شمارهٔ ۴۶۰
هوش مصنوعی: این شعر دربارهی عظمت و بیهمتایی یک سلطان است که هیچکس نمیتواند با او مقایسه شود. شاعر بیان میکند که در طول تاریخ، هیچ سلطانی به اندازه او بزرگ و قدرتمند نبوده و نخواهد بود. او به عنوان آفتاب جهان توصیف میشود و فرمانرواییاش بر تمام ممالک را تأکید میکند. همچنین به وحدت و قدرت او در ایجاد آرامش و نظم میپردازد و دعا میکند که همواره شاد و موفق باشد. در نهایت، آرزو میکند که هیچ کمبودی در حکومت او نباشد و همواره از او تقدیر و ستایش شود.
چو تو ندید و نبیند زمانه سلطانیچو تو نَبُود و نباشد به هیچ دورانی
هوش مصنوعی: هیچ زمانی سلطانی چون تو را ندیده و نخواهد دید؛ در هیچ دورانی فردی چون تو وجود نداشته و نخواهد داشت.
فلک نیارد دیگر چو تو خداوندیجهان نبیند دیگر چو تو جهانبانی
هوش مصنوعی: هیچ کس مانند تو نمیتواند بر آسمانها فرمانروایی کند و دیگر کسی مانند تو نیست که اداره امور جهان را به عهده بگیرد.
هر آن کسی که پرستد به جز تو شاهی راهمی پرستد جز کردگار یزدانی
هوش مصنوعی: هر کس که غیر از تو، خدایی را بپرستد، در واقع به جز خداوند یکتا، کسی دیگر را میپرستد.
به غرب تابع فرمان توست هر ملکیبه شرق بندهٔ فرمان توست هر خانی
هوش مصنوعی: در غرب و شرق، همه نیروها و مملکتها تحت تأثیر و فرمان تو هستند. هر فرمانروایی در این مناطق، مطیع دستورات تو به شمار میآید.
مرا بزرگ نیاید که شد مُسَخّر توعراق و رومی با شامی و خراسانی
هوش مصنوعی: من نمیپسندم که بگویم عراق و روم و شام و خراسانی زیر سلطه تو هستند.
فرود همت تو باشد ار پدید آردبه جای هر شهری کردگار کیهانی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که اگر تلاش و اراده تو به کار گرفته شود، میتواند باعث شود که خداوند عالم در هر مکانی چیزی جدید و نمایان بسازد. به عبارت دیگر، نیروی اراده و تلاش انسانی میتواند به ظهور و خلق چیزهای جدید و بزرگ منجر شود.
تو آفتاب جهانی و مر تو را هر سالبهگرد گیتی چون آفتاب جولانی
هوش مصنوعی: تو نورانیت در این جهان بینظیر است و هر سال مانند آفتاب دور این عالم میچرخانی.
خدای عالم از اسرار آسمان داندکه بر زمین چو تو هرگز نبود سلطانی
هوش مصنوعی: خداوند متعال از رموز آسمان باخبر است و بر زمین کسی مانند تو را نمیتوان یافت که چنین سلطنتی داشته باشد.
اگر به روم بخوانند نامهات یک بارصلیب را نبرد سجده هیچ رُهبانی
هوش مصنوعی: اگر نامهات به روم فرستاده شود، هیچ راهبی برای سجده کردن تحت فشار صلیب قرار نخواهد گرفت.
وگر نشان تو جاندار تو برد سوی چینبه چین نماند بر تخت هیچ خاقانی
هوش مصنوعی: اگر نشانی از وجود تو در دست باشد و به چین برود، هیچ پادشاهی در چین نخواهد توانست بر تخت سلطنت باقی بماند.
عجایب هنر و دولت تو زان بیش استکه بر ثنای تو قادر شود سخندانی
هوش مصنوعی: هنر و قدرت تو آنقدر شگفتانگیز است که هیچ سخنوری توانایی ستایش تو را ندارد.
سزا نباشد جز پیش تخت عالی توچنین درخت و چنین مجلسی و بستانی
هوش مصنوعی: در برابر شاهی بزرگ و بزرگوار، وجود چنین درختان و باغها و جمعهایی شایسته و مناسب نیست.
اگرچه ایزد سرهنگ کرد با فرهنگبهدولت تو همه نعمتی و احسانی
هوش مصنوعی: هرچند خداوند تو را با دانش و فرهنگ برگزیده است، اما به خاطر تو، همگان از نعمتها و خوبیها بهرهمند شدهاند.
از این بزرگترین نعمتی نداد خدایکه داد وی را یکهفته چون تو مهمانی
هوش مصنوعی: خداوند بزرگترین نعمت را به کسی نداد که تو را در یک هفته به عنوان مهمان داشته باشد.
نثارکرد بسی نعمت و دریغی نیستوگر بُدی بَدَل هر یکی دگر جانی
هوش مصنوعی: بسیاری از نعمتها را نثار کردهام و از این کار پشیمان نیستم؛ اگر هم بود، هر کدام را با جان دیگری عوض میکردم.
ز نیک عهدی تو بر تو هیچ تاوان نیستز میزبانی او نیست نیز تاوانی
هوش مصنوعی: به خاطر دوستی و عهد نیکت هیچ گونه مجازات و عذابی بر تو نخواهد بود و از مهمانی و میزبانی او نیز هیچ هزینه و گناهی لازم نیست.
خدای حافظ تو باد وانِ فرزندانز عمر بر سر تو هر زمان گلافشانی
هوش مصنوعی: خدا نگهبان تو باشد و فرزندان تو، و هر لحظه برایت زیبایی و شادابی به ارمغان آورد.
مباد هرگز در مجلس تو اندوهیمباد هرگز در دولت تو نقصانی
هوش مصنوعی: هرگز نگذار در محفل تو غم و اندوهی وارد شود و هرگز در فرمانروایی تو کاستی و نقصانی وجود داشته باشد.
تو پادشاه زمانی و در زمانه مبادبرون ز حشمت و فرمانْتْ هیچ فرمانی
هوش مصنوعی: تو در این زمان قدرت و سلطنت داری و خارج از این مقام و شکوه، هیچ فرمان و دستوری بر دیگری نخواهی داشت.
ز من دعا و ثنا وز جبرئیل آمینکه جز ثنا نبود طاعتت ثناخوانی
هوش مصنوعی: از من دعا و ستایش است و جبرئیل هم میگوید آمین، چرا که جز ستایش و مدح شما چیزی نیست که به عنوان عبادت به حساب آید.