شمارهٔ ۲۱۴
هوش مصنوعی: این شعر در ستایش یک پادشاه جنگاور و توانمند سروده شده است. شاعر به ویژگیهای شمشیر و قدرت پادشاه اشاره میکند که باعث ترس دشمنان و وحدت لشکر او میشود. در ادامه به تحولات منفی زندگی پادشاه و دشواریهایی که گریبانگیر او شده، اشاره میکند؛ او با وجود نعمتهای کم و محنتهای زیاد، دست از تلاش برنداشته است. شاعر در عین حال به قدرت پادشاه در مبارزه با دشمنان اشاره میکند و او را لایق سلطنت و دارنده ارزشهای انسانی و دینی میداند. در پایان، بر ضرورت جوانمردی و بختیار بودن پادشاه تاکید میکند و او را پشتوانه و یار همه خلق میداند.
از هیبت شمشیر تو ای شاه جهاندارشد رایت بدخواه نگونبخت و نگونسار
هوش مصنوعی: با دیدن قدرت و هیبت شمشیر تو، ای پادشاهی که بر جهان حکمرانی میکنی، پرچم بدخواهان و بدبختان به زودی به شکست و فروپاشی خواهد رسید.
لشکرش یکایک همه گشتند بر این سویچه حاجب و چه میر و چه سرهنگ و چه سالار
هوش مصنوعی: لشکر او به طور کامل به این طرف آمدند، از جمله حاکم، فرمانده، سرهنگ و سالار.
هم نعمت او کم شد و هم محنت او بیشبا نعمت اندک شد و با محنت بسیار
هوش مصنوعی: با کم شدن نعمت او، سختیها و مشکلات بیشتر شد. به این معنا که وقتی نعمتها کم میشوند، دغدغهها و رنجهای زندگی بیشتر میشود.
خندید بر او دولت و بگریست بر او بختشورید بر او شغل و تبه گشت بر او کار
هوش مصنوعی: دولت به او لبخند زد و بختش گریه کرد. شغلش به او پشت کرد و کارش به نابودی رفت.
آن آب که در چشمه همی برد کمانیدر چشم همی بیند از آن آب بهخروار
هوش مصنوعی: آبی که از چشمه میجوشد، به چشم کسی که در آن نگاه میکند، نمایی از زیبایی و جلوههای دلنوازش میبخشد. این آب بهاندازهی زیادی میتواند تأثیرگذار باشد و زیباییهایش در چشم بیننده نمایان شود.
سرخی زر خویش سپردهست به شمشیرزردی رخ خوی ربودهست ز دینار
هوش مصنوعی: طلای سرخ خود را به شمشیر زرد هدیه کرده و رنگ چهرهاش را از سکهی طلا گرفته است.
امروز نه آن کِشت که بدرود همی دیوامسال نه آن کرد که بنمود همی پار
هوش مصنوعی: امروز چیزی که بود، دیگر نیست و کارهایی که در سال گذشته انجام شد، در این سال تکرار نمیشود.
نامش همه اندر هوس بیهده شد ننگفخرش همه اندر طلب بیهده شد عار
هوش مصنوعی: نام او به قدری در آرزوهای بیهوده و ناپسند شهرت یافته که افتخار و خوبیهایش هم به دنبال خواستههای بیهوده به عار تبدیل شده است.
ای شاه تو از قلعهٔ دشمن چه کنی یادکآن قلعه ندارد برِ تو قیمت و مقدار
هوش مصنوعی: ای پادشاه، تو از یادآوری قلعهٔ دشمن چه سودی میبری؟ آن قلعه برای تو هیچ ارزش و اهمیتی ندارد.
زودا که بپردازی آن قلعه ز دشمنچونانکه بپرداخت علی مکه ز کفار
هوش مصنوعی: آرزو دارم که تو هم بتوانی آن قلعه را از دست دشمن بگیری، مانند اینکه علی مکه را از کفار پس گرفت.
روزیده و جاندار عدو کوه بلند استشد بر کمرِ کوه و کمر بست به پیکار
هوش مصنوعی: یک روز، جانداری بر خلاف دشواریهای زندگی به مبارزه با دشمنی که مانند کوه بزرگ و مستحکم به نظر میرسد، برخاست و خود را آماده جنگ کرد.
در مدت ده روز گرفتار توان کردآن را که بود کوهی روزیده و جاندار
هوش مصنوعی: در مدت ده روز، میتوان کسی را تحت تأثیر قرار داد که مانند کوه است و روزی ده زندگانی دارد.
نزدیک تو آن خیرهسران را خطری استور هست وطنشان به مَثَل گنبد دوار
هوش مصنوعی: آنانی که stubborn و سرسخت هستند، وقتی به تو نزدیک میشوند، در خطر بزرگی قرار دارند، زیرا وطنشان مانند گنبدی است که مدام در حال چرخش و تغییر است.
تیغ تو چو مار است و بداندیش تو مور استبس دیر نماندهست که بر مور زند مار
هوش مصنوعی: تیغ تو مانند مار است و نیّت بد تو شبیه مور است. به زودی نخواهد گذشت که مار بر مور حمله میکند.
از فر تو در دیدهٔ ما هست همه نوروز تیغ تو در جان عدو هست همه نار
هوش مصنوعی: از زیبایی تو در چشمان ما، همه چیز روشن و نورانی است، و از تیزی چشمان تو در جان دشمنان، همگی آتش و سوزش حس میکنند.
ای پادشه و خسرو ذرّیهٔ آدمای داد دهِ امتِ پیغمبر مختار
هوش مصنوعی: ای پادشاه و فرمانروای نسل آدم، تو که به امت پیامبر بزرگ، انصاف و عدالت میبخشی.
هستی تو سزاوار همه ملک جهان راایزد ندهد ملک جهان جز به سزاوار
هوش مصنوعی: وجود تو شایسته همه چیزهای این جهان است و خداوند هیچ چیز را به جز شایستگان نخواهد داد.
دینار فروشی و خری شکر و چو تو کیستهم نیک فروشنده و هم نیک خریدار
هوش مصنوعی: در اینجا به شخصی اشاره میشود که در کار خود، هم فروشنده خوبی است و هم خریدار خوبی. او فناورانه به معامله میپردازد و مهارت بالایی در این کار دارد. این ویژگیها باعث میشود که او در بازار خود معتبر و موفق باشد.
تا بیر و جوان است همی باش جوانبختتا ملک جهان است همی باش جهاندار
هوش مصنوعی: تا زمانی که جوانی و زندگی در توست، خوشبخت و شاداب باش، و تا زمانی که دنیا و حکومت در دست توست، به عنوان یک رهبر و صاحب اختیار، رفتار کن.
تو پشت همه خلق و تو را خالق تو پشتتو یار همه خلق و تو را دولت تو یار
هوش مصنوعی: تو پشتیبان همه انسانها هستی و خداوند تو را پشتیبانی میکند. تو در کنار همه آنها هستی و نعمتها و برکات بیشتری از جانب خداوند برایت فراهم شده است.
دست تو گرفته قدح بادهٔ روشنبدخواه تو در دست اجل گشته گرفتار
هوش مصنوعی: دست تو یک لیوان شراب روشن را در دست دارد و در عین حال، دشمنی تو به دست تقدیر گرفتار شده است.