شمارهٔ ۱۴۰
هوش مصنوعی: این شعری از نزار است که به بررسی معضلات زندگی و دین و عقل می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که دنیا و دین شباهت‌هایی دارند و هر دو می‌توانند انسان را فریب دهند. عقل، اگر از دنیاپرستی دور باشد، می‌تواند راهنمایی درست باشد. همچنین اشاره می‌کند که هر چیزی در دنیا حجاب‌های خداوند است و برای درک حقیقت، باید از این حجاب‌ها عبور کرد. در نهایت، شاعر به افراد ریاکار و ناتوانی که حقایق را نمی‌بینند، انتقاد می‌کند و از عدم‌پرستش بت‌ها سخن می‌گوید.
قاعدهٔ روزگار پرورش ناسزاستورنه گداپیشه را دست تسلط چراست
هوش مصنوعی: روزگار به گونهای پیش میرود که معمولاً بدیها و ناپسندها در آن رشد میکنند، وگرنه چرا یک تن از گداها و بینوایان بتواند بر دیگران تسلط و قدرت پیدا کند؟
عقل تبّرا کند از دل دنیاپرستدل نبود گر نرفت بر روش عقل راست
هوش مصنوعی: عقل از دل کسانی که به دنیا وابستهاند، بیزار است؛ اگر دل این افراد تنها به راه عقل درست توجه کند، دیگر درگیر محبت دنیوی نخواهد شد.
دنیی و دین پیش ما هست مثال دو رعدهر دو به هم برزدن شیوهٔ چالاک ماست
هوش مصنوعی: دنیا و دین در نظر ما همچون دو رعد هستند که به هم برخورد میکنند و ما به شیوهای نیرومند و چالاک این دو را کنار هم ترکیب میکنیم.
مرکب شبدیز نیست لایق هر خرسواردر خور هر ناسزا هم به سزا ناسزاست
هوش مصنوعی: هر سوارکاری لایق مرکب شبدیز نیست و هر بیادبی نیز به نوبه خود سزاوار جواب بیادبی است.
بر سر هر دون نهد چرخ کلاه مهیپیرهن اهل دل زین حرکت‌ها قباست
هوش مصنوعی: چرخ گردون بر هر دو نختی میگذارد، مانند کلاهی بر سر. لباس کسانی که دلشان به عشق و معنویت پیوسته است، نتیجه این تغییرات و گردشهاست.
ای که ز عقل مجاز ساخته‌ای مرکبیبیهده می‌تازیش روز و شب از چپ و راست
هوش مصنوعی: ای کسی که با عقل خود کارهای بیهوده انجام میدهی و شبانهروز از طرفهای مختلف به این کارها مشغول هستی.
شبههٔ عقل است این مطلق و تو مشتبهوهم تو در پیش تو پیشرو و مقتداست
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که تصور یا برداشت ما از حقیقت ممکن است مغلوط باشد. در واقع، چیزی که به عنوان حقیقت یا واقعیت میشناسیم، ممکن است تنها یک توهم ناشی از تفکر ما باشد. آنچه که به نظر میرسد جلوتر از ما است و ما را هدایت می‌کند، در واقع فقط یک سوءتفاهم یا اشتباه است.
دنیی و عقبی به هم هر دو حجاب تو اندباز تو و این و آن هر سه حجاب خداست
هوش مصنوعی: دنیا و آخرت هر دو مانع از دیدن حقیقت الهی هستند. تو، این دنیا و آن دنیا، هر سه پردههایی هستند که ما را از خدا دور میکنند.
دیدهٔ خود دیده را طاقت آن نور نیستهیچ ندیدن جز او مرتبهٔ اولیاست
هوش مصنوعی: چشمان انسان توان دیدن آن نور را ندارند و هیچ چیز دیگری جز او را نمیتوانند ببینند.
معرفت او به دوست اوست که فی‌الجمله اوستسرحد امکان عقل زین طرف کبریاست
هوش مصنوعی: شناخت خداوند به دوستی او بستگی دارد و به نوعی این دوستی مرز عقل را مشخص می‌کند، که از این طرف، عظمت و بزرگی او نمایان است.
چشمه اگر با محیط لاف احاطت زندصورت دعوی محال نص تصور خطاست
هوش مصنوعی: اگر چشمهای در اطراف خود به خودبزرگبینی و ادعا بپردازد، واقعیت آن را از حقیقتش دور می‌کند و دلیلی بر درستی ادعایش نیست.
معنی کثرت عیان باز نمایم به توچیست همین والسلام رای و قیاس شماست
هوش مصنوعی: من به تو توضیح میدهم که معنای کثرت و گوناگونی چیست. این فقط نظر و برداشت شماست و بس.
شایبهٔ عیب‌جوی ظاهر اهل ریاآینهٔ راست‌گوی باطن اهل صفاست
هوش مصنوعی: ظاهر ریاکاران همواره جستجوگر عیبهاست، در حالی که باطن پاکان و راستگویان همچون آینهای صاف و بیعيب است.
دوش درآمد سروش گفت نزاری بیاجای تو این توده نیست سدرهٔ تو منتهاست
هوش مصنوعی: دیشب فرشتهای به من گفت: "نظار، به اینجا نیایید. این مکان مناسب شما نیست و بهشت شما در بالاتر از اینجاست."
دنیی و دین نزد من جز هبل و لات نیستپس تو اگر بعد از این بت نپرستی رواست
هوش مصنوعی: دنیا و مذهب برای من هیچگونه ارزشی ندارند و فقط مانند مجسمههای هبل و لات به نظر میرسند. بنابراین، اگر بعد از این هم به این مجسمهها از بتی پرستش کنی، کار درستی است.