شمارهٔ ۸۰
هوش مصنوعی: این متن به وصف خداوند و صفات برتر او می‌پردازد. خداوندی که جلال و قدرتش بی‌نهایت است و هیچ چیز از او متصور نیست. از نظر او، تمامی موجودات و کردارها وابسته به اراده و قضای الهی‌اند و بدون تأیید او هیچ اتفاقی نمی‌افتد. همچنین تاکید می‌شود که خداوند بی‌نیاز از بندگانش است و درک انسان‌ها از ذات او محدود و ناقص است. متن به بیان مفاهیم ایمان و معرفت نیز می‌پردازد و می‌گوید که خدایی و یقین مؤمنان در دل‌هایشان است و هیچ بدعت و نفاق نمی‌تواند بر آنان غلبه کند. نهایتاً، به اهمیت علم و خرد در هدایت انسان‌ها اشاره می‌شود و بر این نکته تاکید می‌شود که دانایی باید منجر به بیداری و هدایت انسان‌ها شود.
ذوالجلال است آن که در وصف جلالش بار نیستهرچه خواهد آن کند کاری برو دشوار نیست
هوش مصنوعی: ذات الوهیت است که در توصیف عظمتش هیچ بار و زحمتی وجود ندارد و هرچه بخواهد، میتواند به راحتی انجام دهد؛ بنابراین هیچ کاری برای او دشوار نیست.
ملک او را ابتدا و انتها و عزل نیستذات او را آفت و کیفیت و مقدار نیست
هوش مصنوعی: خدای ملک، آغاز و پایانی ندارد و هیچکس نمی‌تواند او را از مقامش عزل کند. ذات او نه آفتی دارد و نه کیفیت و مقداری.
آن خداوندی که هست او بی‌نیاز از بندگانوان جهانداری که او را حاجب و جاندار نیست
هوش مصنوعی: خدای بزرگ و بی‌نیاز از بندگان است و او سلطانی است که نیازی به واسطه و موجودات دیگر ندارد.
بنده را کسب است و کسب بندگان مخلوق اوستبی‌قضای او خلایق را یکی کردار نیست
هوش مصنوعی: بنده کاری دارد و کار بندگان از اوست. بدون خواست او، هیچیک از مخلوقین هیچکار نمیتوانند انجام دهند.
در ره اسلام بی‌توفیق او تکبیر نیستدر سپاه کفر بی‌خِذْلان او زُنار نیست
هوش مصنوعی: در راه اسلام اگر او موفق نباشد، به معنای واقعی کلمه هیچ حرکتی وجود ندارد و در برابر لشکر کفر، اگر او یاری نکند، هیچ حمایتی نخواهد بود.
آب و گل را در خدایی کدخدایی کی رسددر ربوبیت خداوند جهان را یار نیست
هوش مصنوعی: آب و گل نمیتوانند به مقام خدایی برسند؛ هیچ چیز در جهان به اندازه خداوند قادر نیست و قدرت ربوبیت او را نمی‌تواند داشته باشد.
هیچ مخلوقی نداند سِرّ خالق در جهانگر تو مخلوقی تو را با سِرّ یزدان کار نیست
هوش مصنوعی: هیچ موجودی نمی‌تواند راز خداوند را در دنیا بفهمد. اگر تو هم مخلوقی هستی، نباید خود را با رازهای خداوند درگیر کنی.
آن که مومن را وعید جاودان گوید به رحماو چنان داند که ایزد راحم و غفار نیست
هوش مصنوعی: کسی که مومن را به عذاب ابدی تهدید میکند، به نوعی بر این باور است که خداوند رحمت و بخشش ندارد.
سر ایزد را مجوی از نقطهٔ پرگار دهرزانکه سر ایزدی در نقطه و پرگار نیست
هوش مصنوعی: در جستجوی حقیقت و خداوند نباید به اندازه و وسعتهای دنیوی اکتفا کرد، زیرا خداوند فراتر از محدودیتها و اندازههای دنیوی است و نمیتوان او را در قالبهای ساده و مشخصی گنجاند.
قدرت او را همی بینی به چشم معرفتپیش چشم تو ز شبهت پردهٔ دیوار نیست
هوش مصنوعی: قدرت او را میتوانی با چشم بصیرت ببینی؛ پیش روی تو، مانند پردهای که بر دیواری کشیده شده باشد، هیچ مانعی وجود ندارد که تو را از درک او بازدارد.
هرچه هست اندر جهان از قدرت و اِبداع اوستقدرت و ابداع کار گنبد دوار نیست
هوش مصنوعی: هر چیزی که در این دنیا وجود دارد، ناشی از توانایی و خلاقیت اوست و هیچ چیز از کارگردانی و چرخش گنبد آسمان نیست.
کوکب سیار برگردون چو مجبوران چراستگر نشان قهر او بر کوکب سیار نیست
هوش مصنوعی: ستارهای که در آسمان میچرخد، مانند کسانی که تحت فشار هستند، چرا در حال حرکت است؟ اگر نشانهی خشم او بر آن ستاره وجود ندارد.
گر خرد داری نداری تکیه بر مهر جهانکز جهان غدار تر هم در جهان غدار نیست
هوش مصنوعی: اگر ذهن روشنی داری، نیازی به تکیه بر محبتهای دنیا نیست، زیرا در این دنیا، حتی خیانتکارتر از دنیا هم وجود ندارد.
ور سخن دانی ندانی راحت از دور فلککز فلک مکارتر زیر فلک مکار نیست
هوش مصنوعی: اگر بدانید که در دنیا چه میگذرد، راحتتر زندگی خواهید کرد، زیرا دور از آسمان، زیر آسمان هیچچیز مکارتر و فریبندهتر نیست.
جان ازین گیتی مدان گیتی به یک لحظت رسدای عجب گویی مسافت در میان بسیار نیست
هوش مصنوعی: زندگی را در این دنیا کوچک نشمار، زیرا این دنیا ممکن است در یک لحظه به پایان برسد. جالب است که فاصلهای که بین ما و آن هدف نهایی وجود دارد، به نظر نمیرسد زیاد باشد.
آن دلی باشد سزای بارگاه مغفرتکاندر آن دل جز سپاه معرفت را بار نیست
هوش مصنوعی: دلهایی که شایستهی دریافت رحمت الهی و مغفرت هستند، تنها دلهایی هستند که در آنها جز فهم و شناخت حقایق چیزی دیگری وجود ندارد و بار سنگینی بر دوش آن دلها نیست.
ابر لولو بار هست اندر هوا وقت بهاردر هوای مغفرت جز ابر رحمت بار نیست
هوش مصنوعی: در فصل بهار، ابرها مانند مروارید در آسمان میبارند و در هوای بخشش و رحمت، فقط بارش رحمت وجود دارد.
سر مومن هست در دریای ایمان چون صدفوان صدف چون بنگری بی لؤلؤ شهوار نیست
هوش مصنوعی: سر مومن مانند یک صدف در عمق دریای ایمان قرار دارد و اگر به این صدف نگاه کنی، بدون دُرّ و لؤلؤی شهوات نیست.
گر کسی لعنت کند بر مومنان از اعتقاددرکف کفرست اگرچه در صف کفار نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی به مومنان لعنت بفرستد و آنها را مورد نفرت قرار دهد، نشاندهنده کفر در دل اوست، حتی اگر در گروه کافران بهطور علنی قرار نگیرد.
ور به استغفار از آن لعنت بخواهد عذر خویشخلق را در لعنت او جای استغفار نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی از خداوند بخواهد که از لعنت او بیامرزد، باید بداند که عذرخواهی او از مردم در برابر آن لعنت بیفایده است و جایی برای بخشش وجود ندارد.
مرد برخوردار گردد هم ز دین و هم ز عقلمدبرست آن کاو ز دین و عقل برخوردار نیست
هوش مصنوعی: انسانی که هم به دین و هم به عقل درست دسترسی دارد، به بهرهمندی و کامیابی واقعی نائل می‌شود. اما کسی که از هر دو این ویژگیها بیبهره است، نمی‌تواند به نتیجهای مطلوب برسد.
خفته را از راه گمراهی برانگیزد به‌علمآن‌که علمش جز دلیل دولت بیدار نیست
هوش مصنوعی: کسی که دارای علم و دانش است، میتواند فردی را که در خواب و غفلت است، از مسیر نادرستش بیدار کند. این علم تنها نشانهای از حاکمیت و قدرت است و بدون آن، تأثیرگذاری واقعی ندارد.