شمارهٔ ۳۴۵
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش یک پادشاه و صفات برجسته او می‌پردازد. شاعر از خداوندگار ما، یعنی پادشاهی که کشور و ملت را به خوبی اداره می‌کند، خواستار استمرار جلال و جمال اوست. او بر این باور است که تنها پادشاه از علم و عدل او می‌تواند آسایش و آرامش را در جهان برقرار کند.
شاعر به مقایسه پادشاه کنونی با شخصیت‌های تاریخی می‌پردازد و ویژگی‌های ممتاز او را در اداره امور کشور و عدالت‌ورزی می‌ستاید. در نهایت، او آرزو می‌کند که قدرت و اقتدار پادشاه دائمی باشد و زمین و آسمان تحت حکمرانی او شکوفا و آباد گردد.
به طور کلی، شعر نشان‌دهنده‌ی آرزوی شاعر برای پادشاهی عادل و فرزانه است که بتواند رفاه و سعادت را برای مردمش به ارمغان آورد.
ای جهانداری که از تو تازه باشد جاودانگوهر طغرل‌بک و جغری‌بک و الب‌ارسلان
هوش مصنوعی: ای فرمانروای جهان که با وجود تو، گوهرهای جاودانی همچون طغرلبیگ و جغریبیگ و الب‌ارسلان تازگی و زندگانی دارند.
تا جلال دولتی دولت بماند پایدارتا جمال ملتی ملت بماند جاودان
هوش مصنوعی: برای اینکه شکوه یک حکومت همیشه برقرار بماند، زیبایی و شرافت یک ملت نیز باید همواره حفظ شود.
نیست جز تو خلق عالم را یکی فریادرسنیست جزتو ملک گیتی راکسی صاحبقران
هوش مصنوعی: کسی جز تو در عالم وجود وجود ندارد که به فریاد دیگران برسد. هیچ کس دیگر نیست که مانند تو برتر و صاحب قدرت در این جهان باشد.
آسمان گر یک شرف دارد ز پاکی بر زمیناز تو بسیاری شرف دارد زمین بر آسمان
هوش مصنوعی: اگر آسمان از پاکی خود شرافتی دارد، زمین از تو، ای انسان، شرافت بیشتری دارد.
گر نشان نیکبختی هرکس از دولت دهدنیکبختی را همی از تو دهد دولت نشان
هوش مصنوعی: اگر خوب بودن و خوشبختی هر فرد از ثروت او مشخص شود، بدان که خوشبختی نیز از تو به ثروت و سعادت تبدیل میشود.
ای خداوند ملوک ای خسرو پیروزبختای شه بنده‌نواز ای داورگیتی ستان
هوش مصنوعی: ای پروردگار پادشاهان، ای فرمانروای پیروز، ای شاهی که با رعیت محبت میکنی، ای داور عالم هستی.
تا که از عدل تو آسایش همی یابد زمینتا که از رای تو آرایش همی یابد زمان
هوش مصنوعی: تا زمانی که زمین از عدالت تو آرامش میگیرد و زمان از تدبیر تو زیبایی مییابد.
عالم آبادست و آفاق ایمن و ملک استواردین عزیز و نعمت ارزان و رعیت شادمان
هوش مصنوعی: دنیا پر از آبادانی است و آسمانها در امنیت قرار دارند. کشور از استحکام برخوردار است و دین با عظمت و ارزشمند است. نعمتها فراوان و در دسترس هستند و مردم خوشحال و شاد زندگی میکنند.
این اثر هرگز که دید از خسروان روزگاروین خبر هرگز که داد از سروران باستان
هوش مصنوعی: این اثر هیچگاه شبیه کارهای شاهان تاریخی نبوده است و هیچ خبر مشابهی نیز از بزرگان گذشته به ما نرسیده است.
چند گویم قصهٔ افراسیاب کامکارچند خوانم نامهٔ نوشین روان کامران
هوش مصنوعی: چند بار باید از داستان افراسیاب توانا بگویم؟ چند بار باید نامهٔ خوشبختی نوشین را بخوانم؟
چاوُشان داری بسی غالب‌تر از افراسیابحاجبان داری بسی عادل‌تر از نوشیروان
هوش مصنوعی: تو افراد و یارانی داری که در مهارت و توانایی از افراسیاب پیشی گرفتهاند و همچنین دوستان و همراهانی داری که در عدالت و انصاف از نوشیروان برترند.
ای بسا میرا که اندر خدمت درگاه توبر میان دارد کمر یا چون کمر دارد میان
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد ممکن است در خدمت تو تلاش کنند و خود را آماده کنند، مانند کسی که کمر را میبندد تا آماده کار شود یا همچون کسی که بر حسب نیاز کمر را در میان میآورد.
بر مثال قلعه‌ای بینم جهان را سربه‌سرواندرو شمشیر تو چون کوتوال و باسبان
هوش مصنوعی: جهان را مانند قلعه‌ای میبینم که تو در آن مانند نگهبان و پاسبان با شمشیر خود، از آن مراقبت میکنی.
زهر باید هر مَلِک را تا نهان دشمن کندبند باید هر ملک را تا جهان گیرد بدان
هوش مصنوعی: هر پادشاهی باید سمی داشته باشد تا دشمنانش به صورت پنهانی نتوانند به او آسیب برسانند. همچنین هر مملکتی باید تدابیری اتخاذ کند تا بتواند بر جهان مسلط شود.
زهر تو اقبال توست وزان همی میرد عدوبند تو شمشیر توست وزان همی گیری جهان
هوش مصنوعی: سمّ تو نشانهی نیکبختیات است و به همین خاطر، دشمنان تو نابود میشوند. همچنین، تیغ تو نشانهی قدرت توست و به همین دلیل، جهان در چنگ تو گرفتار میشود.
چون کمان صدمنی در دست توگردد بلندچون خدنگ دیده دوز از شست تو گردد روان
هوش مصنوعی: وقتی تیرکمان قوی در دست تو قرار بگیرد و به ارتفاع برسد، مانند تیری که از انگشت تو رها میشود، به سرعت و شتاب به جلو میرود.
بس کمان‌افراز و تیرانداز کاندر پیش توسر نهد بر خاک و از بازو بیندازد کمان
هوش مصنوعی: بسیاری از تیراندازان و کمانداران برای تو به زمین خواهند افتاد و کمانهای خود را از بازو میاندازند.
تیغ تو هنگام ضرب و اسب تو هنگام حربآتس اندر جوشن است و باد در برگستوان
هوش مصنوعی: تیغ تو در زمان نبرد و اسب تو در هنگام جنگ، مانند آتش در زره و باد در درختان است.
زآتش فرزند آزرگر همی نرگس برستزاتش تیغ تو روز جنگ روید ارغوان
هوش مصنوعی: از آتش که پدرش آزر است، گل نرگس سر برمیآورد. اگر در روز جنگ، تیغ تو درخشان باشد، گلهای ارغوانی نیز خواهند روئید.
ور همی راند سلیمان باد را در زیر تختتو همی رانی به دولت باد را در زیر ران
هوش مصنوعی: اگر سلیمان باد را تحت فرمان خود به حرکت درمیآورد، تو نیز با قدرت و ثروت خود قادر به کنترل و هدایت نعمتها و امکانات هستی.
آفرین تو به دریای خرد در گوهرستبندهٔ مخلص معزی بیش تو گوهر فشان
هوش مصنوعی: تو به مانند دریا از حکمت پر هستی و مانند جواهر درخشان هستی، و من بندهای مخلص و فدای تو هستم که از جواهرات وجودت بهرهمند میشوم.
گر به‌کارش نامدی در خدمت تو جان و دلبرفشاندی بر بساط تو دل و بر جام‌جان
هوش مصنوعی: اگر به کار او نپردازی، در خدمت تو جان و دلش را بر تو نثار می‌کند و در کنار تو، عشق و زندگیاش را با تمام وجود به نمایش میگذارد.
تا که زیرگنبد گردون هوا باشد سبکتا که در زیر هوا خاک زمین باشد گران
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان بالای ما سبک و راحت باشد، زمین زیر پای ما سنگین و سخت خواهد بود.
بوستان عدل تو شه جاودان بشکفته بادوین جهان از عدل تو همچون شکفته بوستان
هوش مصنوعی: بوستان عدل تو، ای شاه جاودانه، همیشه در حال شکوفایی است و این جهان نیز با عدل تو مانند یک بوستان گشوده و پرثمری است.
هم شهنشاه زمانی هم جهاندار زمینبر شهنشاهی بپای و در جهانداری بمان
هوش مصنوعی: همانطور که شاهی در زمان خود حاکم است و زمامدار زمین به شمار میرود، تو نیز باید به مقام پادشاهی خود ببال Canal داشته باشی و در مقام حکمرانیات استوار بمانی.