هوش مصنوعی: این متن به توصیف روز قیامت و سوالاتی که خداوند از پیامبران درباره رفتار امتهایشان میپرسد میپردازد. خداوند در روز قیامت از پیامبران میخواهد تا گزارش دهند که مردم چگونه به دعوت آنها پاسخ دادهاند. این سؤال به معنای توبیخ امتهاست. در آن روز، پیامبران در حالتی از ترس و وحشت قرار میگیرند و به خاطر شدت فزع، نمیتوانند پاسخ دهند و میگویند "لا علم لنا" یعنی ما اطلاعاتی نداریم.
همچنین به داستان عیسی و حواریان اشاره می‌شود که از خداوند خواستند تا مائده‌ای از آسمان نازل کند. عیسی به آنها هشدار میدهد که نباید به خداوند فشار آورند و درخواست معجزات کنند. پس از دعا، مائده‌ای نازل می‌شود که در آن غذاهایی از آسمان وجود دارد و عیسی سفارش میکند که فقط فقرا از آن بهرهمند شوند. اما وقتی که برخی از افراد به نعمت خداوند کفر میورزند، عذاب الهی بر آنان نازل می‌شود و برخی به شکل خوک تبدیل میشوند.
در پایان، متن به یادآوری نعمتهای الهی و اهمیت شکرگزاری اشاره میکند و میگوید که این مائده به عنوان نشانهای از صدق عیسی و قدرت خدا میباشد. مفهوم کلی این است که انسانها باید از نعمتهای خداوند شکرگزار باشند و به دعوت انبیا پاسخ صحیح دهند.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، خداوند پیامبران را جمع خواهد کرد و از آنها خواهد پرسید که قومهایشان چه پاسخی به دعوت آنها به اطاعت و یکتاپرستی دادند. این سؤال به نوعی توبیخ است، به این معنا که خداوند از پیامبران میخواهد تا امتهای خود را سرزنش کنند، مانند جایی دیگر که میگوید: "وقتی دختران زنده به گور شده سؤال میشوند که به کدام گناه کشته شدند"، این سؤال نیز برای سرزنش قاتلان آنها مطرح می‌شود.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، افراد در پنجاه موقوفه قرار میگیرند که هر یک به مدت هزار سال طول میکشد. در برخی از این مواقف، ترسی و وحشتی وجود دارد که روح پیامبران را به زانو درمیآورد و عقلها را به خلسه میبرد. در آن لحظه، قلبها به شدت در فشار قرار میگیرند و هیچ یک نمیتواند پاسخگو باشد و فقط میگویند: «ما علمی نداریم». پس از گذر آن زمان ترسناک، دوباره عقلها به جای خود برمیگردند و پیامبران بر قوم خود شهادت میدهند و درباره تصدیق و تکذیب آنها سخن میرانند. در این میان، پیامبر در برابر خداوند از قومش شکایت میکند و یادآور می‌شود که چگونه در طول چهل سال، صداقت و امانت خود را در میان آنان ثابت کرده بود، ولی زمانی که با دلایل روشن و دعوت به درستی و کمال به سوی آنها آمد، آنان او را تکذیب کرده و به او آسیب رساندند.
هوش مصنوعی: اگر کسی بپرسد که حال پیامبران در روز قیامت چگونه خواهد بود؟ خداوند میفرماید: «ترس بزرگ آنها را حزین نمیکند» و در جای دیگری بیان میکند: «نه بر آنها خوفی است و نه غمگین میشوند». پاسخ این است که ترس بزرگ یعنی ورود به جهنم، و جایی که گفته می‌شود بر بیمار ترس نیست به این معناست که او از آن وضعیت نجات خواهد یافت. همچنین گفته شده که «ما علم غیبت آنها را نداریم»، یعنی ما از جزئیات و باطن وضعیت آنها و کسانی که به سوی آنها فرستاده شدهاند بیخبر هستیم، اما خداوند باطن آنها را میداند و ما از غیبت آنها آگاهی نداریم. تویی که بر تمامی غیبیها آگاه هستی.
هوش مصنوعی: ابن جریح در تفسیر جمله "ما ذا أُجِبْتُمْ" میگوید که معنای آن این است که چه کارهایی بعد از شما انجام دادهاند؟ آیا شما میدانید آنها چه کارهایی کرده و چه تغییراتی ایجاد کرده‌اند؟ پاسخ دادند: ما چیزی نمیدانیم و فقط تو ای خداوند هستی که غیب را میدانی و ما از علم تو بیبهرهایم. ابو عبید هم بر این نظریه صحه میگذارد.
هوش مصنوعی: پیامبر (ص) فرمودند: «گروهی به سوی من در حوض میآیند و اینگونه دچار اختلال میشوند. من میگویم: ای امتم! و به من گفته می‌شود: تو نمیدانی چه چیزهایی بعد از تو رخ داده است.»
هوش مصنوعی: در روز قیامت، خداوند به عیسی، فرزند مریم میگوید: نعمتهایی را که به تو و مادرت دادهام یاد کن. این نعمتها شامل این است که من تو را با روحالقدس تقویت کردم و تو قادر بودی در گهواره سخن بگویی و در بزرگسالی نیز با مردم صحبت کنی. همچنین اشارهای به معجزاتی که از طریق اجازه من انجام دادی، میکند.
هوش مصنوعی: یاد کن زمانی را که بنیاسرائیل را نجات دادم و تو را به آسمان بردم و شبیه تو را بر دیگری قرار دادم، به طوری که آنها به جای تو دیگری را کشتند. هنگامی که با دلایل روشن و معجزاتی که درباره انسانهای کور و مبتلایان به بیماریهای مزمن و مردگان و پرندگان انجام میدادی، به سوی آنها آمدی، یهودیان کافر گفتند: «این چیزی جز جادو نیست و عیسی بن مریم فقط یک ساحر آشکار است.» آنها میگفتند که آنچه عیسی انجام میدهد، فقط یک جادو است.
هوش مصنوعی: مفسران گفته‌اند که عیسی (ع) در روز قیامت با این کلمات به مخلوقات سخن میگوید و ابلیس نیز بر اهل آتش با این کلمات سخن خواهد گفت: «خداوند به شما وعده حق داده است و من نیز به شما وعده دادم». آنچه در این آیه بیان شده، اشاره به نعمتهایی است که خداوند به عیسی (ع) ارزانی داشته است. همچنین نیکیای که به مادر او روا داشته، شامل انتخاب و پاک کردن او از گناه و برگزیدن او بر زنان جهان است و این که او را همسر پیامبر محمد (ص) قرار داده است.
هوش مصنوعی: و هنگامی که به حواریون الهام کردم، به این معناست که به آنها القا کردم و در دلهایشان ایمان را قرار دادم. مانند آنچه که خداوند میفرماید: "و به زنبور عسل وحی کرد." در قرآن، وحی به معنای کتاب نیز آمده است، مانند صحنهای که زکریا به آنها گفت: "کتابی به آنها نوشت برای تسبیح گفتن." همچنین وحی به معنای دستور است، چنانکه میگوید: "در هر آسمانی از آنچه باید باشد، دستوری فرستادم." در سوره انعام نیز اشاره شده که "بعضی به برخی وحی می‌کنند" به این معنا که به یکدیگر امر می‌کنند. و در مورد شیاطین نیز آمده که "شیاطین به دوستانشان وسوسه و زینت میدهند." وحی همچنین به معنای سخن است، همان‌طور که بیان شده: "پروردگارت به او گفت." همچنین ممکن است به صورت اعلام در خواب باشد و مانند آنچه که ذکر شده: "هیچ بشری نیست که خداوند با او سخن گوید مگر به وحی." وحی همچنین به معنای آن چیزی است که جبرئیل از سوی خداوند به پیامبر (ص) منتقل میکند، مانند گفته: "ما به تو وحی کردیم همان‌طور که به نوح وحی کردیم." و موارد مشابه این در قرآن فراوان است. اصل این واژه این است که هر چیزی که نشاندهنده کلام، کتاب، اشاره یا پیامی باشد، وحی به شمار میآید.
هوش مصنوعی: پیامبر (ص) به زبیر گفت: «او حواری است»، به این معنا که او کسی است که از میان مردم انتخاب شده و بهترین فرد در میان آنان است، چون خالصترین ایمان را دارد. این مفهوم در سوره آل عمران نیز توضیح داده شده است. بیان شده که خداوند به آنها از طریق پیامبرشان وحی کرد که به او ایمان داشته باشند و به یکتایی خدا اعتقاد داشته باشند و همچنین به نبی و رسول خدا، عیسی، ایمان آورند. آنها پاسخ دادند: «به آنچه از جانب خدا نازل شده ایمان آوردهایم و گواهی میدهیم که خداوند یگانه است و شریک ندارد و تو پیامبر او هستی. ای عیسی، گواهی بده که ما مسلمان و مخلص در توحید هستیم.»
هوش مصنوعی: حواریان از عیسی (ع) خواستند که بیشتر به ایمانشان اطمینان پیدا کنند. این درخواست مشابه درخواست ابراهیم (ع) است که از خداوند خواست تا ببیند مردگان چگونه زنده میشوند. این مسأله زمانی پیش آمد که حواریان پیش از آن، آیات و معجزات عیسی را مشاهده کرده و او را در عملهایی مانند شفا دادن کوران و بیماران و زنده کردن مردگان شناختند.
هوش مصنوعی: آیا پروردگارت میتواند؟ این سوال همانند این است که کسی از دیگری میپرسد: آیا میتوانی پیامی برای من بفرستی؟ آیا میتوانی به درخواست من پاسخ دهی؟ کسی که این سوال را مطرح میکند، میداند که آن شخص ظرفیت انجام این کار را دارد. به عبارت دیگر، این نوع از توانایی به معنای پاسخگو بودن است. در واقع، این بیان نشان میدهد که آیا میتوانی این نعمت را به من عطا کنی یا نه. برخی از پیروان خداوند نسبت به خدایی که از چیزی ناتوان باشد، موضعگیری کرده‌اند و از این رو این جمله را مورد استفاده قرار میدهند. برای برخی دیگر، این کلمات نوعی استدلال منطقی است که نشان میدهد از خداوند میتوان درخواست طاعت و اطاعت کرد. به طوری که این نوع اطاعت در واقع به معنی اجابت است. یکی از شخصیتهای معروف اسلامی میگوید که اگر ما از پروردگار اطاعت کنیم، هرگز نافرمانی نخواهیم کرد. در ادعیه، پیرامون درخواست از خداوند صحبت شده است که شخص از خداوند میخواهد او را در تمام مراحل زندگی حفظ کند و در عین حال از دشمنان و حسد آنها محافظت کند. در نهایت, اجابت به معنای پذیرش و اجرا شدن دعای شخص است.
هوش مصنوعی: آیه به برخورداری از نعمتها و نشان دادن نشانهها از سوی خداوند اشاره دارد. در این متن، واژه "مائده" به معنای غذایی است که ممکن است بر سر سفره قرار گیرد و "خوان" به معنای زینت و تزیین غذاست. همچنین، به نوعی انتقاد از کسانی اشاره شده که خواستار آیات و نشانههای بیشتر از خداوند هستند، و تأکید می‌شود که باید از خدا پرهیز کرد و از خداوند و پیامبرش جلوتر نرفت.
هوش مصنوعی: روایتی از عماری در مورد پیامبر (ص) وجود دارد که میگوید: «سفره‌ای از آسمان نازل شد که بر آن نان و گوشت بود. به آنها دستور داده شد که خیانت نکنند، چیزی را ذخیره نکنند و آن را بالا نبرند، اما آنها خیانت کردند، ذخیره کردند و بالا بردند؛ در نتیجه به خوک تبدیل شدند.»
هوش مصنوعی: عیسی فرمود: از خشم خداوند دوری کنید و بر او فشار نیاورید و آیات را پیشنهاد نکنید. آنها جواب دادند: ما میخواهیم که از این مائده بخوریم تا با صداقت تو یقین بیشتری پیدا کنیم. این به معنای آن است که برای افزایش اطمینان و آرامش خاطر ماست.
هوش مصنوعی: ما باید ببینیم که آیا تو به آنچه گفتهای که من پیامبر خدا هستم، راست میگویی یا نه. همچنین، ما باید گواهی دهیم به یکتایی خدا و به نبوت تو. برخی گفته‌اند که ما باید در میان بنیاسرائیل هم گواه تو باشیم زمانی که به آنجا برگردیم.
هوش مصنوعی: داستان مائده این است که از عطا بن ابی رباح نقل شده است که سلمان فارسی میگوید: کسانی که درخواست مائده کردند حواریون و پنج هزار مرد دیگر از قوم عیسی بودند. عیسی به آنها دستور داد که سی روز روزه بگیرند. پس از این مدت، آنها از عیسی خواستند که مائده‌ای از آسمان نازل کند، به او گفتند: «ای عیسی! اگر ما برای کسی کاری انجام میدادیم، میتوانستیم غذایی برای خود فراهم کنیم، اما ما روزه گرفتیم و گرسنه شدیم. پس از خدا بخواه که مائده‌ای از آسمان برای ما نازل کند.» عیسی مانند زاهدان، لباس گشاد و پشمی پوشید و به عبادت مشغول شد؛ دستانش را به هم چسباند، سرش را به پایین افکند و با تواضع ایستاد. او در حالی که اشک میریخت، دعا کرد: «پروردگارا! بر ما مائده‌ای از آسمان نازل کن که برای ما عید باشد، هم در آغاز و هم در پایان، و نشانی از سوی تو باشد و ما را روزی ده که تو بهترین روزیدهندگان هستی.»
هوش مصنوعی: عیسی دعا کرد و ناگهان سفره‌ای به رنگ سرخ از آسمان نازل شد که در میان ابرها قرار داشت. بالای آن ابر، وزیری نمایان شد که مانند پرندهای از آسمان پایین آمده بود. همه به این حادثه شگفتانگیز نگاه میکردند و چشمانشان به آن معجزه خیره مانده بود. هوای دنیا بوی خوش آن سفره را در خود داشت و عیسی با صدای شکرگزاری گفت: «خدایا، ما را از سپاسگزاران قرار بده. خدایا، آن را رحمت قرار بده و نه عذاب.»
هوش مصنوعی: خداوندا، از تو میخواهم چیزهای شگفتانگیز و عجیب را به من عطا کنی. پروردگارا، به تو پناه میبرم که این چیزها را به عنوان عذاب و توبیخ نازل کرده باشی. پروردگارا، ما را در این امر عافیت و سلامتی عطا فرما و نگذار که این موضوع به مثله شدن منجر شود. او همچنان به راه خود ادامه میداد تا به عیسی برسد.
هوش مصنوعی: عیسی و حواریان به عبادت و سجده افتادند و یهودیان به تماشای عجایب آنها نشسته بودند، اما از حسد در دل داشتند و انکار میکردند. عیسی به آنها نگریست و دید که فردی دستاری بر سر دارد. او پرسید: "کیست که از ما پرهیزگارتر و پاک‌تر و در عبادت خداوند بزرگتر است؟" شمعون صفا، که سرپرست حواریان بود، گفت: "تو ای روح خدا و کلام او، شایستهتری." عیسی وضویی تازه گرفت و دو رکعت نماز با خشوع و اشک بسیار خواند و سپس گفت: "بسم الله خیر الرزقین." او دستش را دراز کرد و دستار را از سر آن فرد برداشت و ماهی سرخشدهای زیبا و خوشبو، بدون تیغ و آلودگی، را پیدا کرد که طعم تمامی غذاها را در خود داشت. دور آن ماهی سبزیهایی چیده شده و در دو طرفش نمک و سرکه قرار داده بودند. او همچنین پنج قرص نان و پنج انار دید که بر نانها گذاشته شده بود؛ یکی با زیتون، دیگری با عسل، سومی با روغن گاو، چهارمی با پنیر و آخری با گوشتی تهیه شده بود.
هوش مصنوعی: شمعون پرسید: ای روح خدا! آیا این غذا از غذاهای دنیاست یا از آنچه در آخرت وجود دارد؟ عیسی پاسخ داد: نه، این نه از غذاهای دنیوی است و نه از غذاهای آخرت.
هوش مصنوعی: این غذایی است که خداوند با تمام قدرت و عظمت خود آفرید، به شکلی که خود اراده کرد و هیچکس نمیتواند در مورد آن سوالی بپرسد یا اعتراض کند. پس از این بیشتر نپرسیدید و از آنچه خواستید بخورید تا خداوند به شما نعمت و فضل بیشتری عطا کند. حواریون گفتند: «ای روح خدا! اگر معجزه دیگری امروز نشان بدهی، بهتر خواهد بود.» عیسی پاسخ داد: «ای ماهی، به اذن خدا زنده شو.» و ماهی زنده شد و مانند قبل در آب به حرکت درآمد. مردم دور هم جمع شدند و از آن منظر ترسیدند و احساس ناخوشایندی کردند.
هوش مصنوعی: عیسی به مردم گفت: شما چه قومی هستید که به دنبال نشانهها و معجزاتید، اما وقتی آنها ظاهر میشوند، از آنها بیزارید! من به شدت نگرانم که بر شما عذابی نازل شود. سپس به ماهیای اشاره کرد و گفت: برگرد به حالتی که قبلاً داشتی، و ماهی به همان شکل در آمد. آنها گفتند: ای روح خدا، آیا تو نمیخواهی اولین کسی باشی که از این مائده میخوری؟ عیسی پاسخ داد: هرگز! من نمیخورم، بلکه آن کسی که درخواست کرد و خواست، باید بخورد. حواریان ترسیدند و گفتند: نگرانیم که نازل شدن این مائده به معنی عذاب و خشم خدا باشد و هیچیک از آنها هم از آن چیزی نخوردند.
هوش مصنوعی: عیسی افرادی را که در جامعه به عنوان درویش، ناتوان، نابینا، بیمار، مجذوم، دیوانه و کسانی که دچار بلا بودند، جمع کرد و به آنها گفت: «از رزق و روزی که خدای شما به شما داده بخورید و او را بخوانید تا به شما کمک کند، چون او پروردگار شماست. او را ستایش کنید تا شما را نیکبخت گرداند و دیگران را دچار بلا کند». جمعیت زیادی شامل هزار و سیصد مرد و زن از این درویشان و بیماران و آسیبدیدگان به سخنان او گوش کردند و از غذا خوردند.
هوش مصنوعی: عیسی به آن سفره نگاه کرد و دید که غذایی که از آسمان نازل شده، هیچ نقصی ندارد. گفته می‌شود هر درویشی که آن روز از این مائده تناول کرد، تا زمانی که زنده بود، دیگر درویش نشد و هر بیماری که از آن خورد، دیگر بیمار نشد. سپس، سفره مثل پرندهای به پرواز درآمد و به آسمان رفت و افراد تا زمانی که از دیدشان دور شد، به آن نگاه میکردند.
هوش مصنوعی: حواریان زمانی که آن موضوع را مشاهده کردند، دچار پشیمانی و ناراحتی شدند. سپس، به مدت چهل روز، آن مائده به طور مداوم نازل میشد و هر روز صبح، افراد مختلف از جمله فقرا و ثروتمندان، بیماران و سالمها از آن بهره میبردند، سپس دوباره به آسمان میرفت. تا اینکه خداوند به عیسی وحی فرستاد که: «مائده و روزی من را برای فقرا قرار بده، نه برای ثروتمندان». این موضوع برای ثروتمندان دشوار بود و شک و تردید در دلهای آنها ایجاد کرد و دیگران را نیز به تردید انداختند و میپرسیدند: «آیا واقعاً این مائده از آسمان نازل می‌شود؟» عیسی گفت: «اکنون که شما در دل خود به شک افتادید، عذاب را برای خود آماده کردهاید». سپس خداوند به عیسی وحی فرستاد که با آنها قرارداد بستهام که هر کسی پس از نازل شدن مائده کافر شود، او را عذاب کنم و بنابراین در قرآن آمده است که: «هر کس پس از شما کافر شود، عذاب او را به گونهای میکنم که هیچ کس دیگری را به این شکل عذاب نمیکنم».
هوش مصنوعی: عیسی به خداوند گفت: «اگر تو بخواهی آنها را عذاب کنی، آنها بندگان تو هستند و اگر بخواهی آنها را ببخشی، تو قدیر و حکیم هستی.» پس خداوند عذاب را فرو نشاند و سیصد و سی و سه مرد از میان آنها را به شکل خوک درآورد. آنها شبها در خانههای خود با خانوادههایشان خوابیده بودند و صبح به شکل خوک بیدار شدند. آنها در مکانهای کثیف میچرخیدند و از زبالهها و نجاسات تغذیه میکردند.
هوش مصنوعی: عیسی هر یک از آنها را میدید و آنها را به نام می‌شناخت. او به هر کدام میگفت: تو این شخص هستی و نام تو این است. آنها哭 میکردند و با اشاره به او نشان میدادند. عیسی به آنها میگفت: «من همواره به شما درباره عذاب خدا هشدار دادهام».
هوش مصنوعی: عیسی از خدا خواست تا قومش را هلاک کند و پس از سه روز، آنها نابود شدند و هیچکس جسدهایشان را ندید. این داستان، هشدار و عبرتی است که خداوند به امت محمد (ص) میدهد و میفرماید: برخی از آنها پیش از رسیدن خیر، در پی بدیها هستند و عذابهایی که بر اقوام پیشین نازل شده را فراموش کرده‌اند.
34
قتادهگفت:مائدهقومعیسیراچنانبودکهمنوسلویقومموسیرا.
هوش مصنوعی: قتاده بیان کرد که مائده‌ای که به قوم عیسی داده شده بود، مشابه مائده‌ای است که به قوم موسی داده شد.
هوش مصنوعی: در صبح و شب از آسمان نازل شدی و غذا خوردی. حسن میگوید: به خدا قسم، اگر مائده نازل شده بود، تا روز قیامت ادامه می‌یافت، زیرا که خداوند فرمود: “برای ما و کسانی که بعد از ما هستند.” حسن ادامه میدهد که مردم مائده خواستند، اما وقتی شرطی که بیان شد را شنیدند که اگر کسی بعد از آن کافر شود، مجازات خواهد شد، درخواست خود را پس گرفتند و گفتند: ما آن را نمی‌خواهیم. نظر درست این است که مائده نازل شد و غذایی بر آن بود، همان‌طور که توضیح داده‌ایم. وهب بن منبه میگوید: مائده‌ای بود که چهار هزار نفر بر آن می‌نشستند. اشراف قوم گفتند: این افراد ضعیف بر روی لباس‌های ما کثیفی می‌زنند، بهتر است که بنایی بسازیم تا این مائده بالا برود و دست‌هایشان به آن نرسد. بنابراین، آنها فروشگاهی بنا کردند و افراد ضعیف به هیچ چیزی از آن دسترسی نداشتند. اما وقتی که علیه فرمان خدا عمل کردند، مائده را از آنها برداشت. همچنین گفته‌اند که روزی که مائده نازل شد، یکشنبه بود و قوم عیسی آن را به عنوان عید برگزیدند. این است که خداوند فرمود: “این روز برای ما و نسل‌های بعدی عید خواهد بود” یعنی اینکه روز نزول مائده را به عنوان عیدی بزرگ خواهیم داشت. عید به این دلیل عید نامیده می‌شود که مردم به انتظار آن هستند و به آن عادت می‌کنند، و گفته شده که معنی آن بازگشت نعمت خداوند به ماست.
هوش مصنوعی: در این متن به دو تفسیر از عبارت "وَ ارْزُقْنا" اشاره شده است. یک تفسیر این است که درخواست شده است که این نعمت را روزی ما قرار دهی و تفسیر دیگر این است که درخواست شکرگزاری بر آن نعمت را داریم. آنگاه خداوند دعای عیسی را پاسخ داد و فرمود: "من این نعمت را بر شما نازل میکنم". همچنین در اینجا به نحوهی خواندن آیهای اشاره شده است که برخی با تأکید بیشتر و برخی دیگر با تأکید کمتر آن را میخوانند و توضیحاتی درباره این خواندنها و انتخابهای پیشآمده در این زمینه داده شده است.
هوش مصنوعی: کسی که بعد از نازل شدن مائده کافر شود، عذابی برای او قرار میدهم که هیچکس دیگری را به این صورت عذاب نمیکنم. این عذاب میتواند در دنیا باشد، به این معنا که آنها به صورت خوکها تبدیل میشوند، یا ممکن است عذاب در آخرت باشد، با توجه به این آیه که بیان میکند هیچکس دیگری را به این شکل عذاب نمیکنم.
