شمارهٔ ۱۶۵
هوش مصنوعی: شعر درباره شدت درد و رنج فراق دوستان و ناامیدی در نبود آن‌هاست. شاعر بیان می‌کند که اگرچه دوست در دوری است، اما یاد و خیال او همیشه همراهش است. او از دوگانگی دل خود می‌گوید که در عین حال هم دوست را می‌خواهد و هم دچار غم هجران است. شاعر به شرایط مردان و زنان در عشق اشاره می‌کند و این که افرادی که به عشق واقعی می‌رسند، از مقاماتی فراتر از فردوس و جحیم برخوردارند. در نهایت، او به شناخت خود و نادانی دیگران اشاره کرده و به این نتیجه می‌رسد که درکی عمیق از عشق و دوستی دارد.
فراق دوستان کاری عظیم استچه می‌گویم که دردی بس الیم است
هوش مصنوعی: جدایی از دوستان بسیار سخت و دشوار است و نمیتوانم بگویم چقدر این درد عمیق و رنجآور است.
اگر چه دوست با ما نیست یک دموصالش مونس و هجران ندیم است
هوش مصنوعی: با اینکه دوست لحظهای هم با ما نیست، اما خاطره و ارتباطش همچنان مونس ماست و جدایی از او نیز همراهی می‌کند.
اگر هجران، خیالش همنشین استوگر وصل، اتصالش مستقیم است
هوش مصنوعی: اگر دوری و جدایی باشد، یاد او همیشه در ذهنم است و اگر نزدیک باشم و در کنار او، ارتباطی بیواسطه و مستقیم داریم.
به جز او هیچ دیگر دوستان رابه حمدالله نه امّید و نه بیم است
هوش مصنوعی: جز او هیچ دوستی نیست که به خاطر او نه امیدی داشته باشم و نه ترسی.
دورویی شرط مردان نیست اماچه می خواهی دل ما خود دو نیم است
هوش مصنوعی: دورویی و دوچهرگی ویژگی مردان واقعی نیست، اما دل ما خودش به دو قسمت تقسیم شده است و همین موضوع باعث میشود که نتوانیم به سادگی خود را از این دوگانگی رها کنیم.
نیارم طاقت یک نکتهٔ خضربرو گو مدعی گر خود کلیم است
هوش مصنوعی: من نمیتوانم حتی یک نکته از خضر را درک کنم، برو به مدعی بگو اگر خودش کلیم است، چه فایدهای دارد؟
تو هم بر جهل خود می‌باش محکممسلم گشته را دل ناسلیم است
هوش مصنوعی: تو هم بر نادانیات اصرار داشته باش، همین که به نادانی خود پیبردی، نشان میدهد که قلبت آمادهی پذیرش حقایق نیست.
ترا باد آن همه تا چند گوییکه در فردوس الوان نعیم است
هوش مصنوعی: چرا مدام میگویی که در بهشت خوشبختی است، وقتی که تو خودت در این دنیا با نیکبختی زندگی میکنی؟
مقاماتی که مردان راست درعشقبرون از حد فردوس و جحیم است
هوش مصنوعی: مقاماتی که انسانهای شایسته در عشق به دست میآورند، فراتر از مرزهای بهشت و دوزخ است.
ندیده‌ست آن ممالک انقلابیکه ملک عاشقان ملکی قدیم است
هوش مصنوعی: آن سرزمینهای پرتحول، هرگز عشق را به شکل قدیمش تجربه نکردهاند.
تو خواهی ملحدم خوان خواه مشرکاگر ناحق نداند حق علیم است
هوش مصنوعی: اگر تو بخواهی مرا کافر یا مشرک بخوانی، اشکالی ندارد؛ چون کسی که حقیقت را نمیداند، در واقع از علم واقعی محروم است.
به نزد مدعی خود حق و باطلبه یک نرخ است و سودایی عظیم است
هوش مصنوعی: مدعی در نزد خود، حق و باطل را یکسان میداند و این موضوع برای او مسألهای بزرگ و مهم است.
به نادانی نزاری را گروهیچنان دانند کو مردی حکیم است
هوش مصنوعی: گروهی به خاطر نادانی خود، نازکفکران را به عنوان مردان حکیم و بافرهنگ میشناسند.
ولی من خویشتن را نیک دانمز حکمت ها دلم اندک حلیم است
هوش مصنوعی: من خودم را خوب میشناسم و از خردمندی خود آگاه هستم، اما دلسوزی و صبوری من کم است.