هوش مصنوعی: این متن به بررسی حالاتی که ارواح و دلها در مسیر بندگی و رابطه با خداوند تجربه میکنند میپردازد. این حالات شامل قبض و بسط، هیبت و انس، سکر و صحو، باقی و فانی است. در حالت قبض، بندگان بایستی تسلیم و بندگی کنند و از رحمت و مغفرت خداوند امیدوار باشند. اما در بسط، ممکن است به خود و حول و قوت خود توجه کنند و از ارادت خویش جدا شوند.
به نقل از شخصیتهای مذهبی، تأکید شده که خداوند هم عذاب میکند و هم رحمت میدهد بر اساس مشیت ازلی و عمل انسانها. امید مؤمنان به رحمت خداوند و ناامیدی کافران از آن به تصویر کشیده شده است. در اینجا آمده است که رحمت الهی بیش از غضب آن است و مؤمنان باید از رحمت او ناامید نشوند.
همچنین، ذکر شده که نماز باید از فحشا و منکر جلوگیری کند و مؤمن حقیقی کسی است که این از نماز اثر بگذارد. در نهایت، یاد خداوند بزرگتر از آن است که گناهان را در خطر قرار دهد و توبه کنندگان همیشه در آغوش رحمت الهی قرار دارند.
هوش مصنوعی: آیا ندیدند که چگونه خداوند آفرینش را آغاز میکند و سپس آن را دوباره به وجود میآورد؟ این آفرینش اولیه و بازگشت به وجود، از منظر ظاهری به دو مرحلهی مختلف اشاره دارد، اما از دید باطن به تغییر زمانها و تکرار حال و روز دلهای مردم اشاره میکند. گاه در حالت گرفتاری و فشارند و گهگاهی در حالت گشایش؛ گاهی در احساس عظمت و گاهی در انس و آرامش. ساعتی غفلت بر آنها غالب است و ساعتی در حالت حضورند، گاهی در حالت مستی و گاهی در هوشیاری، ساعتی باقی میمانند و ساعتی فنا میشوند. بندهای که در حالت گرفتاری و عظمت است، باید در اظهار بندگیاش تا زمانی که امید به بخشش دارد و از عذاب ترسیده است، مراقب باشد؛ چنانکه پروردگار فرمود: «آنها ما را با امید و ترس میخوانند».
هوش مصنوعی: زمانی که انسان به جهان گستردهتری پا میگذارد و نشانههای آشنایی و قدرت خود را مشاهده میکند، از اراده و خواستههای خود جدا میشود و به حالت خالصی و تجرید دست مییابد. در این حالت، نیت و هدف او به کسب رضایت الهی تبدیل میشود و این هدف به نقطهعطف تلاشهای او تبدیل میگردد.
هوش مصنوعی: در اینجا میگویند که حالت فرد بهگونهای است که او مانند شبلی در حال شادی و مستی سخن میگوید، با این مضمون که در قیامت هر کسی دشمنی دارد و او دشمن آدم است، چرا که در مسیر او مانع ایجاد کرده است. گاهی که در حال گشایش و بسط است، چنین صحبت میکند و گاهی که در حال تنگی و قبض است، میگوید: «حقارت یهود». دوباره در حال خوشحال بودن و احساس نزدیکی بیان میکند که: «این آسمانها و زمینها را بر روی تار مویی از پلک چشمانم میبرم». این موضوع قابل توجهی است که به معنای تکرار حالات مختلف است و اشاره به آیات مختلف قرآن دارد که این نکته را نشان میدهد که انسانها به ترتیب حالات مختلفی را تجربه میکنند. در سیره و روش پیامبر نیز اشاره شده است که او یک بار میگوید: «من سید فرزندان آدم هستم».
هوش مصنوعی: مربی راه و حقیقت، معنای عجیبی را بیان کرده و گفته است: «خداوند، تو من را از هزاران موانع گذراندی و تنها یکی باقی مانده است. دل من از بس که تو را خوانده شرمنده است. خدایا، مرا با هزاران آب شستی تا با دوستی آشنا شوم و تنها یک شستنی باقی مانده است؛ آن این که مرا از خودم پاک کنی تا بتوانم بعد از خودم برخیزم و فقط تو باقی بمانی. خدایا، آیا روزی خواهد بود که بدون زحمت خود را ببینم؟ وقتی که چشم باز کنم و خود را در پیش خود نبینم؟»
هوش مصنوعی: خداوند هر کس را که بخواهد عذاب میکند و هر کس را که بخواهد مورد رحمت قرار میدهد. او به دلخواه خود با برخی به عدالت رفتار میکند و آنها را از خود دور میسازد، و با برخی دیگر به لطف و رحمت خود رفتار میکند. همه اینها در مشیت ازلی تعیین شده و بدون علت است. نه کسی که مورد بخشش قرار گرفته به خاطر اطاعتش بوده و نه آن که مورد عدالت قرار گرفته به خاطر گناهش؛ همه این امور از قبل مقدر شده و طبق خواست خداوند است.
هوش مصنوعی: سالم، نگرانم که بخشی از گذشتهام را از دست دادهام و از گفتاری که به خودم گفتهام، خجالت میکشم. چه فایدهای دارد اگر شاد زندگی کنم یا ناامید باشم؟ نگرانم که آن موجود توانمند در ازل چه حکمتی کرده است: افرادی را به سزای اعمالشان رنج میدهد و کسانی را که شایستهاند مورد رحمت قرار میدهد. او برخی را به خاطر بیایمانی عذاب میکند و برخی را به واسطه ایمان مورد رحمت قرار میدهد. او دلها را به خاطر اختلاف عذاب میکند و جمع همتها را رحمت میدهد. او افراد را در تاریکی تدبیر رها میکند و کسانی را که به جریان تقدیر ایمان دارند، مورد رحمت قرار میدهد. همچنین، او به خاطر عشق به دنیا برخی را رنج میدهد و به واسطه زهد در دنیا، بعضی دیگر را مشمول رحمت خود قرار میدهد. او کسانی را که از او رویگردانند، عذاب میکند و کسانی که به سوی او برمیگردند، مورد لطف خود قرار میدهد.
هوش مصنوعی: شما نمیتوانید در زمین یا آسمان خدا را به چالش بکشید. بلکه تمام چیزها در کنترل اوست و تحت قوانین او قرار دارند، چه آنها خدا را انکار کنند یا یکتایی او را بپذیرند، چه به او اعتنایی داشته باشند یا نداشته باشند.
هوش مصنوعی: کافران نسبت به آیات الهی و دیدار او ناامید هستند و این ناامیدی برای آنها عذاب بزرگی در دنیا است. در حالی که مؤمنان هر چند که خطاها و گناهان بسیاری مرتکب شدهاند، نباید از رحمت خدا مأیوس شوند. خداوند به بندگانش میفرماید که نباید از رحمت او ناامید باشند. تأثیر رحمت خداوند بر بندگانش بیشتر از تأثیر غضب اوست و در قرآن، صفات رحمت بیشتر از صفات غضب ذکر شده است. همچنین، در روایتی گفته شده که رحمت خداوند بر غضب او پیشی دارد. رحمت و غضب هر دو از صفات الهی هستند و نمیتوان گفت که یکی بر دیگری برتری دارد، زیرا این موضوع میتواند به نقص یا حدوث دیگری منجر شود. هدف از این بیان این است که تأثیر رحمت خدا بر تأثیر غضب او غالب است؛ بنابراین کافران به سبب ناامیدی از رحمت خدا به عذاب میرسند، در حالی که مؤمنان به رحمت و مغفرت او امیدوارند و به او امید دارند.
هوش مصنوعی: کافرانی که از رحمت خدا ناامید هستند و به بتهای خود تکیه میکنند، مانند عنکبوتی هستند که یک لانه ضعیف و بیفایده میسازد. این لانه نه پایهای محکم دارد که ثابت بماند، نه دیواری برای پناه دادن، نه سقفی برای محافظت در برابر سرما و گرما. چنین لانهای آنقدر ضعیف و آسیبپذیر است که با کوچکترین بادی خراب میشود. این تصویر، حالت بتپرستان را به تصویر میکشد که فکر میکنند در کاری هستند یا به پناهی متکیاند، در حالی که در واقع خود را در توهمی بزرگ غرق کردهاند.
هوش مصنوعی: نماز انسان را از کارهای زشت و ناپسند بازمیدارد، به این معنا که مؤمن باید از این گونه اعمال پرهیز کند. همچنین، مؤمن باید بر خدا توکل کند و اگر کسی از آنها را توکل نکند، ایمان او لطمه نمیخورد. همینطور، اگر کسی نماز بخواند اما از کارهای زشت و ناپسند دوری نکند، نماز او از این نظر باطل نمیشود. نماز واقعی آن است که انسان را از زشتیها و ناپسندها بازدارد. اگر نمازی چنین تأثیری نداشته باشد، هرچند شکل ظاهری نماز را داشته باشد، حقیقت آن را ندارد. به طور خلاصه، فحشاء میتواند به معنای گناهان باشد و منکر به معنای تمایلات نفس. همچنین، فحشاء ممکن است به معنای دیدن کارهای زشت و منکر به معنای طلب پاداش باشد. در نهایت، ذکر خداوند از هر چیزی بزرگتر است و نمیتواند فحشاء و منکر را بر انسان مسلط کند. به خاطر حرمت ذکر خدا، لغزشهای ذاکران بخشوده و عیوب آنان پنهان میشود.
هوش مصنوعی: کسانی که وقتی کار بدی انجام میدهند یا به خود ظلم میکنند، یاد خدا میکنند و برای گناهانشان از او طلب بخشش میکنند، زیرا هیچکس جز خدا گناهان را نمیبخشاید.
