شمارهٔ ۳۵۲
هوش مصنوعی: این متن درباره توحید و قدرت خداوند و نعمتهای او برای مخلوقات سخن میگوید. خداوند به بشر حیات و عقل داده و در عالم آفرینش، نشانههای قدرت و عظمت خود را به نمایش گذاشته است. شاعر به نمونههای تاریخی از انبیاء و معجزات آنها اشاره میکند، نظیر نوح، ابراهیم، موسی و عیسی و تأکید میکند که در روز قیامت تنها مؤمنان و موحدان نجات مییابند.
سپس به ویژگیهای حاکمان عادل اشاره میکند و از شاهی مثبت یاد میکند که عدالت را برقرار کرده و آرامش را برای مردم به ارمغان آورده است. در پایان، شاعر به دعا برای بقا و سلامت حاکم میپردازد و آرزوی شادی و خوشبختی برای او دارد. این بینش به قدردانی از نعمتهای خداوند و تلاش برای زندگی عادلانه و توحیدی اشاره دارد.
سزد گر بشنود توحید یزدانهر ان مؤمن که او باشد سخندان
هوش مصنوعی: اگر هر مؤمنی که سخنران است، شنونده توحید خداوند باشد، سزاوار است که به این موضوع توجه کند.
که چون باشد سخنور مرد مؤمندلش بگشاد از توحید یزدان
هوش مصنوعی: وقتی سخنسنج با ایمان صحبت میکند، دلش از شناخت و توحید خداوند پر میشود.
خداوندی که بی آلت بیفروختهزاران شمع بر گردون گردان
هوش مصنوعی: خداوندی که بدون هیچ وسیلهای هزاران شمع را بر آسمان قرار داده است.
ز تاریکی لباسی داد شب راکه ماه از دامن او هست تابان
هوش مصنوعی: شب با تاریکی خود، لباسی به تن کرده است و ماه از دامن این تاریکی نمایان و درخشان است.
به روز از روشنی پیراهنی دادکه دارد آفتاب اندر گریبان
هوش مصنوعی: در آن روز، نور و روشنی از پیراهنی ساطع میشد که گویی خورشید در آغوش آن قرار داشت.
ز بهر نفع مخلوقان برانگیختزخاک تیره نعمتهای الوان
هوش مصنوعی: برای سود و فایده مخلوقات، خداوند از خاک سیاه، نعمتهای رنگارنگ و متنوعی را برانگیخته است.
پدید آورد روشن گوهری راکه اندر سنگ و آهن بود پنهان
هوش مصنوعی: یک گوهر درخشان را به وجود آورد که در سنگ و آهن مخفی بود.
ز ابر اندر هوا کرد آشکارابه قدرت برق و رعد و برف و باران
هوش مصنوعی: ابر در آسمان به وضوح نشان میدهد که با قدرت خود میتواند رعد و برق، برف و باران به وجود آورد.
چمنها را به آذار و به آذربه دست باد کرد آباد و ویران
هوش مصنوعی: باد باعث شد تا چمنها به زیبایی و زندهگی گرایش پیدا کنند و در عین حال آنها را خراب کند.
گل آدم به دست لطف بسرشتنهاد اندر گل آدم دل و جان
هوش مصنوعی: خداوند با لطف و مهربانی، وجود انسان را به زیبایی خلق کرده و در آن، دل و روحش را قرار داده است.
چو محکم کرد اصل کار آدمبه عالم کرد نسل او فراوان
هوش مصنوعی: زمانی که بنیان وجود انسان به خوبی برقرار شد، خداوند نسل او را در زمین به فراوانی گسترش داد.
قلم زد بر سرقومی زتوفیقرقم زد در دل خلقی ز خِذلان
هوش مصنوعی: قلم نوشت بر سر قومی که به خاطر خوش شانسی به موفقیت رسیدند و در دل مردم از عدم موفقیت و ناکامی حاکم بودند.
ز بهر دعوت نوح پیمبرچهل روز از هوا بگشاد طوفان
هوش مصنوعی: به خاطر دعوت نوح پیامبر، طوفانی به مدت چهل روز از آسمان باز شد.
زبهر حِرزِ ابراهیمِ آزربه یک لحظه ز آتش کرد ریحان
هوش مصنوعی: برای حفاظت از ابراهیم در مقابل آتش، در یک لحظه تبدیل به گل شد.
هم اندر آب دریا پیش موسیبلا بارید بر فرعون و هامان
هوش مصنوعی: در آب دریا، بلای بزرگ بر فرعون و هامان نازل شد، در حالی که موسی در آنجا حضور داشت.
زمین را خشک کرد از آب دریاز بهر لشکر موسیِ عمران
هوش مصنوعی: زمین به خاطر لشکر موسیِ عمران از آب دریا خشک شد.
صبا راگفت تا از شرق تا غربکشید اندر هوا تخت سلیمان
هوش مصنوعی: باد را به سمت شرق و غرب فرستادند تا در آسمان تخت سلیمان را به پرواز درآورد.
به یوسف دادگاه و تخت شاهیرهانیدش ز چاه و بند و زندان
هوش مصنوعی: یوسف را از چاه و اسارت نجات داد و به مقام شاهی و قدرت رساند.
پدر را باز داد از بوی یوسفدو چشم روشن اندر بیتالاحزان
هوش مصنوعی: پدر به خاطر بوی یوسف، دو چشمانش را در خانه غم و اندوه روشن کرد.
بهگردون برد عیسی را ز هامونمحلش با کواکب کرد یک سان
هوش مصنوعی: عیسی را از هامون به آسمان بردند و او را با ستارهها برابر کردند.
محمد را نبوت داد و معجزکلید معجز او کرد فرقان
هوش مصنوعی: خداوند به محمد نبوت عطا فرمود و او را به معجزهای مؤید کرد که توانایی تفکیک حق از باطل را به همراه داشت.
شنیدی این شگفتیها که ایزدبهجای بنده کرد از فضل و احسان
هوش مصنوعی: آیا از این شگفتیها باخبر هستی که خداوند بهجای بندهاش از رحمت و لطف خود انجام داده است؟
همه بر قدرت او هست حجتهمه بر هستی او هست برهان
هوش مصنوعی: همه موجودات برای اثبات قدرت او و وجودش دلیل و نشانهای دارند.
چنین باید همی در ملک قدرتچنین باید همی بر خلق فرمان
هوش مصنوعی: باید در سرزمین قدرت به گونهای رفتار کرد که مناسب مقام باشد و همچنین باید بر مردم به نیکی و با فرمانی درست و منطقی حکومت کرد.
ازین فرمان نبینم هیچ تقصیربرین قدرت نبینم هیچ تاوان
هوش مصنوعی: به خاطر این دستور هیچ خطایی نمیبینم و بر این توانایی هیچ خسارتی نمیفهمم.
بهگیتی هیچ دَیّاری ندانمکه مستغنی است از توفیق دیان
هوش مصنوعی: در دنیا هیچ کسی را نمیشناسم که از لطف و راهنمایی الهی بینیاز باشد.
ز دیان مغفرت خواهیم و رحمتز بهر آنکه غفارست و رحمان
هوش مصنوعی: ما از دیوان درخواست مغفرت و رحمت داریم برای آنکه او بسیار آمرزنده و مهربان است.
کرا در دل بود یک نقطه توحیدکرا در جان بود یک ذره ایمان
هوش مصنوعی: هر کس در دلش یک نقطه از توحید داشته باشد و در جانش یک ذره از ایمان را احساس کند، اوست که حقیقتاً به خدا نزدیک است.
نخیزد روز محشر جز موحدنباشد در قیامت جز مسلمان
هوش مصنوعی: در روز قیامت فقط ایمانداران به خدا و یکتاپرستان برمیخیزند و در این دنیا تنها مسلمانان به جمع میآیند.
اگر شخصی بود با قدر و منظرکه دارد دست و زورپور دستان
هوش مصنوعی: اگر کسی باشد با ویژگیها و ظاهری که دارد، به راحتی میتواند به دیگران کمک کند و از تواناییهایش بهرهبرداری کند.
چنان باید که با تقدیر ایزدنسازد چاره و نیرنگ و دستان
هوش مصنوعی: انسان باید به گونهای زندگی کند که با سرنوشت و خواست خداوند در تضاد نباشد و از تدبیر و حیله استفاده نکند.
وگر مردی بود با زور و قوتکه تیر تیز بگذارد ز سندان
هوش مصنوعی: اگر مردی باشد که با قدرت و نیروی خود بتواند تیری تیز را از روی سندان رد کند.
چنان باید که نعمتهای دنیانسنجد پیش چشمش یک سپندان
هوش مصنوعی: انسان باید به قدری بزرگ و ارزنده باشد که نعمتهای دنیا را در مقابل خود مانند یک چوب بیارزش ببیند.
وگر شاهی بود با ملک و لشکرکه باشد دشمن از تیغش هراسان
هوش مصنوعی: اگر پادشاهی باشد که با قدرت و سپاه خود، دشمنان را از شمشیرش بترساند،
چنان باید که از عدلش رعیتبود آسوده و شاد و تن آسان
هوش مصنوعی: مردم باید به گونهای باشند که از انصاف و عدل حاکم احساس آرامش و شادی کنند و زندگی سادهتری داشته باشند.
همین است اعتقاد شاه اسلامکه آبادست ازو ملک خراسان
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که اعتقاد و باور شاه اسلام بر این است که سرزمین خراسان به دلیل وجود او و حکومتش، آباد و رونق دارد.
ملک سنجر همایون ناصرالدینخداوند همه ایران و توران
هوش مصنوعی: ملک سنجر، پادشاه بزرگ و مورد تأیید خداوند، حاکم بر تمامی ایران و توران است.
جهانداری که اندر نسل سلجوقجهان را یادگار است از سه سلطان
هوش مصنوعی: دولتمردی که از نسل سلجوقیان بر جهان حکومت میکند و میراثی از سه پادشاه از خود به جا گذاشته است.
همه عالم ز مشرق تا به مغرببراق همتش را هست میدان
هوش مصنوعی: همهی دنیا از شرق تا غرب، میدان وسیعی برای تلاش و کوشش اوست.
در آن میدان سَرِ اعدای دولتچو گوی آورده اندر خمّ چوگان
هوش مصنوعی: در آن میدان، سر دشمنان حکومت مانند گوی در بازی چوگان به بازی گرفته شده است.
به زیر سایهٔ انصاف و عدلشنترسد آهو از شیر بیابان
هوش مصنوعی: اگر در سایهٔ انصاف و عدالت قرار بگیرد، آهو از شیر وحشی نخواهد ترسید.
نگردد چرخ گردون جز به کامشخدایا چشم بد زو دور گردان
هوش مصنوعی: خدایا، چرخ روزگار جز به خواسته او نمیچرخد، پس نگاه بد را از او دور کن.
ضمیر من رهی در آفرینشچو درجی هست پر یاقوت و مرجان
هوش مصنوعی: وجود من همانند یک جعبه است که درون آن پر از جواهرات ارزشمندی چون یاقوت و مرجان میباشد، به عبارتی ماهیت و درون من سرشار از زیبایی و ارزش است.
کند زان درج بر خلق زمانهزبانم هر زمانی گوهر افشان
هوش مصنوعی: هرگاه که زمانه به من زبانی عطا کند، من نیز گوهرهای خود را در میان مردم پخش میکنم.
منم نو جان بهفر دولت شاهنشسته ساکن اندر مروِ شهجان
هوش مصنوعی: من جوانی هستم که به لطف و قدرت شاه، در شهر مرو زندگی میکنم.
بقا و دولت ایام او راهواخواه و دعاگوی و ثناخوان
هوش مصنوعی: به زندگی و موفقیت او، دوستداران و دعاگویانی از دل و جان وجود دارند که در کارهای نیکش ستایشش میکنند.
به دستوری به خانه رفت خواهمکه رنجورم هنوز از رنج پیکان
هوش مصنوعی: به خاطر دستور و فرمانی که دارم، به خانه میروم، هرچند هنوز از درد جراحت تیر رنج میبرم.
اگر رسمم بفرماید خداوندبود درد مرا آن رسم درمان
هوش مصنوعی: اگر خدا بخواهد که درمان من به این صورت باشد، پس آن درد من نیز به همین شیوه برطرف میشود.
همیشه تا زباد ماه نوروزگل سوری بخندد در گلستان
هوش مصنوعی: در هر سال و به ویژه در فصل بهار، هنگامی که نوروز فرا میرسد، گل میخک باید در باغها شکفته شود و به زندگی و زیبایی ادامه دهد.
ز باد دولت اندر باغ عمرشگل شاهی و شادی باد خندان
هوش مصنوعی: بادِ خوشبختی در باغ زندگیاش همچون گلهای پادشاهی و شادی میوزد و او را خندان و شاداب میسازد.
جمالش را مبادا هیچ آفتکمالش را مبادا هیچ نقصان
هوش مصنوعی: جمال او را از هیچ آسیبی در امان نگهدار و به کمال او هیچ کمبودی نرسان.
هزاران سال فرخ باد و معموربر او ماه صیام و ماه نیسان
هوش مصنوعی: هزاران سال خوشی و آبادانی بر او باد، در حالی که ماه رمضان و ماه نیسان بر او میگذرد.