هوش مصنوعی: این سوره مکی به نام "عبس" است و شامل 42 آیه میباشد. موضوع اصلی این سوره، انتقاد از رفتار پیامبر اسلام (ص) است که به ابن اممکتوم، مؤذن نابینا، بیتوجهی کرد و به مکالمهاش با اشراف قریش ادامه داد. خداوند به این رفتار پیامبرش اعتراض کرده و آیات این سوره را نازل کرد تا اهمیت افراد ضعیف و نیازمند را یادآوری کند. پس از این واقعه، پیامبر (ص) به ابن اممکتوم احترام خاصی گذاشت و او را گرامی داشت.
در این سوره، خداوند قدرت خود را در آفرینش انسان و روز قیامت توضیح میدهد و از عواقب کفر و انکار اشاره میکند. همچنین مراحل خلقت انسان، نعمتهای الهی و اهمیت ذکر و یادآوری خداوند در زندگی مؤمنان بیان شده است. در انتها، سوره به توصیف حال انسانها در روز قیامت و سرنوشت مؤمنان و کافران میپردازد، بهگونهای که چهره مؤمنان در آن روز روشن و شاداب و چهره کافران غبارآلود و غمگین است.
هوش مصنوعی: این سوره در زمان مکّه نازل شده و مورد توافق مفسران است. تعداد آیات آن چهل و دو عدد است، که مطابق با عدد کوفیان میباشد. این سوره دارای صد و سی و سه کلمه و پانصد و سی و سه حرف است. در این سوره یک آیه منسوخ وجود دارد. جمله "کَلَّا إِنَّها تَذْکِرَةٌ" محکم است و بعد از آن آمده است "فَمَنْ شاءَ ذَکَرَهُ"، که این جمله منسوخ شده با آیهای که میگوید "و ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ یَشاءَ اللَّهُ".
هوش مصنوعی: ابو امامه از ابی نقل میکند که رسولالله (ص) فرمودند: «کسی که سوره عبس و تولی را بخواند، در روز قیامت با چهرهای خندان و خوشحال خواهد آمد.»
هوش مصنوعی: ابن امّ مکتوم، مؤذن پیامبر اسلام، فردی نابینا بود که سعی داشت پیامبر را ملاقات کند. در یکی از روزها، در حالی که پیامبر اسلام مشغول صحبت با برخی از سران قریش بود، ابن امّ مکتوم نزدیک شد و در تلاش بود تا خود را به پیامبر برساند و از او یاد بگیرد. او با صدای بلند پیامبر را صدا میزده و درخواست کمک میکرد، اما پیامبر به دلیل مشغولیتش به او توجه نکرد و از او فاصله گرفت. این کار پیامبر باعث شد که ابن امّ مکتوم احساس ناراحتی کند و نگران شود که آیا این رفتار پیامبر نشانهای از نارضایتی خداوند است یا خیر. خداوند به رفتار پیامبر اعتراض کرد و آیهای در این باره نازل کرد که به اهمیت توجه به همه افراد، حتی در شرایط سخت، اشاره میکرد. پیامبر با تلاوت این آیه به یاد آورده که همه افراد، به ویژه کسانی که نیازمند هستند، شایسته توجه و احترام هستند.
هوش مصنوعی: پس پیامبر (ص) بعد از آن، به او احترام میگذارد و از حالش خبر میگیرد و معاش او را بررسی میکند. هر زمانی که او وارد میشود، پیامبر ردا (عبا) خود را برایش باز میکند و میگوید: «خوش آمدی به کسی که ربّ من به خاطر او با من سخن گفت». سپس از او میپرسد: «آیا نیاز خاصی داری؟» و زمانی که به جنگ میرفت، او را به عنوان جانشین خود در مدینه نصب میکرد.
هوش مصنوعی: انس بن مالک نقل میکند که در روز قادسیه پیامبر را دید که زره به تن دارد و پرچم سیاهی در دستش بود و در شهر مدینه چشم از جهان بست. همچنین الاصمّ میگوید: پیامبر (ص) در حال انتظار بود تا ببیند خداوند در مورد عتابی که از او داشت چه حکمی خواهد کرد و وقتی آیه «کلّا» نازل شد، اندوهش کاهش یافت زیرا معنی آن این بود که دیگر نباید چنین کاری کند. ابن زید نیز میگوید گفته میشد اگر پیامبر (ص) چیزی از وحی را پنهان کند، همین مورد میبود. در ادامه، «عَبَسَ» به معنای اندوهگین شدن و چهرهاش را درهم کشیدن است و «وَ تَوَلَّی» به معنای روی برگرداندن و به سمت دیگری ایستادن است.
هوش مصنوعی: این متن به بررسی یک واقعه در قرآن اشاره دارد که در آن شخص نابینایی به پیامبر نزدیک میشود. در اینجا بیان شده که پیامبر به جای اینکه به او بیاحترامی کند یا او را نادیده بگیرد، تنها از او روی برگرداند و این عمل او نشاندهنده احترام به مقام آن شخص است. موضوع مهمی که بیان میشود این است که ممکن است شخصی که پیامبر به او توجه نکرد، در نظر خداوند باارزشتر و شایستهتر باشد، زیرا او به دنبال پاکی و اعمال نیکو است و از آموزههای پیامبر بهرهبرداری میکند. در نهایت، این بخش از متن بر اهمیت توجه به افراد و دیدگاههای مختلف تأکید دارد.
هوش مصنوعی: آیا او متوجه میشود و این یادآوری برایش سودمند خواهد بود؟ به این معنا که آیا او تحت تأثیر قرار میگیرد و پند را درک میکند. عاصم «فَتَنْفَعَهُ» را به صورت منصوب خوانده است، به این دلیل که احتمال دارد این جمله پاسخ به «لعلّ» باشد و با «ف» آغاز میشود. در حالی که خوانش عمومی «فَتَنْفَعَهُ» را به صورت مرفوع خوانده و آن را به «یَذَّکَّرُ» وصل کرده است. به نوعی، میخواهد بگوید که تزکیه در مرتبهای بالاتر از تذکر قرار دارد و تذکر در مرتبهای پایینتر. همچنین گفته شده که «او» در اینجا به معنای «و» است؛ یعنی: و او متوجه میشود و یادآوری برایش سودمند خواهد بود. همچنین تذکر به معنای جستجوی یادآوری از طریق تفکر است و انسان هرگاه در مورد چیزی تفکر کند و از آن عبرت بگیرد، این امر به او نفع خواهد رساند. خداوند نیز در جایهای مختلفی از کتابش به این موضوع اشاره کرده است.
هوش مصنوعی: خداوند میفرماید: "یادآوری کن، زیرا یادآوری برای مؤمنان سودمند است." همچنین در سخنی دیگر میفرماید: "تنها کسانی که به سوی خدا بازمیگردند، یاد میگیرند و فقط صاحبان عقل و درک از یادآوری بهرهمند میشوند."
هوش مصنوعی: این متن به مفهوم افرادی اشاره میکند که خود را بینیاز از خدا میدانند. این بینیازی از خدا ممکن است به دلیل پیروی از شیطان باشد و همچنین افرادی که نیازهایشان را از طریق توحید به خداوند برطرف نمیکنند. در اینجا به آیات قرآن نیز اشاره شده است که مردم را به جستجوی روزی و عبادت خدا دعوت میکند. برخی مفسرین نیز اشاره کردهاند که فردی که دارای ثروت زیاد باشد، ممکن است خود را از ایمان و خداوند بینیاز بداند، به ویژه در مورد افرادی مانند امیه بن خلف و برخی دیگر از قریش. ابن عباس نیز معتقد است که این افراد به دلیل ثروتشان از خدا و ایمان به او دور میشوند.
هوش مصنوعی: به معنای این است که شما به چیزی توجه میکنید و به سمت آن میروید و به گفتههای آن گوش میدهید. "تصدی" به معنای مواجهه یا در معرض قرار گرفتن است، مانند وقتی که صدها معلم برای آب به یک منبع نزدیک میشوند. ریشه این کلمه "تتصدی" است و یکی از "تاء"ها در آن حذف شده تا سادهتر شود. همچنین ممکن است "تاء" در "صد" ادغام شود و در این صورت کلمه به شکل "تصّدی" با تشدید "صاد" خوانده میشود که این روش خواندن مربوط به افرادی از حجاز است.
هوش مصنوعی: بر تو هیچ نقصانی نیست اگر این کافر شهادت ندهد که هیچ معبودی جز خداوند نیست. وظیفه تو تنها رساندن پیام است و اگر او ایمان نیاورد، بر تو گناهی نیست.
هوش مصنوعی: پس از این، تو از آن غافل نباش، یعنی به آن بیتوجه باش و خود را مشغول چیز دیگری نکن. «کَلَّا» به معنای منع و نهی است، یعنی این کار را دیگر انجام نده، زیرا این موضوع در نظر خداوند ناپسند است و اوضاع به آن شکل نیست که تو با ثروتمند کافر روبهرو شوی و از فقیر مؤمن دوری کنی. گفته شده که «کَلَّا» به معنای واقعاً است، و همچنین میتواند به معنای «بهعلاوه» باشد و در این صورت، گفتار از نو شروع میشود و به این معناست که این سوره و این آیات یادآوری و عبرتی برای مردم است.
هوش مصنوعی: هر کس بخواهد میتواند به آن پندهای الهی توجه کند و از آنها عبرت بگیرد، و کسی که نخواهد، نمیتواند به آن توجه کند. این خواست خداست که برخی را به یاد او میاندازد و برخی دیگر را از یاد او غافل میکند. در اینجا اشاره شده که خداوند میخواهد افرادی را متذکر کند که شایستگی آموزش را دارند، مانند آن شخص که ناشنوا است، و همچنین خواستههایی که در مورد کافرانی که با آنها سخن گفته شده وجود دارد. این جمله به نوعی به آزادی اراده انسان اشاره دارد، مشابه آیههای دیگر که به انتخاب مؤمن یا کافر اشاره دارند. اینجا عبارت «ذکره» آمده است نه «ذکرها»، چون منظور از آن یادآوری و قرآن است و نشاندهنده اهمیت بالای قرآن در نظر خداوند است.
هوش مصنوعی: به دست سفرای محترم و نیکوکار، وهب بن منبّه میگوید: این افراد مسلمانان هستند که همراه پیامبر (ص) بودهاند و گفته شده است که این نوشتهها در صحف باارزشی قرار دارند، به معنای لوح محفوظ که نزد خداوند گرامی و محترم شمرده شده است و همه مخلوقات از آوردن مانند آن ناتوان هستند. صحف جمع صحیفه است و هر نوشتهای در نزد اعراب صحیفه نامیده میشود. همچنین گفته شده است که این صحف باارزش، نسخ قرآن هستند که در آسمان دنیا و در لوحی که نزد فرشتگان قرار دارد، موجودند.
هوش مصنوعی: مرفوعه به معنای دارای مقام و رتبهی عالی و محترم است. همچنین به معنای پاک و مطهر است، به طوری که جز افراد پاک نمیتوانند به آن دست بزنند. برخی بر این باورند که مرفوعه به آن معناست که دست کافران به آن نمیرسد. در ادامه، میتوان گفت که مرفوعه یعنی اینکه در آن چیزی جز کلام خدا وجود ندارد و از تناقض، دروغ و آفات گفتار پاک است.
هوش مصنوعی: «به دست فرشتگان نویسنده» یعنی نویسندگان و فرشتگان بزرگوار که وظیفه نوشتن دارند. به واحد آنها «سفر» گفته میشود. گفته شده که «سفر» به معنای نوشتن است و جمع آن «اسفار» است. همچنین برخی گفتهاند که این فرشتگان، فرستادگان خدا هستند و هر یک از آنها «سفیر» و به معنای «فرستاده» است. این فرستادگان، سفیران خداوند بین او و مخلوقینش هستند.
هوش مصنوعی: در اینجا به فرشتگانی اشاره میشود که نزد خداوند محترم و مطیع هستند. همچنین گفته شده که "سفره" به فرشتگانی اطلاق میشود که کار نوشتن اعمال را انجام میدهند و "برره" به فرشتگانی اشاره دارد که کار نوشتن ندارند. کلمه "برره" جمع "بارّ" است که به معنای نیکوکار و نسبت به "فاجر" به معنای نابکار یا بدکار است.
هوش مصنوعی: انسانی که کافر است، چه بیچاره است! چقدر به خداوند کفر میورزد در حالی که او نعمتهای زیادی به او داده است. این جمله به نوعی برای تعجب از کفر او بیان شده است. زجاج میگوید که باید انسانها از این کفر تعجب کنند. برخی نیز معتقدند که این سوال به نوعی اشاره به چیزی است که او را به کفر میکشاند، در حالی که خداوند دلایل یگانگیاش را به او نشان داده است. دلایل خالقیت او هم یادآوری میشود. مقاتل میگوید که این آیه در مورد عتبه بن ابی لهب نازل شده است، زمانی که او گفت که به ستارهها ایمان ندارد و به آنچه نزدیک است.
هوش مصنوعی: او از همان لحظه تصمیم گرفت برای تجارت به شام برود. وقتی به منطقهای به نام "الغاضره" رسید، دعای پیامبر اسلام (ص) را به یاد آورد و وعده کرد که اگر صبح زنده باشد، هزار دینار به کسانی که همراهش هستند، میدهد. آنها دینارها را در وسط گروه گذاشتند و وسایل خود را دور آن چیدند. در همین حین، شیر به سمت آنها آمد. وقتی نزدیکتر شد، به یکباره به طرف مردان پرید و یکی از آنها را تکهتکه کرد. پدر او بر سر فقدانش گریه میکرد و میگفت: "هیچگاه محمد چیزی نگفته است، مگر اینکه حقیقت دارد." و گفته شده که این عبارت به همه کافران اشاره دارد.
هوش مصنوعی: از نطفهای سخن گفته شده که خداوند آن را آفریده و مقدر کرده است؛ یعنی خداوند زمانهای مختلف دوران بارداری را که شامل مرحلههای نطفه، علقه و مضغه است، معین کرده و زمان زایمان را نیز مشخص نموده است. همچنین گفته شده که "خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ" به این معناست که خداوند انسان را به گونهای آفریده که در مراحل رشد به کمال و تناسب میرسد، همچنان که در جای دیگری فرموده شده: «سپس از نطفه، مردی را ساخته است». برخی نیز میگویند "قدّره" به این معناست که او را قادر و توانا آفریده است.
هوش مصنوعی: سپس راه را آسان میکند، یعنی خروج جنین از رحم مادر را ساده میکند، زیرا جنین ابتدا سرش در بالای بدن مادر قرار دارد و هنگام خروج، سرش به پایین میآید. اگر اینگونه نبود، مادر نمیتوانست زایمان کند. همچنین گفته شده که او راه خیر و شر را برای انسان آسان میکند و او را به روشهای مختلف رفتار آشنا میسازد. در قرآن آمده است که ما او را به دو راه نشان دادهایم: راه شکرگزاری و راه کفر. خداوند ایمان را برای مؤمن و کفر را برای کافر آسان میکند. همچنین، گفته شده که او به هر فردی آنچه را که برایش مقدر کرده، آسان میسازد. پیامبر اسلام نیز فرموده است: «عمل کنید، زیرا هر کس برای آنچه که خلق شده، راهش آسان است.»
هوش مصنوعی: سپس او را مرده قرار داد و در خاکش کردند، به گونهای که برایش قبری ساختند تا در آن دفن شود و او را به گونهای قرار ندادند که طعمه درندگان شود یا در مکانهای نامناسب رها شود. قبر از جمله چیزهایی است که مسلمانان به خاطر آن احترام قائلند.
29
ثُمَّإِذاشاءَأَنْشَرَهُایاقامهحیّاوبعثه.
هوش مصنوعی: سپس زمانی که خواست، او را زنده میکند و دوباره احیاء مینماید.
هوش مصنوعی: «قطعاً» این آغاز کلامی است مشابه «غیر از این»، و در مورد عبارت «زمانی که قضا نکرد» به این معنی است که هیچکس هیچگاه قضا نمیکند آنچه را که بر او فرض شده است. گفته شده که این کافر آنچه را که خدا به او فرمان داده بود از طاعت انجام نداد. همچنین بیان شده که خدا به او آنچه را که او را به انجام آن فرمان داده بود، قضا نکرد، بلکه به او چیزهایی را امر کرد که قضا نکرده بود، بنابراین او آن را انجام نداد. و وقتی که به خلقت انسان اشاره کرده است، به روزیش اشاره کرده تا افراد عبرت بگیرند و بیان کرده که باید به غذاهای خود بنگرند و ببینند که چگونه پروردگار آنها را تقدیر و تدبیر کرده و آنها را وسیلهای برای حیاتشان قرار داده است. همچنین مجاهد گفته است که انسان باید به غذاهایش داخل و خارج توجه کند که چگونه وارد میشود هنگامی که میخورد و چگونه خارج میشود وقتی که دفع میکند. از حسن نقل شده که پیامبر (ص) از ضحاک بن سفیان کلابی پرسید: «ای ضحاک، غذای تو چیست؟» او گفت: «ای رسول خدا، گوشت و شیر است.» پیامبر ادامه داد: «سپس به چه چیزی تبدیل میشود؟» او پاسخ داد: «به چیزی که تو میدانی.»
هوش مصنوعی: خداوند مثلهایی برای انسان و دنیای او زده است و پیامبر اسلام نیز فرمودهاند که تغذیه انسان نمونهای از دنیا است. هرچند که دنیای مادی فانی و ناپایدار است، باید به آنچه که به آن تبدیل میشود نگاه کرد.
هوش مصنوعی: ابی الولید میگوید: از ابن عمر پرسیدم درباره مردی که به دستشویی میرود و به آنچه از او خارج میشود نگاه میکند. او گفت: فرشتهای به او میآید و میگوید: به آنچه که از تو خارج شده نگاه کن. این گفته به انسان یادآوری میکند که او محل ناپاکی است و نباید مغرور شود. همچنین گفته شده که این برای درک عدم دوام اجسام است تا انسان فراموش نکند. در ادامه، به قرائتهای مختلف آیات اشاره شده و توضیح داده میشود که «ما» برای توصیف باران آمده و مفهوم صب کردن آب از آسمان به ابرها و سپس به صورت قطرات بارانی به زمین میباشد. در اینجا به کاربرد کلمه صب به معنای ورود آب در مقادیر مختلف نیز اشاره شده است.
هوش مصنوعی: «عنب» میوه انگور است و «قضب» به معنای ساقه رطب است که به این نام خوانده شده زیرا در تمامی روزها بریده میشود، بر خلاف دیگر گیاهان. به همین دلیل، در اینجا بهطور خاص به آن اشاره شده تا تفاوت گیاهان را یادآوری کند، زیرا برخی از گیاهان پس از بریدن دوباره رشد میکنند و برخی دیگر اینگونه نیستند. همچنین برخی گفتهاند که قضب به هر چیزی که تازه خورده شود، مانند هندوانه، خیار، بادمجان و کدو اطلاق میشود. حسن نیز قضب را به عنوان علف برای دامها معرفی کرده است.
36
وَزَیْتُوناًمایعصرمنهالزّیت«وَنَخْلًا»جمعنخلة.
هوش مصنوعی: زیتونهایی که از آن روغن استخراج میشود و درختان نخل.
هوش مصنوعی: حدائق غلبا به باغها و بساتینی اطلاق میشود که محصور در درختان نخل هستند. "غلبا" به درختان ضخیم و قطور اشاره دارد و در اینجا به معنای درختان بزرگ و تنومند است. به همین دلیل گفته میشود که مردی که گردن بلند و قطوری دارد، "اغلب" نامیده میشود. همچنین به درختانی که میوه نمیدهند مانند شمشاد، ارzan و عرعر نیز "غلب" گفته میشود. مجاهد و مقاتل به درختانی اشاره کردهاند که به طور متقاطع و در هم پیچیده شدهاند و ابن عباس بیان کرده که آن درختان بلند و بزرگ هستند.
هوش مصنوعی: «فاکهۀ» به معنای میوهها و تمام انواع میوههاست و «أبّ» به معنای علف و مرتع است که مردم آن را نمیکشند و حیوانات و دامها از آن استفاده میکنند. قتاده گفته است: میوهها برای شما هستند و علفها برای دامهایتان.
هوش مصنوعی: پرمشغله، میوههای تازه و میوههای خشک شناخته میشوند. وقتی ابوبکر صدیق از او پرسید، او از گفتن دربارهاش خودداری کرد و گفت: "کدام آسمان بر من سایه خواهد افکند و کدام زمین مرا خواهد گرفت اگر در مورد کتاب خدا چیزی بگویم که نمیدانم؟" همچنین عمر نیز از صحبت در این مورد خودداری کرد و گفت: "ما از الگو گرفتن نهی شدهایم و تو، پسر امعمر، چه جای نگرانی از اینکه نمیدانی که "پدر" چیست؟" سپس او گفت: "به آنچه از این کتاب برایتان روشن است، پایبند باشید و از آنچه را که نمیشناسید، دوری کنید."
هوش مصنوعی: «مَتاعاً لَکُمْ» به معنای منفعت و بهره وری برای شماست، که در مورد میوهها و نیز برای دامها اشاره دارد. سپس با بیان قیامت، به موضوعی بزرگتر پرداخته میشود. در اینجا گفته میشود: «وقتی صیحه بزرگ و رعب آور قیامت بیاید»، که ابن عباس توضیح میدهد این نام یکی از نامهای قیامت است و به صدایی اشاره دارد که همه صداهای دیگر را خاموش میکند. این صدا به قدری رساست که انسان تنها میتواند آن را بشنود و از اطراف دیگر خبری نخواهد بود. و بهطور مشخص بیان میشود که در آن روز، انسان از برادر خود فرار میکند، که این نشاندهنده شدت شرایط آن روز است.
هوش مصنوعی: و مادرش مانند این است که گفته شده: "اگر کسی که بار سنگینی بر دوش دارد، کسی را بخواند، چیزی از بار او برداشته نخواهد شد." و پدرش هم مانند این است که گفته شده: "رابطهها و زنجیرهها با او قطع شده است."
هوش مصنوعی: در این آیه به رابطه نزدیکان اشاره شده است، به گونهای که هیچ یک از آنان از حال دیگری نمیپرسد و عنصری از خویشاوندی در روز قیامت وجود نخواهد داشت. این آیه شامل مردان و زنان میشود، اما به دلیل شیوههای بیانی عربی، زنان به صورت ضمنی در کلام مردان گنجانده شدهاند. این نوع بیان در قرآن کریم بهوفور مشاهده میشود. در نهایت، هر کس باید به کارهایی که با دستانش انجام داده است، نگاه کند.
هوش مصنوعی: هر انسانی به دستاوردهای خود وابسته است. «مردانی که راستین بودهاند». «مردانی که تجارت آنها را غافل نمیکند». «مردانی که دوست دارند پاکیزه باشند». این آیات شامل زنان نیز میشوند، مشابه بیان «ای فرزندان آدم». دختران نیز در این موارد با آنها همگام هستند.
هوش مصنوعی: در روزی که هر فرد از برادر خود فرار میکند، گفته شده است که این به معنای آن است که کافران از یکدیگر بیزاری میجویند و هر کس به امور خود مشغول میشود و به دیگران هیچ توجهی نمیکند. همچنین ممکن است کسی فرار کند تا از بار گناهانش رهایی یابد، یا به این دلیل که میداند کسی نمیتواند به او کمک کند. این وضعیت به نوعی به نزدیکترین افراد اشاره دارد که اوج ارتباط و شناخت را دارند. برای مثال، برادر دوقلو از همان ابتدا جنیناش را در رحم مادرش میبیند و پس از تولد نیز به او نزدیک میشود. برخی نیز بر این عقیدهاند که انسان در لحظات سخت به سوی کسی که قادر است مشکلاتش را برطرف کند میگریزد و تنها به خداوندی که هیچ چیز برایش غیرممکن نیست، تکیه میکند. در این میان، داستانهایی از شخصیتهای بزرگ مانند هابیل و قابیل، پیامبر و مادرش، ابراهیم و پدرش، لوط و همسرش، و نوح و پسرش به عنوان مثالهایی از این موضوع ذکر شده است.
هوش مصنوعی: عایشه گفت: ای پیامبر خدا، آیا در روز قیامت به یاد خانوادهات خواهی بود؟ پیامبر فرمود: «اما در سه موضع، نه؛ در کنار صراط، کنار حوض و در میزان». سوده، همسر پیامبر گفت: پیامبر (ص) فرمود: «مردم در روز قیامت برهنه و بینظیر به حالت عرق کرده خواهند بود و عرقشان به چربی گوشهایشان میرسد». من پرسیدم: ای پیامبر، وای بر ما، آیا برخی از ما به برخی دیگر نگاه خواهند کرد؟ فرمود: «مردم مشغول هستند و هر کس در آن روز مشغلهای دارد که او را غرق در آن میکند». سپس حال مؤمنان و کافران را بیان کرد و گفت: «در آن روز، چهرههایی روشن و خندان و پر از سرور وجود دارد که آثار شادی و خوشحالی بر آنها نمایان است». و گفتند: «چهرههایی روشن و شاداب و خندان به خاطر نعمتهایی که مشاهده میکنند و به خاطر افتخاراتی که از خداوند دریافت کردهاند». همچنین گفتند که این چهرهها به خاطر نمازهای شب خود روشن هستند.
47
قوله(ص):«منکثرصلوتهباللّیلحسنوجههبالنّهار».
هوش مصنوعی: پیامبر (ص) میفرماید: کسی که در شب نماز بیشتری بخواند، چهرهاش در روز زیباتر خواهد بود.
48
وقیل:انّهامضیئةمنآثارالوضوءلما
هوش مصنوعی: گفته شده است که این نور از آثار وضو است.
49
فیالخبر:«امّتیغرّمحجّلونمنآثارالوضوء».
هوش مصنوعی: این روایت میگوید: «امت من با نشانههای وضو در روز قیامت درخشان و متمایز خواهند بود».
هوش مصنوعی: در آن روز، بعضی از چهرهها غبارآلود خواهند بود. گفته شده که خاکی که بر روی حیوانات میافتد، به غباری بر چهرههای کافران تبدیل میشود. در روایتی آمده است که عرق کافر را میگیرد و سپس این غبار بر چهرههایشان مینشیند.
هوش مصنوعی: این متن به توصیف حالتی پرداخته است که در آن ظلمت و ذلت بر چهرهها سایه میافکند. وقتی زمین زیر پا دَکّ میشود، به گرد و غباری تیره تبدیل میشود و این گرد و غبار صورت کافران را تیره میسازد. همچنین گفته شده که این غبار نمادی از جدایی و ذلت حجاب نیز هست.