شمارهٔ ۹۲
هوش مصنوعی: این شعر به معرفی و ستایش شخصیت برجستهای به نام «بهاء دین یزدان» میپردازد که به عنوان یک حاکم فرخنده و نیکوخصال توصیف شده است. شاعر از فضائل او چون بخشش و نیکوکاری در خراسان یاد میکند و تأکید میکند که او نسبت به دیگران مقام و قدرت خاصی دارد. همچنین به ویژگیهای او مانند رأی پاک، حسن صورت و دست راد اشاره میشود.
شاعر بیان میکند که هر کس با او دوستانه رفتار کند، شادکامی را تجربه خواهد کرد و حسد و دشمنی به سزای خود خواهد رسید. شعر در نهایت بر این نکته تأکید میکند که خوشبختی و کامیابی به همراهی و حمایت او مرتبط است و سلطنت و بزرگان از برکت وجود او خوشحال و سعادتمندند.
خلعت سلطان عالم آفتاب دین و دادبر بهاء دین یزدان فرخ و فرخنده باد
هوش مصنوعی: لباس و تشریفات سلطنت درخشان و نورانی مانند خورشید دین و ضابطه است، بر شادی و خیرخواهی یزدان که بزرگ و خوشبخت است، مبارک باد.
نجم دولت، میر نواب عجم، عثمانکه هستسروری نیکوسرشت و مهتری فرخ نژاد
هوش مصنوعی: ستاره دولت، میرزادهٔ نواب عجم، عثمان است که سروری نیکو و مهتری با نژاد خوشبخت دارد.
آن که چون او نامداری هرگز از ایران نخاستوان که چون او رادمردی هرگز از مادر نزاد
هوش مصنوعی: آن کسی که مانند او هیچگاه در ایران ظهور نکرده است، و آن کسی که مانند او شرافت و جوانمردی ندارد، هرگز از دامن مادر به دنیا نیامده است.
همت او بر هنرمندان ره محنت ببستدولت او بر خردمندان در نعمت گشاد
هوش مصنوعی: تلاش او باعث شد که برای هنرمندان راه سختی و زحمت ایجاد شود، در حالی که نعمت و خوشبختی او بر خردمندان فراخ و وسیع گردید.
خصلت او در خراسان بخشش و بخشایش استاین دو خصلت در خراسان رسم و آیین او نهاد
هوش مصنوعی: خصلت او در خراسان generosity و بخشش است و این دو ویژگی به عنوان سنت و رسم او به وجود آمدهاند.
چار چیز او دلیل دولت و اقبال اوسترسم نیک و رای پاک و روی خوب و دست راد
هوش مصنوعی: چهار چیز میتواند نشانهی موفقیت و شانس یک فرد باشد؛ رفتار خوب، اندیشهی پاک، چهرهی زیبا و دست مهربان.
غائبان از اشتیاق و مهر یاد او خورندحاضران از خرمی بر روی او گیرند یاد
هوش مصنوعی: غایبان از دوری و عشق به یاد او ناراحت هستند، ولی حاضرین از خوشحالی و زیبایی چهرهاش لذت میبرند و به یاد او میافتند.
آن که گرمیکرد با او از فلک سردی ندیدوان که سردی کرد بر او بر زمین گرم اوفتاد
هوش مصنوعی: کسی که با دیگران حسن رفتار و گرمی دارد، از آسمان سردی نخواهد دید، و کسی که با دیگران سرد برخورد کند، در زمین به سختی و مشکلات خواهد افتاد.
هیچ نایب نیست سلطان را از او به، لاجرمآنچه او را داد سلطان هیچ نایب را نداد
هوش مصنوعی: هیچ نمایندهای نمیتواند جای سلطان را بگیرد، بنابراین آنچه سلطان به او میدهد، به هیچ نمایندهای داده نمیشود.
در هر آن توقیع کاو بستاند از شاه و وزیراندر آن توقیع باشد مایهٔ انصاف و داد
هوش مصنوعی: هر زمان که کسی از شاه و وزیر تأییدیهای دریافت کند، در آن تأییدیه نشانهای از انصاف و عدالت وجود دارد.
ای هنرمندی که دیدار تو را دارد به فالآن خداوندی که او را بنده باشد کیقباد
هوش مصنوعی: ای هنرمند بزرگی که دیدارت برای کسی چون کیقباد ارزشمند است، به یاد آن خداوندی افتادهای که تو را بندهی خود میداند.
دارد از رای تو ملک مشرق و مغرب نَسَقدارد از سعی تو شغل دولت و ملت نفاذ
هوش مصنوعی: از نظر تو، سرزمینهای شرق و غرب سامان یافتهاند و تلاش تو در برقراری نظم و کارآمدی، باعث پیشرفت دولت و ملت شده است.
تا فلک دست تو را بوسید همچون بندگانبخت همچون چاکران پیش تو بر پا ایستاد
هوش مصنوعی: تا آسمان دست تو را بوسید، مانند بندگان خوشبخت و مانند چاکران، در مقابل تو ایستادهاند.
کی تواند یافت هرگز حشمت تو دیگریکی تواند داشت هرگز قوت پولاد لاد
هوش مصنوعی: کسی نمیتواند همچون تو شکوه و عظمت داشته باشد و هیچکس نمیتواند به اندازه تو قدرتی چون پولاد پیدا کند.
هر که او از آتش کین تو یابد آب رویبرنهد بر خاک سر تا بردهد خرمن به باد
هوش مصنوعی: هر کس که از آتش کینه تو به آب برسد، آنگاه رویش را بر خاک میگذارد و همه چیزش را به باد میدهد.
خاد اگر مهر تو ورزد با خطر گردد چو بازباز اگر کین تو جوید بیخطر گردد چو خاد
هوش مصنوعی: اگر محبت تو را داشته باشد، با وجود خطرهایی که وجود دارد، شجاعانه عمل میکند. اما اگر به دنبال انتقام تو باشد، بدون هیچ خطر و چالشی اقدام میکند.
از حسد چون دیدهٔ اعدای تو گریان شوددیدهٔ گریان اعدای تو گریان و تو شاد
هوش مصنوعی: زمانی که دشمنان تو به خاطر حسد اشک میریزند، تو باید خوشحال باشی، زیرا آن اشکها نشانهی موفقیت و سربلندی توست.
زانکه هستی مهتر و هست اوستاد تو خردمادح توست آن که اندر شاعری هست اوستاد
هوش مصنوعی: زیرا که وجود، بزرگترین و بالاترین مقام را دارد و او، معلم توست. خرد و اندیشهات نیز از آنِ کسی است که در هنر شاعری مهارت دارد و او نیز معلم تو به حساب میآید.
چون ببیند رنگ رخسار تو گوید مرحباچون بیابد بوی اقبال تو گوید العیاذ
هوش مصنوعی: وقتی چهره زیبای تو را ببیند، به تو خوشآمد میگوید و وقتی عطری از موفقیت و خوب اقبالی تو را حس کند، از آن احساس پناهندگی میکند.
شکر تو از صدهزاران گفت نتواند یکیگر شود گوینده و پیوسته همچون سندباد
هوش مصنوعی: سپاسگزاری از تو چنان زیاد است که هیچکس نمیتواند به طور کامل آن را بیان کند، حتی اگر کسی مانند سندباد دائماً صحبت کند.
تا که از حکمت مثل باشد ز لقمان حکیمتا که در تقوی خبر باشد ز یحیی معاذ
هوش مصنوعی: تا وقتی که از حکمت، مانند لقمان حکیم باشی و در تقوا، از یحیی معاذ خبر داشته باشی.
از نوائب باد جاه تو کریمان را مفروز حوادث باد جود تو حکیمان را ملاذ
هوش مصنوعی: تأثیرات و زیباییهای مقام و بزرگی تو باعث میشود که بخشندگان همچنان به فضیلتها و جوانمردیهای خود ادامه دهند و در عین حال، عقلمندان و حکیمان از مهربانی و فراخدستی تو پناه میبرند.
از قبول و حشمت تو بخت میمون هر زماندوستان و کهتران را مرده ی دیگر دهاد
هوش مصنوعی: هر زمان که تو را به عنوان شخصی با مقام و بزرگی بپذیرند، بخت خوب به دوستان و افراد کمسابقه یا بیقدرت این امکان را میدهد که از مردی دیگر به صورت مثبت یاد کنند و به آنها اعتبار ببخشد.
کار میران و بزرگان از تو با سلطان بهکاموز تو سلطان شاد و میران و بزرگان از تو شاد
هوش مصنوعی: کار مردم و بزرگانی که تو به آنها کمک میکنی، موجب خوشحالی سلطان میشود و از این رو سلطان نیز به خاطر تو شاد است. به عبارتی دیگر، تو باعث شادی دیگران و حتی فرمانروا میگردی.