفتاب را نمیبینی؟
گر مهی از مهر تو مویی بیارور گلی از باغ تو بویی بیار
هوش مصنوعی: اگر مویی از عشق تو به دست بیاور، یا اگر بویی از گلی در باغت به من برسان.
منتظران را به‌لب آمد نفسای ز تو فریاد، به‌فریاد رس
هوش مصنوعی: منتظران در حال انتظار هستند و نفسشان به شماره افتاده است. ای کسی که فریاد رسایی، به فریادشان برس.
سوی عجم ران، منشین در عربزرده روز اینک و شبدیز شب
روز به اسب زرده تشبیه شده است، اسبهای زرد و طلاییرنگ را زرده مینامند.
ملک برآرای و جهان تازه کنهردو جهان را پُر از آوازه کن
هوش مصنوعی: به پادشاه بگو که دنیا را زیبا و نو کند و هر دو عالم را پر از نام و آوازهاش نماید.
سکه تو زن، تا اُمرا کم زنندخطبه تو کن تا خطبا دم زنند
هوش مصنوعی: اگر در جامعه سختکوشی و تلاش کنی، مقامداران و بزرگزادگان نیز به تو توجه بیشتری نشان خواهند داد و برای تو سخنرانی و تبلیغ خواهند کرد.
خاک تو بویی به ولایت سپردباد نفاق آمد و آن بوی برد
هوش مصنوعی: زمینی که تو را دربر گرفته، بویی به سرزمین خود داده است، اما باد نفاق آمد و آن بوی خوش را از بین برد.
باز کش این مسند از آسودگانغسل ده این منبر از آلودگان
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی دعوت به پاکسازی و تغییر وضعیت می‌کند. اشاره دارد به این که باید جایگاه و مقامهای ناپاک و آلوده را از کسانی که در آسودگی زندگی می‌کنند، کنار گذاشت و فضا را برای کسانی که پاک و خالصاند، فراهم کرد. به طور کلی، به ضرورت تصفیه و بهبود شرایط اشاره دارد.
خانه غولند بپردازشاندر غله دان عدم اندازشان
هوش مصنوعی: غولها و موجودات بزرگ را به خانهاش ببر و خوراکشان را در انباری که خالی از هر چیز است قرار بده.
کم کن اجری که زیادت خورندخاص کن اقطاع که غارتگرند
هوش مصنوعی: اجارهای که میگیری را کم کن، زیرا آن را بیشتر از آنچه که میخواهی، میخورند. محدودهای را برای خود مشخص کن که در آن افراد سودجو وجود داشته باشند و نباید به آنها اجازه دسترسی داد.
ما همه جسمیم بیا جان تو باشما همه موریم سلیمان تو باش
هوش مصنوعی: ما همه تنی هستیم، بیا تو روح این تن باش. ما همگی مانند مور هستیم، تو مانند سلیمان بر ما حکومت کن.
از طرفی رخنه دین می‌کنندوز دگر اطراف کمین می‌کنند
هوش مصنوعی: برخی به نحوی به دین نفوذ کرده و آن را تحت تأثیر قرار میدهند، در حالی که در طرف دیگر هم به طریقی برای حمله و آسیب به آن آماده میشوند.
شحنه تویی، قافله تنها چراست؟قلب تو داری علَم آنجا چراست؟ْ
قلب یعنی قلب و فرماندهی لشکر
یا علیی در صف میدان فرستیا عمری در ره شیطان فرست
هوش مصنوعی: ای کاش مرا به میدان جنگ بفرستی تا با شجاعت و ایمان به نبرد بپردازم، یا حداقل فرصتی دهی که عمرم در راه نیکی و دیانت سپری شود و نه در مسیرهای نادرست و شیطانی.
شب به سر ماه یمانی درآرسر چو مه از برد یمانی برآر
هوش مصنوعی: شب، سر ماه یمانی را بیرون آر و چون مه، سر را از چادر یمانی برآور.
با دو سه در بند کمربند باشکم زن این کم زده چند باش
هوش مصنوعی: با دو یا چند کمربند محدود باش و زیاد به خودت فشار نیاور، در آرامش بیشتر فکر کن و عمل کن.
پانصد و هفتاد بس ایام خوابروز بلندست به مجلس شتاب
هوش مصنوعی: پانصد و هفتاد روز خواب، روزهای بلندی را نشان میدهد که باید در مجلس با شتاب و سرعت بیشتری شرکت کنیم.
خیز و بفرمای سرافیل راباد دمیدن دو سه قندیل را
هوش مصنوعی: بپا خیز و به سرافیل بگو که در چند جا چراغی روشن کند.
خلوتی پرده اسرار شوما همه خفتیم تو بیدار شو
هوش مصنوعی: به مکانی خالی و دور از شلوغی برو و رازها را دریاب. ما همه در خواب و غفلت هستیم، تو بیدار و هوشیار باش.
ز آفت این خانهٔ آفت‌پذیردست برآور همه را دست گیر
هوش مصنوعی: از آسیبهای این خانهی آسیبپذیر فاصله بگیر و به کمک همه بیا.
هر چه رضای تو به جز راست نیستبا تو کسی را سر واخواست نیست
هوش مصنوعی: هر چه که تو بخواهی، جز حقیقت نیست و کسی جرأت اعتراض به تو را ندارد.
گر نظر از راه عنایت کنیجمله مهمات کفایت کنی
هوش مصنوعی: اگر با نگاه و محبت خود به ما توجه کنی، تمام نیازها و مشکلات ما برطرف خواهد شد.
دایره بنمای به انگشت دستتا به تو بخشیده شود هر چه هست
هوش مصنوعی: با اشارهٔ انگشتت دایرهای را نشان بده تا هر چیزی که میخواهی به تو داده شود.
با تو تصرف که کند وقت کار؟از پی آمرزش مشتی غبار
هوش مصنوعی: با تو چه کسی در هنگام فعالیت میتواند تسلط داشته باشد؟ به دنبال بخشش فقط گروهی از خاک است.
از تو یکی پرده برانداختنوز دو جهان خرقه درانداختن
هوش مصنوعی: از تو یکی پرده کنار زد و از دو جهان خود را کنار گذاشت.
مغز نظامی که خبر‌جوی تستزنده‌دل از غالیه بوی تست
هوش مصنوعی: مغز نظامی که اخبار را پیگیری می‌کند، از خوشدل بودن تو بوی خوبی میبرد.
از نفسش بوی وفایی ببخشملک فریدون به گدایی ببخش
هوش مصنوعی: از نفس او بوی وفا و صداقت به مشام میرسد، همانطور که فریدون، پادشاه بزرگ، بخشش و لطف را به دیگران عطا می‌کند.