شمارهٔ ۴۵۵
هوش مصنوعی: این شعر به طبیعت و زیبایی‌های بهار می‌پردازد و توصیفی از حال و هوای باغ‌ها و گلستان‌ها در این فصل است. شاعر به نقل از عناصر طبیعی مثل ابر، باد و درختان می‌گوید که هر یک نشان‌دهنده‌ی زندگی و باروری است. همچنین به قدرت و عظمت خسرو (پادشاه) اشاره دارد که به داشتن عدل و انصاف معروف است و در حال گسترش سلطنت و دولت خود است. در پایان، شاعر به جوانان توصیه می‌کند که در زندگی عزم و اراده‌ای پایدار داشته باشند و از قدرت خود به درستی بهره‌برند، تا عمرشان جاودان و با ارزش باشد.
بر هوا ابر بهاری سیم پالاید همیبر زمین باد شمالی مشک پیماید همی
هوش مصنوعی: ابرهای بهاری در آسمان قرار دارند و به آرامی بر روی زمین باد شمالی میوزد و بویی مانند مشک به همراه دارد.
گُلْستان نقاش گشت و نقشها سازد همیبوستان عطار گشت و عطرها ساید همی
هوش مصنوعی: گلستان به مانند یک نقاشی زیبا شده و نقاشیهایی را خلق می‌کند. همچنین، بوستان به حالت عطرآگین درآمده و عطرهایی را منتشر می‌کند.
هر درختی در چمن چون دختر رز حامله استبَچّگانِ رنگ‌رنگ و گونه‌گون زاید همی
هوش مصنوعی: هر درختی در چمن مانند یک دختر گل سرخ است که فرزندان رنگارنگ و زیبا به دنیا میآورد.
دارد از کافور کهسار افسری بر فرق خویشنور خورشید افسر از کُهسار بِرباید همی
هوش مصنوعی: او همچون افسران سربازان کهسار، بر روی سرش کافور دارد و نور خورشید را از بالای کوهسار میگیرد.
از سوی بالا به پستی سیل بشتابد همیوز سوی پستی به بالا ابر بگراید همی
هوش مصنوعی: آب از بالا به سمت پایین سرازیر میشود و از سمت پایین ابرها به سمت بالا میروند.
شب همی کاهد چو عمر دشمنان شهریارروز همچون دولت و ملکش بیفزاید همی
هوش مصنوعی: شب به مرور زمان دشمنان شهریار را از بین میبرد، در حالی که روز به مانند دولت و ملک او همیشه در حال افزایش و پیشرفت است.
خسرو دنیا ملکشاه آن‌که اندر باغ ملکدست عدلش سرو دولت را بپیراید همی
هوش مصنوعی: پادشاه دنیا ملکشاه، کسی که در باغ سلطنت، با دست عدالتش به درختان prosperous نظمی میدهد و به آنها جلا میبخشد.
سیرت او دفتری هر ماه بنگارد همیدولت او کشوری هر سال بگشاید همی
هوش مصنوعی: سیرت و شخصیت او همچون دفتری است که هر ماه در آن یادداشت می‌کند و هر سال دولتی را به خوبی اداره می‌کند.
گرچه آزادی بهر حالی بِه است از بندگیخسروان را بنده بودن پیش او شاید همی
هوش مصنوعی: هرچند که آزادی در هر شرایطی بهتر از بندگی سلاطین است، اما ممکن است که در برابر چنین بزرگی به بنده بودن هم ارزشمند باشد.
کار عالی همتس بخشیدن و بخشودن استزان که دایم یا ببخشد یا ببخشاید همی
هوش مصنوعی: عمل بزرگ و ارزشمند، عطا کردن و بخشیدن است، زیرا انسان همیشه یا باید ببخشاید یا ببخشد.
عادت او روز و شب گرد جهان برگشتن استآفتاب است او که ازگردش نیاساید همی
هوش مصنوعی: عادت او این است که هر روز و شب در گردشی در جهان باشد. او مانند آفتاب است که از حرکت و گردشش خسته نمیشود و همیشه در حال چرخش است.
شرق تا غرب جهان اندر خط پیمان اوستپادشاهی و خداوندی چنین باید همی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که از شرق تا غرب جهان تحت فرمان و سلطنت اوست و چنین فرمانروایی و خدایی لازم و شایسته است.
هست بی‌پیغمبری چون معجز پیغمبرانهر چه اندر روزگار او پدید آید همی
هوش مصنوعی: در غیاب پیامبران، هر چیزی که در زمان او به وجود میآید، مانند معجزات پیامبران به حساب میآید.
زهر باید هر ملک را تا نهان دشمن کشدکین او زهری است کاندر حال بگزاید همی
هوش مصنوعی: هر سرزمینی باید زهر وتری داشته باشد تا دشمن پنهانش را از بین ببرد، چرا که این زهر به گونهای عمل می‌کند که در حال حاضر هم میتواند فعالیت کند و نفوذ کند.
وان زدوده تیغ گوهردار او چون صیقل استکز دل کفار زنگ کر بزداید همی
هوش مصنوعی: و شمشیر با کیفیت او که مانند یک تیغه تیز و صیقلخورده است، مانند ابزاری است که زنگار از دل کافران برمیدارد و آن را پاک می‌کند.
خسروان دعوی بی‌برهان فراوان کرده‌اندشاه چون دعوی کند برهانش بنماید همی
هوش مصنوعی: پادشاهان زیادی بدون دلیل و برهان ادعای بزرگی کردهاند، اما وقتی که شاهی ادعایی می‌کند، باید دلایل و شواهد آن را هم نشان دهد.
بیش ازین برهان چه باید کاو هنوز اندر عراقدر بخارا خطبه از نامش بیاراید همی
هوش مصنوعی: بیش از این چه دلیلی میتوان آورد، در حالی که هنوز در عراق و بخارا مراسم خطبه به نام او برگزار میشود.
ای جوان دولت جهانداری که دست روزگارجامهٔ عمر تو را هرگز نفرساید همی
هوش مصنوعی: ای جوان، تو که در اوج قدرت و موفقیت هستی، بدان که هیچ چیز نمیتواند عمر تو را فرسوده کند و روزگار بر تو تأثیری نگذارد.
در جهانداری تو را ایام بپسندد همیمهتران را کهتری حکم تو فرماید همی
هوش مصنوعی: در دوران حکومت تو، زمان به خوبی پیش میرود و بزرگترها نیز به تو احترام میگذارند، زیرا مقام تو باعث میشود که دیگران از تو تبعیت کنند.
هم برین سیرت بمان و هم برین عادت بپایتا فلک ماند همی و تا زمین پاید همی
هوش مصنوعی: به همان رفتار و ویژگیهای نیکو ادامه بده و این عادات خوب را حفظ کن، تا زمانی که آسمان و زمین همچنان پایدار باشند.
باد ،عمرت جاودان تا در بهار و در خزانباده پیمایی که دشمن باد پیماید همی
هوش مصنوعی: باد، عمر تو را جاودانه کند تا در بهار و پاییز شادمانی و نوشیدن نیکو داشته باشی، زیرا دشمن همواره در تلاطم و مشکل است.