شمارهٔ ۱۱۱
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و مدح یک پادشاه موفق و پیروز پرداخته است. شاعر با استفاده از تصاویر زیبا و توصیفاتی کنایه‌آمیز می‌گوید که هر روز با طلوع خورشید، خبر پیروزی‌های پادشاه به گوش می‌رسد و او مانند درختی است که از باد سعادت زنده می‌شود. همچنین از عدالت و سخاوت او که باعث جلب توجه و اعتماد مردم می‌شود، سخن می‌گوید. در ادامه، اشاره‌هایی به دشمنان و خطراتی که پادشاه با آنها مواجه است، وجود دارد و توصیف می‌کند که چگونه موفقیت‌های او باعث ایجاد فخر و افتخار در میان مردم می‌شود. این شعر به نوعی بیانگر قدرت، حکمت و کرامت پادشاه به عنوان یک رهبر مطلق‌العنان است که در عالم وجود خود تأثیرگذار است.
هر روزکه خورشید سر ازکوه برآرداز فتح و ظفر شاه جهان را خبر آرد
هوش مصنوعی: هر روز که خورشید از پشت کوه طلوع کند، خبر پیروزی و موفقیت پادشاه جهان را به همراه میآورد.
گویی‌که همی پوید بیک توبه تعجیلتا نامه فتح و ظفر از راه در آرد
هوش مصنوعی: انگار که او به سرعت در حال توبه کردن است تا نامهای از موفقیت و پیروزی به دستش برسد.
احسنت وزه ای خسرو پیروزکه هر روزپیک تو همی نامهٔ فتح و ظفر آرد
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی مانند خسرو پیروز که هر روز پیامهایی از پیروزی و فتح برای تو میآورد.
هر ماه که نوگردد از آنجا که تو خواهیاقبال تو را مژده ز ملکی دگر آرد
هوش مصنوعی: هر بار که ماه جدیدی آغاز می‌شود، از جایی که تو بخواهی، بخت تو خبری از یک جای دیگر به تو میآورد.
گه والی تو آرد مال تو ز خاورگه عامل تو حمل تو از باختر آرد
هوش مصنوعی: گاهی والی تو اموال تو را از سمت شرق میآورد و گاهی مامور تو بار تو را از سمت غرب میآورد.
مهر تو درختی است‌که از باد سعادتهر دم زدنی دولت و اقبال برآرد
هوش مصنوعی: محبت تو همچون درختی است که با هر وزش باد خوشبختی، برکات و موفقیتهایی را به همراه میآورد.
دیدار تو خورشید جهان است که هر روزصبح ظفر از مشرق اسلام برآرد
هوش مصنوعی: دیدن تو به مانند خورشید است که هر روز صبح، پیروزی و موفقیت را از سمت مشرق به ارمغان میآورد.
هرگه که سخن گویی از آثار گذشتهمعنیش گه از قصه و گاه از سمر آرد
هوش مصنوعی: هر بار که درباره آثار گذشته صحبت میکنی، گاهی صحبت از داستانهاست و گاهی از تجربیات واقعی یا نتیجهها.
باید سخن از سیرت و آثار تو گفتنتا طبع ز دریای معانی گهر آرد
هوش مصنوعی: برای بیان ویژگیها و تأثیرات شما، لازم است که دربارهی شخصیت و مناظر وجودتان صحبت کنیم تا از عمق معانی، گوهرهای باارزشی به دست آوریم.
جان است مگر عدل تو یا نور لطیف استکاندر تن و در دیده حیات دگر آرد
هوش مصنوعی: زندگی و وجود انسان یا به خاطر عدالت توست، یا به خاطر نوری لطیف که در وجود و دیدهاش به نشو و نما و حیات دیگری میانجامد.
از جود تو خواهد همه کس حاجت و روزیجون حجت روزی ز قضا و قدر آرد
هوش مصنوعی: همه افراد از سخاوتمندی تو نیازها و رزق خود را طلب میکنند، زیرا روزی آنها به دست تو و از قضا و قدر به آنها می‌رسد.
هرکاونه به فرمان تو بندد کمر خویشخم داده میان پیش تو همجون کمر آرد
هوش مصنوعی: هر کسی به دستور تو خود را آماده می‌کند و خم می‌شود، بهگونهای که در برابر تو همانند کمری خمیده و مطیع درآمده است.
در دهر هر آن کاو حَشَر آرد به خلافتاِدْبار و بلا بر تن و جانش حَشَر آرد
هوش مصنوعی: در دنیا هر کسی که باعث مشکلات و ناامیدی دیگران شود، خود نیز گرفتار تباهی و درد خواهد شد.
ابری است حسام توکه هنگام عداوتاز خون دل و چشم معادی خطر آرد
هوش مصنوعی: حسام تو مانند ابری است که در هنگام دشمنی، از دل و چشمانش خطر را به وجود میآورد.
هرکاو ز پی جاه و خطر با توکشد سرسر در خط حکم تو ز بیم خطر آرد
هوش مصنوعی: هر کس که به دنبال مقام و خطر است، با وجود خطرهایی که وجود دارد، باید زیر بار حکم تو برود.
ور زانکه سر اندر خط حکم تو نیاردناگه سر شمشیر تو عمرش به سر آرد
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند در برابر فرمان تو سر تسلیم فرود آورد، ناگهان، شمشیر تو عمر او را به پایان خواهد رساند.
سعده فلک از دشمن تو روی بتابدچون رایت تو روی به‌سوی سفر آرد
هوش مصنوعی: کیفیت وضعیت تو به قدری خوب است که حتی ستارهها نیز از دشمنی تو دور خواهند شد، چرا که وقتی تو به سمت سفر میروی، پرچم تو به سمت روشنایی و موفقیت خواهد رفت.
بر رایت تو شکل هِلال است و زمانهدر زیر هلال تو دو هفته قمر آرد
هوش مصنوعی: شما مانند هلال ماه در آسمان هستید و زمانه همچون شبهای ماه به دور شما میچرخد و دو هفته قمر را به ارمغان میآورد.
شاها ملکا بندهٔ عقل و هنر توستهرکس که همی فخر به عقل و هنر آرد
هوش مصنوعی: ای پادشاه، بندهٔ عقل و هنر تو هستم. هر کسی که به عقل و هنر خود را میفروشد و فخر می‌کند، در حقیقت خود را به تو وابسته کرده است.
زان فخرکه چون تو ملکی از بشر آمدشاید که فرشته همه فخر از بشر آرد
هوش مصنوعی: از آن افتخاری که تو به عنوان یک انسان داری، ممکن است فرشتگان نیز از انسانها افتخار ببرند.
مرد خرد از بزم تو آرد خبر از خلدچونانکه ز رزم تو نشان سقر آرد
هوش مصنوعی: مرد دانا از جشن و مراسم تو آگاه می‌شود و از خوشیهای بهشتی باخبر میگردد، همانطور که از جنگ و نبرد تو نشانهای میآورد.
تا دهر بود فخر به نام تو در آفاقهم خطبه و هم نامه و هم سیم و زر آرد
هوش مصنوعی: تا زمانی که دنیا باقی است، به نام تو در سراسر جهان برتری و افتخار برقرار خواهد بود. این برتری در سخنرانیها، نامهها و حتی در ثروت و داراییها نمود پیدا خواهد کرد.
تا خاک کثافت دهد و باد لطافتتا آب بخار آرد و آتش شرر آرد
هوش مصنوعی: این بیت به تأثیرات مختلف عناصر طبیعی اشاره دارد. در آن گفته می‌شود که خاک کثیف میتواند سبب بروز مشکلات شود، در حالی که باد لطافت و آرامش را به همراه دارد. همچنین، آب با گرما بخار می‌شود و آتش نیز شعلهور میگردد. به عبارت دیگر، هر عنصر میتواند تأثیرات خاص خود را در ایجاد تغییرات و وضعیتها داشته باشد.
جاوید چنان باد که پیش تو زمانهاسباب طرب یک ز دگر خوبتر آرد
هوش مصنوعی: جاوید در عطر و بوی خوشی مانند بادی است که زمانه هر روز چیزهای خوشایند بیشتری را به تو هدیه میدهد.