هوش مصنوعی: این متن به بررسی عذاب کافران و روز قیامت میپردازد. در آن، صحبت از افرادی است که در دنیا از نعمتها و لذات بهرهمند شدهاند، بدون توجه به حرام و حلال. در روز قیامت به آنها گفته میشود که آیا نعمتهای خود را در دنیا به اتمام رساندهاند؟ عذابهایی که بر کافران نازل میشود، با اشاره به قوم عاد و پیامبر هود (ع) و عذاب آنها به سبب انکار توحید، توضیح داده میشود. همچنین، به قصهی جن‌ها و ایمان آنها به پیامبر اسلام و دعوتشان به توحید اشاره میگردد. در نهایت، بر اهمیت صبر در مقابل آزارهای کافران و تأکید بر این نکته که تنها فاسقان قطعاً عذاب خواهند شد، تأکید میشود.
هوش مصنوعی: در روزی که کسانی که کافر شدهاند به آتش عرضه می‌شوند، به آنها گفته میشود: «شما لذتهای دنیوی خود را گذراندهاید.» برخی قراء در اینجا از سوال استفاده کردهاند، برخی دیگر به شکل بیان خبر و از دیگران بدون سوال صحبت کردهاند. معنای این جمله این است که شما از لذتها و شهوات خود در دنیا بهرهبرداری کردید و در این کار به حلال و حرام فکر نکردید. آنچه که به دست آوردید و در لذتی که داشتید، صرف کردهاید، به جای این که آن را در راه خشنودی خداوند خرج کنید. همچنین ممکن است منظور این باشد که شما با گناهان و معاصیتان در دنیا، پاداشهای خود را در آخرت از بین بردید.
هوش مصنوعی: عمر گفت: به نزد پیامبر خدا (ص) رفتم و او را دیدم که بر روی حصیری دراز کشیده است و ردّ حصیر بر پهلویش نقش بسته است. گفتم: ای رسول خدا، از خدا بخواه که بر امتت وسعت دهد، زیرا پارسیان و رومانیها برایشان وسعت داده شده در حالی که آنها خدا را نمیپرستند. پیامبر (ص) فرمود: اینها قومی هستند که نعمتهای خود را در زندگی دنیا زودتر به دست آوردهاند.
هوش مصنوعی: جابر بن عبدالله میگوید: عمر بن خطاب، تکهای گوشت را در دست من دید و پرسید: «این چیست ای جابر؟» پاسخ دادم که به گوشت اشتیاق پیدا کرده و آن را خریدهام. عمر گفت: «آیا هر زمان که اشتیاقی به چیزی داری، آن را میخری؟ پس آیا از این آیه نمیترسی: "نعمتهای خود را در زندگی دنیویتان تلف کردهاید و از آن بهرهمند شدهاید؟" سپس عمر ادامه داد: "اگر میخواستم میتوانستم غذاهایی مانند کبد و دُم و سایر چیزهای دیگر را جمع کنم، اما میخواهم حسنات خود را حفظ کنم." او اشاره کرد به این که خداوند گروهی را توصیف کرده که نعمتهای خود را در دنیا فانی کردهاند. همچنین، عمر داستانی از مردی نقل میکند که او را به غذا دعوت کرد و بعد از خوردن، شیرینی آورد که عمر از تناول آن امتناع کرد و گفت: "خداوند گروهی را به خاطر لذتبردن از نعمتها در دنیا سرزنش کرده است." آن مرد از او خواست تا آیه قبلی را بخواند که به عذاب آنانی که کافر شدهاند اشاره دارد و عمر گفت که او از آنها نیست و با خوشحالی شروع به خوردن کرد. در انتها، عذاب خفت و ذلت به خاطر بزرگمنشی و نافرمانیشان یادآوری شد.
هوش مصنوعی: و یاد کن برادر عاد، یعنی پیامبر هود، زمانی که قومش را در احقاف (منطقه‌ای با تپههای شنی بزرگ) هشدار داد. احقاف جمع حقف است و به معنای تپههای بلند و کج شنی است. این منطقه مسکن قوم عاد بود که از عربها بودند و بیشتر زمین آنجا را شن پوشانده بود.
هوش مصنوعی: ابن عباس میگوید: الأحقاف و عدن و عمان و مهره، یک منطقه‌ای در حضرموت است که شترهای مهری به آن نسبت داده می‌شوند. قتاده هم اشاره کرده که به ما گفته‌اند که عادا یک قوم عربی در یمن بودند که در ناحیهای با زمینهای شنی نزدیک به دریا زندگی میکردند و آنجا به نام الشجر مشهور بود که همان الأحقاف است.
هوش مصنوعی: امام علی (ع) فرمودند: بهترین درهها در میان مردم درهای در مکه است و درهای که آدم در سرزمین هند فرود آمد. بدترین درهها در میان مردم، دره احقاف و درهای در حضرموت است که برهوت نامیده میشود و ارواح کافران در آنجا تلقی می‌شوند. همچنین، بهترین چاه در میان مردم، چاه زمزم است و بدترین چاه، چاه بلهوت در آن درهی حضرموت است.
هوش مصنوعی: خداوند در این آیه به پیامبران گذشته اشاره میکند و میگوید که آنها پیش از هود و بعد از او نیز به مردم هشدار دادهاند که جز خداوند کسی را نپرستند، زیرا اگر به او ایمان نیاورند، من از عذاب روز بزرگی، که روز قیامت نام دارد، بر آنها نگران هستم. همچنین گفته شده که این عذاب ممکن است در زندگی دنیا نیز شامل حالشان شود.
هوش مصنوعی: آنها گفتند: آیا تو آمدهای تا ما را از خداوندانمان به دین خود بگردانی و این چیزی نیست که ممکن باشد. پس اگر راست میگویی، عذابی که به ما وعده میدهی را بر سرمان بیاور. هود پاسخ داد: علم عذاب تنها نزد خداست و او می‌داند که عذاب کی بر شما نازل خواهد شد. من فقط پیامهایی که به من واگذار شده را به شما میرسانم و در آنها زمان مشخصی برای عذاب تعیین نشده است، اما میبینم که شما مردمی هستید که عجله دارید و درک درستی از این موضوع ندارید.
هوش مصنوعی: وقتی که آنها عذاب را دیدند، گفتند: این ابرها، ابری است که وعدهاش به ما داده شده و ما به آمدنش شتاب کرده بودیم. آنها فکر کردند که این ابر نشانه بارندگی است، در حالی که در واقع به خاطر خشکسالی به تنگ آمده بودند و به یک گروه هفت نفره به نام لقمان درخواست باران کرده بودند. این گروه در عرفات از خدا خواسته بودند که باران را برای قومشان ببارد و خدا نیز برای آنها ابر سیاهی را فرستاد به وادی‌ای به نام مغیث. وقتی مردم این ابر را دیدند، با شادی و به همراه طبل و نی و شراب به طرف وادی رفتند. اما هود به آنها گفت: این چیزی که شما با طبل و نی و شراب به آن شادمانی میکنید، در واقع چیزی است که شما به آن شتاب کردید. او توضیح داد که این باد است که در آن عذابی دردناک وجود دارد. باد به قدری شدید بود که خاک داغ را بلند میکرد و آنها زمانی متوجه عذاب شدند که دیدند مردان و احشامشان به دلیل باد از خانههایشان به پرواز درآمده بودند. مردم به داخل خانههایشان پناه بردند و درها را بستند، اما باد درها را کند و آنها را مانند زبالهای بدون ارزش کرد.
هوش مصنوعی: خداوند به باد فرمان داد و باد باعث شد که شنها به سمت آنها بیفتد، به طوری که آنها به مدت هفت شب و هشت روز زیر شنها بودند و صدای نالهشان به گوش میرسید. سپس خداوند به باد فرمان داد که شنها را کنار بزند و آنها را از زیر شنها بیرون آورد و به دریا پرتاب کند.
هوش مصنوعی: عایشه نقل میکند که پیامبر (ص) وقتی ابرها را میدید، چهرهاش تغییر میکرد و نشانههای ناراحتی در او نمایان میشد. او به این سمت و آن سمت میرفت و متوجه اطرافش میشد. وقتی باران میبارید، آرام میشد. عایشه به او گفت: «یا رسولالله، مردم وقتی ابرها را می‌بینند خوشحال می‌شوند و امیدوارند که باران ببارد، اما من در چهرهات عدم رضایت را میبینم.» پیامبر در پاسخ گفت: «عایشه، چه چیزی میتواند مرا مطمئن کند که ممکن است عذابی در این ابرها نهفته نباشد؟ قومهایی به سبب باد عذاب شدند در حالی که مردم آنها فکر میکردند که این ابرها بارانزا هستند.»
هوش مصنوعی: این متن به توضیح عذاب الهی بر قوم عاد میپردازد. در آن آمده است که به فرمان پروردگار، همه چیز نابود شد و سرنوشت قوم عاد و اموالشان به گونهای بود که هیچ چیز از آنها باقی نماند. اشاره شده است که تنها ویرانههای خانههای آنها باقی مانده و دیگر نشانی از ساکنان و مواشی آنها دیده نمیشود. در اینجا به مسأله عذاب الهی و تأثیر آن بر قوم مجرم نیز اشاره شده و به این نکته تأکید میشود که پیامبر (ص) با توجه به تجارب گذشته به قوم خود هشدار می‌دهد تا از طغیان و شرک پرهیز کنند.
هوش مصنوعی: ما به آنان قدرت و امکاناتی دادیم که ممکن بود به شما نیز عطا کنیم، مانند نیروی بدنی، طول عمر و ثروت. مبرّد بیان کرده که در عبارت «فِیما»، معنا مانند «الذی» است و «ان» به معنی «ما» میباشد. بنابراین، عبارت به این صورت است: ما به آنان قدرت دادیم در آنچه که به شما ندادهایم. همچنین گفته شده که برای شرط و نتیجه، مفهوم مضمر وجود دارد که به این معناست: در صورتی که ما شما را در آن زمینهتوانمند میکردیم، شما از نعمتها بیشتر استفاده میکردید. ما برای آنان گوش، چشم و دل قرار دادیم. وهب بن منبه میگوید: آنان میتوانستند تار مویی را در شیر ببینند در حالی که در بیت تاریکی بودند و بدون هیچ روشنایی، میتوانستند حرفهای پنهانی را از مسافتی بشنوند و بر روی کوهها و صخرهها بپرند. به ندا خواندن باد پاسخ میدادند و وارد صخرههای سخت میشدند تا به زانو برسند. اما هیچیک از این تواناییها نتوانست آنها را از عذاب نجات دهد، چرا که به نشانههای خداوند که دال بر توحید و صداقت پیامبر بود، کفر ورزیدند. سرانجام عذاب و جزای مسخره کردنشان به آنها رسید و به طور کامل گرفتار آن شدند.
هوش مصنوعی: خداوند می‌فرماید: ما اقوامی را که در اطراف شما بودند، هلاک کردیم، از جمله قوم ثمود و قوم لوط که در کنار سرزمین حجاز زندگی میکردند. ما نشانهها و عبرتهای این اقوام را بارها و بارها ذکر کردیم و داستانهای آنها را تکرار کردیم تا شاید شما از شرک و کفر خود بازگردید.
هوش مصنوعی: پس اگر آنها را یاری نکرد، چه کسی آنها را یاری خواهد کرد؟ این افرادی که غیر از خدا، موجوداتی را به عنوان نزدیککننده به خدا انتخاب کردهاند، یعنی بتها را به عنوان خدایان خود قرار داده و به وسیله آنها به خدا نزدیک می‌شوند. قربانی کردن در واقع به معنای نزدیکی به خدا به ادعای خودشان است و بتها به عنوان موجوداتی که همچنین به آنها نزدیک می‌شوند، شناخته می‌شوند. قربانی به معنای هر چیزی است که به وسیله آن به خدا نزدیک می‌شوند و جمع آن قربانیها است. اما در میانه بحران، این بتها به آنها کمکی نکردند و در زمان عذاب، نتوانستند نجاتشان دهند. و این در واقع دروغ و افترای آنهاست که میگفتند ما فقط برای نزدیک شدن به خدا این کارها را میکنیم و از آنها شفاعت میطلبیم. در اینجا منظور از این سخنان، نتیجه دروغپردازی و افترای آنهاست.
هوش مصنوعی: نویسنده به داستانی اشاره میکند که در آن گروهی از جن به نام "نصیبین" به پیامبر اسلام گوش میدهند و به اسلام میگروند. ابن عباس میگوید که این جن‌ها نه نفر از یهودیان بودند که از منطقه موصل آمده بودند و برخی از سران و ملوک آنها بودند. پس از اینکه رسول خدا دچار مشکلاتی از سمت مشرکان قریش شد، از مکه به طائف رفت تا حمایت قبیله ثقیف را جلب کند. او به سه برادر از سادات قبیله ثقیف که نامهایشان عبد یالیل، مسعود و حبیب بود، دعوت به اسلام کرد، اما آنها به او توهین کردند و به او پاسخ منفی دادند. رسول خدا از ناکامیاش دلسرد شد و در باغی پنهان شد. در آنجا که عدهای از جاهلان قبیله ثقیف به او توهین میکردند، پیامبر به خداوند دعا کرد و از وضع خودش شکایت کرد. او ابراز کرد که اگر خداوند بر او خشم نمیآید، او نگرانی ندارد اما از طرد شدن و نرسیدن به عافیت خداوند بیشتر خوف داشت. رسالت او در نهایت با توکل به خدا و درخواست عفو و رحمت ادامه یافت.
هوش مصنوعی: عتبه و شیبه که او را دیدند، به او رحم کردند. غلامی به نام عداس داشتند که مسیحی بود. به عداس گفتند: "ای عداس، کمی انگور بیاور و آن را برای این مرد بگذار تا بخورد." عداس طبق انگور را پیش پیامبر گذاشت و پیامبر دستش را بالا برد و گفت: "به نام خدا."
هوش مصنوعی: عداس به رسول خدا نگاه میکند و میگوید: «به خدا قسم، این سخن را اهل این شهر نمی‌گویند.» رسول خدا از او می‌پرسد: «تو از کدام شهری هستی و چه دینی داری؟» عداس پاسخ می‌دهد: «من نصرانی هستم، بر آیین ترسایی از شهر نینوی.» رسول می‌فرماید: «تو از شهر یونس بن متی هستی، آن مرد صالح و نیکوکار؟» عداس اظهار تعجب میکند که چطور رسول خدا درباره یونس بن متی می‌داند. رسول توضیح می‌دهد: «او برادر من است، پیامبر خدا و من نیز پیامبر خدا هستم.» سپس عداس به پای رسول افتاده و آن را میبوسد و به او احترام می‌گذارد. عتبه و شیبه، که این صحنه را می‌بینند، می‌گویند: «غلام ما را فریب داده است.» سپس از عداس می‌پرسند: «چرا بر دست و پای او بوسه می‌زنی؟ نباید دین خود را رها کنی، چرا که دین تو بهتر از دین اوست.» عداس پاسخ می‌دهد: «ای سرور من، هیچ کس در زمین بهتر از این مرد نیست. او مرا به خبری از مسائل آگاه کرد که جز یک پیامبر نمی‌داند.» بعد از این گفتگو، رسول خدا به سمت مکه می‌رود و در بطن نخله، در نیمه شب نماز می‌گذارد. برخی مفسران می‌گویند که در صبح نیز نماز میخواند و سوره الرحمن را تلاوت میکند. در میانه نماز، گروهی از جن‌های نصیبین از کنار او می‌گذرند و صدای او را می‌شنوند و به همدیگر می‌گویند و به شدت مشتاق شنیدن قرآن می‌شوند.
هوش مصنوعی: در این متن آمده است که پیامبر در زیر درخت سمره مشغول نماز بود و خداوند آن درخت را به صدا درآورد تا پیامبر را از حضور مردم آگاه کند. پس از پایان نماز، پیامبر آنها را به اسلام دعوت کرد و نبوّت خود را بر آنها عرضه نمود. آنها پرسیدند که چه کسی گواهی بر نبوّت او می‌دهد. پیامبر درخت سمره را به عنوان شاهد معرفی کرد و درخت با زبان فصیح گواهی داد که او رسول خداست. این افراد که هفتاد نفر از بنی اقلیقی بودند و از نصیبین آمده بودند، به اسلام ایمان آوردند. ابلیس به تلاش برای منحرف کردن آنها ادامه داد، اما آنها با رحمت خداوند به اسلام گرویدند و پیامبر آنها را به قبیله‌های خود فرستاد تا قومشان را به دین اسلام دعوت کنند و آنان را آگاه کرده و بترسانند.
هوش مصنوعی: بدین معناست که زمانی که پیامبر از خواندن آیات فارغ شد، آنها به سوی قوم خود برگشتند و شروع به هشدار دادن کردند. آنها به سمت مردم خود رفتند و با ترس و به عنوان دعوتکنندگان به دستور پیامبر خدا (ص) عمل کردند.
هوش مصنوعی: آنها پیامآوران خدا بودند و گفته شده که ممکن است که آنها پیامبر نباشند، بلکه تنها هشداردهندگانی باشند. ممکن است که یک فرد هشداردهنده باشد اما پیامبر نباشد، چرا که هشداردهی در میان جن بدون نبوت نیز ممکن است. همچنین گفته شده که رسول خدا در دل نخل آنها را وعده داد که قرآن را بر آنها تلاوت کرده و آداب دین را به آنها بیاموزد و پس از آن، داستان لیلة الجن در شعب حجون روی داد.
هوش مصنوعی: مرا به خواندن قرآن شب هنگام بر جن‌ها دستور دادند. از میان شما چه کسی حاضر است که دنبالم بیفتد و با من بیاید؟ عبدالله مسعود گفت: من با او رفتم و هیچ کس دیگر با ما نبود. وقتی به شعب حجون رسیدیم که منطقه‌ای در بالای مکه است، پیامبر خطی کشید و به من گفت درون این خط بنشین و مراقب باش که قدمت از این خط بیرون نرود تا من به تو برگردم. پیامبر رفت و در آنجا ایستاد و شروع به خواندن قرآن کرد. من پریان را دیدم که مانند پرندگان بزرگ از بالا پرواز میکردند و همچنین افرادی را مشاهده کردم که جامه‌های سفیدی بر تن داشتند و به طرف پیامبر می‌آمدند. صدا و همهمه‌ای از آنها به گوشم رسید تا جایی که از پیامبر ترسیدم و به قدری صدایشان بلند بود که صدای پیامبر را نشنیدم. از جمعیت سیاه‌پوشانی که دور پیامبر بودند هم نمی‌توانستم او را ببینم و پیامبر آنها را با عصا میزد و می‌گفت بنشینید. کل شب به همین صورت گذشت و من فکر می‌کردم تا اینکه شب به پایان رسید و آنها از پیامبر جدا شدند، مانند ابرهایی که از هم پراکنده می‌شوند. سپس پیامبر به نزد من برگشت و گفت: «ای عبدالله، آیا شب خواب‌ت برد؟» گفتم: نه، به خدا قسم، ای رسول خدا، به خاطر ترس و فکر کردن بارها خواستم فریاد بزنم و فرار کنم، اما سخن تو مرا سرجایم نگه داشت که گفته بودی قدم از این خط بیرون نبر. پیامبر فرمود: «اگر رفته بودی، تا روز قیامت ما ملاقات نمی‌کردیم.» پرسیدم: «ای رسول خدا، آن سیاه‌پوشان با لباس‌های سفید چه کسانی بودند؟» فرمود: «آنها جن‌هایی از نصیبین بودند که از من متاع و زاد و توشه درخواست کردند و من به آنها هر چیزی که خواسته بودند را دادم.» گفتند: «ای رسول خدا، مردم این چیزها را بر ما ناپسند می‌دانند.» بنابراین پیامبر (ص) دستور داد که با استخوان و فضولات نجس نشوید. سپس من پرسیدم: «ای رسول خدا، این برای آنها چه منفعتی دارد؟» فرمود: «آنها هیچ وقت استخوانی پیدا نمی‌کنند مگر اینکه در آن گوشت روزی که خورده‌اند، باقی مانده است، و هیچ فضله‌ای نیست مگر اینکه در آن دانه‌ای است که در روز غذا خوردن آن را پیدا میکنند.»
هوش مصنوعی: یکی از افراد قبیلهای را کشته بودند و از من خواستند که درباره این موضوع قضاوت کنم. من قضاوت خود را انجام دادم و انصافاً حکم کردم. سپس پیامبر درخواست کرد که وضو بگیرد. او از من پرسید که آیا آب همراه دارم و من گفتم که در کنار من ظرفی است که کمی از نبیذ خرما در آن است. او خواست که آن را بیاورم، من آن را بر دستانش ریختم و او وضو گرفت و گفت که این خرما پاکیزه و آبش طاهر است.
هوش مصنوعی: مسلم بن حجّاج نقل کرده که محمد بن المثنی از عبد الاعلی نقل کرده که او هم از داود بن ابی هند درباره عامر شنیده است. عامر میگوید که از علقمه سوال کردم آیا ابن مسعود در شب جن‌ها با رسولالله (ص) بود؟ علقمه جواب داد که من از ابن مسعود پرسیدم آیا کسی از شما شب جن‌ها با رسولالله (ص) بود؟ او گفت نه، اما ما یک شب با رسولالله بودیم که او را گم کردیم و به دنبال او در درهها و درهها گشتیم و گفتیم شاید به جایی رفته یا کشته شده باشد. ما شب بدی را گذراندیم و صبح که شد، او از سمت حراء آمد. ما به او گفتیم یا رسولالله، شما را گم کردیم و ما به دنبالتان گشتیم و شبی بدی را سپری کردیم. او گفت که دعوت جن‌ها به او رسیده و با آنها رفته و قرآن را برایشان خوانده. سپس او ما را به آثار و آتشهای آنها راهنمایی کرد. جن‌ها از او خوراک خواستند و او گفت که هر استخوانی که بر آن نام خدا ذکر شود، بهترین گوشت برای شما خواهد بود و هر نوع فضله هم علفی برای قربانیهایتان است. سپس رسولالله (ص) فرمود که با این دو چیز خود را تمییز نکنید، زیرا آنها غذای برادران شما از جن هستند.
هوش مصنوعی: در حدیث آمده است که جن‌ها سه دسته هستند: یک دسته دارای بالهایی هستند که میتوانند در هوا پرواز کنند، دستهای دیگر شبیه مارها و سگها هستند، و دسته سوم نیز قادر به حرکت و سفر هستند.
هوش مصنوعی: گفتند: ای قوم ما، ما کتابی را شنیدیم که بعد از موسی نازل شده و آن را تأیید میکند و با آنچه قبلاً بوده همخوانی دارد. این کتاب به راه حق هدایت میکند و به دین راستین و به راهی مستقیم راهنمایی میکند.
هوش مصنوعی: ابن عباس در این روایت میگوید: گروهی از جن که حدود هفتاد نفر بودند به خواست قوم خود پاسخ دادند و به سوی رسول الله (ص) آمدند. آنها در محلی به نام بطحاء حضور یافتند و پیامبر قرآن را بر آنها خواند و به آنها دستوراتی داد و مسائلی را نیز نهی کرد.
هوش مصنوعی: در اینجا دلیلی ارائه شده است که نشان می‌دهد پیامبر اسلام (ص) به سوی تمام انسانها و جن‌ها فرستاده شده است. مقاتل میگوید که پیش از او، هیچ پیامبری به سمت همه انسانها و جن‌ها فرستاده نشده بود.
هوش مصنوعی: ای مردم، به دعوت پیامبر خدا پاسخ دهید و به او ایمان آورید. اگر این کار را کنید، خداوند گناهان شما را میآمرزد و از عذاب دردناک نجاتتان می‌دهد.
هوش مصنوعی: و هر کس دعوت خدا را نپذیرد، یعنی به پیامبر محمد (ص) کافر شود، نمیتواند در زمین بر خدا غلبه کند. خداوند قادر است که او را به مجازات درآورد و هیچ ولی و یاوری نمیتواند او را از عذاب خدا حفظ کند. این افراد در گمراهی آشکاری هستند.
هوش مصنوعی: علمای اسلامی در مورد سرنوشت مؤمنان از جن اختلاف نظر دارند. برخی بر این باورند که برای آنها تنها نجات از آتش دوزخ ثواب محسوب میشود و به آیهای از قرآن استناد میکنند که میگوید خداوند گناهان آنها را میآمرزد و از عذاب دردناک آنها را حفظ میکند. این نظریه مربوط به ابو حنیفه است. از سوی دیگر، الحسن معتقد است که ثواب مؤمنان جن این است که از آتش نجات پیدا کنند، اما سپس به آنها گفته میشود که مانند دیگر جانوران به خاک تبدیل شوند. یکی از اقوال دیگر نیز از ابی الزناد نقل شده که میگوید پس از قضاوت خداوند در بین مردم، به مؤمنان جن گفته میشود که به خاک بازگردند و آنها چنین خواهند شد. در آن زمان کافران خواهند گفت: ای کاش من نیز به خاک تبدیل میشدم.
هوش مصنوعی: گروهی دیگر بر این باورند که به نیکوکاران پاداش داده میشود، همانطور که بدکاران مجازات می‌شوند. ابوموسی به این نظریه اشاره کرده و میگوید که در روز قیامت، گروهی از جن وارد بهشت خواهند شد و از نعمتهای آن خوردن و نوشیدن خواهند کرد. یکی از مفسران حدیثی نقل کرده است که این جن‌ها به بهشت میروند و از آنچه در آن هست، بهرهمند می‌شوند. به گفته یکی از علمای دیگر، جن‌ها دارای پاداش نیز هستند و این نشاندهنده این است که نعمتها و لذتهای بهشت مختص انسانها نیست. برخی دیگر نیز اشاره کردهاند که مؤمنان جن در اطراف بهشت زندگی میکنند، اما در خود بهشت حضور ندارند.
هوش مصنوعی: آیا آنها ندیدهاند که خداوندی که آسمانها و زمین را خلق کرده است، در ایجاد آنها دچار خستگی نشده و بر ایجاد آنها تواناست؟ این خوانش عمومی است و حرف "با" برای تأکید وارد شده است، مانند جمله "تنبت بالدهن" و همچنین "کفی باللّه". برخی گفته‌اند که "با" به خاطر نفی در ابتدای صحبت آمده، زیرا منظور این است که آیا خداوند قادر نیست مردگان را زنده کند؟ پاسخ نفی این است که او بر هر چیزی، از زنده کردن و مردن، تواناست. همچنین یعقوب "یقدر" را با "یاء" میخواند که این انتخاب ابی حاتم است.
هوش مصنوعی: در روزی که افرادی که کافر بودند به آتش جهنم عرضه می‌شوند، به آنها گفته میشود: آیا این حقیقت نیست؟ آیا این جزا عادلانه نیست؟ آنها پاسخ میدهند: آری، این حقیقت است و قسم میخوریم که آن را قبول داریم. سپس به آنها گفته میشود: پس بخاطر کفرهایتان در دنیا، عذاب را بچشید.
هوش مصنوعی: این متن به پیامبر محمد (ص) توصیه میکند که در برابر آزار و اذیت کافران صبر پیشه کند، همچنان که پیامبران دیگر که اهل عزم و اراده بودند صبر کردند. به گفته برخی مفسرین، همه پیامبران دارای اراده و قاطعیت بودهاند و هیچ пророка بدون این ویژگیها فرستاده نشده است. برخی نیز اشاره کردهاند که تمامی پیامبران اهل عزم هستند، به جز یونس که به سبب شتابی که از خود نشان داد، مورد انتقاد قرار گرفت. در این زمینه، به پیامبر (ص) یادآوری شده که نباید مانند صاحب ماهی باشد.
هوش مصنوعی: در این متن اشاره شده که برخی از پیامبران که در سوره انعام ذکر شدهاند، مورد توجه قرار گرفتهاند و به آنها به عنوان نمونههایی از هدایت الهی اشاره شده است. این پیامبران شامل نوح، هود، صالح، لوط، شعیب و موسی هستند که در سورههای دیگر نیز نامشان آمده است. همچنین بیان شده که هر یک از این پیامبران در برابر مشکلات و مصیبتها صبر کردهاند، به عنوان مثال نوح در برابر ظلم قومش، ابراهیم در برابر آتش، و یوسف در زندان و چاه. در نهایت، گروهی از پیامبران که شامل نوح، ابراهیم، موسی و عیسی هستند به عنوان پیامبران صاحب شریعت شناخته شدهاند و ارتباط آنها با پیامبر اسلام نیز توضیح داده شده است.
هوش مصنوعی: این پاراگراف به بیان کلامی از عایشه، همسر پیامبر اسلام، اشاره دارد که نشان می‌دهد پیامبر (ص) به او فرمودند که دنیا نه برای او و نه برای خاندان او مناسب است. همچنین پیامبر به او یادآوری کردند که خداوند از پیامبران اولوالعزم جز صبر بر مشکلات و دوری از خواستههای محبوب راضی نیست و خود او نیز به این صبر متعهد است و تنها به خداوند قدرت می‌دهد. در نهایت، او تأکید میکند که برای انجام وظیفهاش، به صبر و استقامت ادامه می‌دهد.
هوش مصنوعی: آیه اشاره دارد که نباید عجله کرد برای عذاب کسانی که کافرند، چون عذاب به یقین بر آنان نازل خواهد شد. گویا این عذاب به اندازهای نزدیک است که عذابکشیدگان احساس ناامیدی میکنند و خواستار عذاب فوری هستند. لذا امر به صبر و انتظار کرده و سپس از نزدیکی عذاب صحبت میکند و میگوید: وقتی آنها عذاب را ببینند، احساس میکنند که در دنیا تنها یک ساعت از روز را سپری کردهاند. حتی اگر زمان زیادی گذشته باشد، به دلیل هول و هراس عذاب، برایشان گویی لحظهای بیشتر نبوده است. بعداً می‌فرماید: این قرآن و آنچه در آن است، پیام مهمی از سوی خداوند به شماست و در حقیقت، رسالت را به شما ابلاغ کرده است. در این حالت، کسانی که از فرمان خدا سرپیچی کردهاند، مورد عذاب قرار میگیرند و تنها آنها هستند که هلاک خواهند شد.
هوش مصنوعی: زجاج میگوید که هیچ کس با رحمت و فضل خدا هلاک نمیشود، مگر کسانی که فاسق هستند و از فرمان خدا خارج شدهاند، که آنها مشرکان هستند. بر این اساس، برخی گفته‌اند که هیچ آیهای در اثبات امید به رحمت خدا قویتر از این آیه وجود ندارد و مقاتل اشاره میکند که این آیه در روز احد نازل شده است.
