شمارهٔ ۶۶
هوش مصنوعی: این شعر در مدح فردی به نام سدید ملک نوشته شده است که از شخصیت‌های برجسته و محترم خراسان به شمار می‌رود. شاعر به ستایش ویژگی‌های او در زمینه‌های مختلف، از جمله ایمان، ادب، رفتار و سخاوت می‌پردازد. او را به‌عنوان پناه دین خدا و معین رسول می‌نامد و به سیرت نیکو و فضایلش اشاره می‌کند. سدید ملک به‌عنوان کسی توصیف می‌شود که در دانش و ویژگی‌های انسانی بی‌نظیر است و برتر از سایرین در مقام و منزلت قرار دارد. شاعر به خوش‌بختی و جایگاه ایشان در عرصه‌های مختلف اشاره کرده و از او به‌عنوان خوش‌فطرت و نیکوکار یاد می‌کند. در پایان، شاعر آرزوی سلامت و توفیق برای سدید ملک کرده و بر نقش او در نگهداری از ملک و معیشت مردم تأکید می‌ورزد.
سدید ملک ملک عارض خراسان استصفی دولت و مخدوم اهل دیوان است
هوش مصنوعی: ملک قدرتمند خراسان دارای چهرهای زیبا و مقامی برجسته در حکومت است و در واقع، حاکم و سرپرست اهل دیوان محسوب می‌شود.
پناه دین خدای و معین شرع رسولعمر که همچو علیّ و صدیق و عثمان است
هوش مصنوعی: پناهگاه دین خدا و یاریکنندهی قوانین مذهبی، رسول خدا است، و عمر نیز همانند علی، صدیق و عثمان در این مسیر قرار دارد.
لقب سدید و صفی یافته است زانکه دلشقرارگاه سداد و صفای ایمان است
هوش مصنوعی: او به خاطر داشتن دل آرام و پاکی ایمانش، لقب مستحکم و با صفا را به دست آورده است.
گزیده عادت او چشم عقل را بصرستستوده سیرت او جسم فضل را جان است
هوش مصنوعی: او عادتهایش را به گونهای انتخاب کرده که عقل را به سوی خود جلب می‌کند و زیباییهایش به قدری است که فضیلت و خوبی را جان میبخشد.
هنر چو نقطه وکردار او چو پرگارستادب چو نامه و گفتار او چو عنوان است
هوش مصنوعی: هنر مانند یک نقطه است که همه چیز از آن آغاز می‌شود و رفتار فرد مانند یک پرگار است که به کمک آن میتوانیم در دایرهی زندگی خود به دور بگردیم. ادب همانند یک نامه است که مطالب ارزشمند را در خود جای داده و گفتار فرد نیز مشابه عنوانی است که بیانگر محتوای آن نامه است.
بر آسمان معالی به برج عز و شرفهمه کفایت او بی خُسوف و نقصان است
هوش مصنوعی: در آسمان مقام و جایگاه بلند، همه چیز به خوبی و بدون کمبود و نقص وجود دارد.
مگر که کیوان جای بلند همت اوستکه برتر از همه اجرام جای کیوان است
هوش مصنوعی: شاید آسمان فرصت بلندی برای افراد با همت عالی است، زیرا در بالاترین نقطه از تمام اجرام آسمانی قرار دارد.
سخا توقع زو کن که او سخا ورزستسخن به مجلس او بر که او سخندان است
هوش مصنوعی: از او سخاوت بخواه، چرا که او بخشنده است. در محفل او صحبت کن، زیرا او انسانِ باهوش و زبدهای در کلام است.
بهر مقام همی بارد و همی تابدکه ابر مَکرمت و آفتاب احسان است
هوش مصنوعی: برحسب مقام و موقعیت، همیشه برکاتی نازل می‌شود که همچون ابر رحمت و نور خورشید کمک و فضل به دنبال دارد.
ایا خجسته همامی که با تو در همه کارز چرخ بیعت و از روزگار پیمان است
هوش مصنوعی: آیا تو خوش‌بختی که در همه امور با تو همراه است و از چرخ فلک و روزگار با تو عهد و پیمانی دارد؟
عبارت تو ظُرَف را علامت است و نشانبراعت تو نُکَت را دلیل و برهان است
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره شده که خصوصیات و ویژگی‌های ظاهری تو نشانه و علامت برتری و استعدادهای تو است، و نکات و ظرافتهایی که از خود بروز میدهی، دلیل و مدرکی بر توانمندیها و استعدادهای تو به شمار میروند.
هوای عمر تو صافی است از بخار و غبارعقیدهٔ تو چو ماه دو هفته تابان است
هوش مصنوعی: عمر تو مانند هوای صاف و بدون کدورت است، و عقیدهات مثل ماهی است که در روزهای نیمهماه درخشان و تابان به نظر میرسد.
به هرچه کردی و گفتی میان اهل خردنه بر خصال تو عیب و نه بر تو تاوان است
هوش مصنوعی: هر کاری که کردی و هر چیزی که گفتی، در نظر انسانهای دانا نه عیبی در ویژگی‌های تو وجود دارد و نه مجازی به تو تعلق گرفته است.
صحیفه‌های تو قانون دولت ملک استجریده‌های تو دستور ملک سلطان است
هوش مصنوعی: ورقهای نوشته شده تو قوانین کشور را تشکیل میدهند و نوشتههای تو راهنمایی برای حکمرانی پادشاه هستند.
عراقیان بستایند خط و لفظ تو راکه خط و لفظ تو پیرایهٔ خراسان است
هوش مصنوعی: عراقیها از خط و کلام تو تمجید میکنند، زیرا خط و سخن تو زینت بخش خراسان است.
شگفت نادره مرغی است کلک در کف اوکه طعمه او را همواره قیر و قَطران است
هوش مصنوعی: مرغی نادر و شگفت انگیز وجود دارد که در دستانش قلمی است و او همیشه طعمهاش از قیر و قطران تشکیل شده است.
اگر بود همه قطران و قیر طعمهٔ اولعاب او ز چه معنی چو درّ و مرجان است
هوش مصنوعی: اگر همهی قطران و قیر به او بسوزند، لعاب و زیبایی او به چه معناست که مانند مروارید و مرجان میدرخشد؟
به شمع ماند و او را چو عنبر است دُخانبه‌ابر ماند و او را ز مشک باران است
هوش مصنوعی: به شمع شباهت دارد و مانند عطر خوش، بویش در فضا پراکنده است؛ به ابر شباهت دارد و رایحهاش مانند بوی مشک در باران است.
غذای او شبه رنگ است و این غریب ترستکه در بنان تو بر سیم گوهر افشان است
هوش مصنوعی: غذای او شبیه رنگ است و این عجیبتر است که در دستان تو بر روی سیم، جواهر میدرخشد.
بلند بختا با تو به یک دو بیت مراحدیث حادثهٔ تیر شاه ایران است
هوش مصنوعی: بختهای شما با من در یک یا دو بیت، داستانی از حادثهای را نقل میکنند که مربوط به تیر شاه ایران است.
اگرچه بر تنم آثار عافیت پیداستهنوز پیکان در کنج سینه پنهان است
هوش مصنوعی: هرچند که نشانههای سلامتی و خوش‌بختی روی بدنم دیده می‌شود، اما هنوز درد و رنج در عمق وجودم نهفته است.
خزانهٔ سخن است از قیاس سینهٔ منکه اندرو گهر قیمتی فراوان است
هوش مصنوعی: سینه من مانند یک خزانه پر از گنجینههای ارزشمند از کلمات و سخنان است.
همی برند به هر جا ازین خزینه گهرچنین خزینه دریغا که جای پیکان است
هوش مصنوعی: در هر مکان از این گنجینه گوهری میبرند، اما افسوس که این گنجینه فقط جای تیر و نشانهگیری است.
من از لطافت تو شاکرم که درد مرالطافت تو به جای علاج و درمان است
هوش مصنوعی: من به خاطر نازکی و ظرافت تو سپاسگزارم، زیرا که این لطافت تو به جای اینکه دردهایم را درمان کند، خود به نوعی تسلیام میبخشد.
خدای عرش نگهبان بخت و عمر تو بادکه دست و خامهٔ تو ملک را نگهبان است
هوش مصنوعی: خداوندی که عرش را محور قرار داده است، حافظ خوش‌بختی و عمر تو باشد، چرا که تلاش و نویسندگی تو محافظی برای سلطنت و حکومت خواهد بود.
ز هیچ‌کار پشیمان مبادیا هرگزکه دشمنت ز همه کارها پشیمان است
هوش مصنوعی: هرگز از هیچ کاری پشیمان مباش، زیرا دشمن تو از همه کارهایش پشیمان است.
علاج سینهٔ من گرچه صَعب و دشوارستبر آن که خالق خلق است سهل و آسان است
هوش مصنوعی: درمان درد دل من اگرچه سخت و مشکل به نظر میرسد، اما برای کسی که خالق هستی است کار ساده و راحتی است.