شمارهٔ ۴۰۵
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر این است که معشوق واقعی در هیچ شکل و قالبی نمی‌گنجد. معشوق نه در آشیان‌ها، نه در عقل و نظر، و نه در تصور و خیال قرار دارد. او به گونه‌ای است که نمی‌توان آن را با کلمات یا نام‌ها تعریف کرد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که تنها از طریق علم و نور معشوق می‌توان به حقیقت وجود او نزدیک شد. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که معشوق و عاشق هر دو در یک حقیقت واحد وحدت دارند و اگر این را درک کنیم، می‌توانیم بر تمامی محدودیت‌ها غلبه کنیم.
نه آن مرغی ست معشوقم که در هر آشیان گنجدکدامین آشیان کاندر زمین و آسمان گنجد
هوش مصنوعی: معشوق من آنچنان بزرگ و با عظمت است که در هیچکدام از خانهها و آشیانهها نمیتواند جای بگیرد. او از آنچه در زمین و آسمان وجود دارد فراتر است و نمی‌توان او را محدود به یک مکان خاص کرد.
نه در عقل و نظر آید نه در جای و جهت باشدنه در وهم و خیال افتد نه در کون و مکان گنجد
هوش مصنوعی: این مفهوم بیانگر این است که چیزی فراتر از فهم عقلانی و شرطی ماست. آن نمیتواند در هیچ مکانی قرار گیرد، در خیال نمی‌گنجد و نمی‌توان به آسانی آن را در قالبهای شناخته شده یا معمولی جا داد. یعنی این موضوع از تمامی محدودیتهای موجود در درک و تصور ما خارج است.
خیال است آن که می خواهی که در سمع و بصر آیدمحال است آن که می گویی که در نطق و بیان گنجد
هوش مصنوعی: آنچه در ذهن داری و میخواهی، واقعیت ندارد و نمیتواند در شنیدن و دیدن جای بگیرد. همچنین آنچه میگویی نمیتواند در کلمات و گفتار بیان شود.
نه ذاتش منکسر باشد نه وجهش منعکس گرددنه وصفش در صفات آید نه نامش در زبان گنجد
هوش مصنوعی: نه ماهیت او دچار نقص و کاستی است، نه چهرهاش قابل بازتاب است، نه صفاتش در توصیفها میگنجند و نه نامش میتواند در زبان بیان شود.
تو گردانی چنان دانی که او در عقلِ حسّ آیدتو گر بینی چنان بینی که او در جسم و جان گنجد
هوش مصنوعی: تو به گونه‌ای مینگری که او درک میشود، اگر او را درک کنی، در جسم و جان تو جا میگیرد.
به علمِ او شوی عالم به نورِ او شوی بیناوگرنه دانش و بینش کجا در بی نشان گنجد
هوش مصنوعی: اگر از علم او بهرهمند شوی، به دانش و بینایی دست مییابی، و گرنه دانش و بینش کجا میتواند در تاریکی و بینشانی جای بگیرد؟
میانِ جان و جان این جا حجابی هست می دانموگرنه مبدعِ جان ها کجا در این و آن گنجد
هوش مصنوعی: در وسط وجود و روح انسان، مانعی وجود دارد که میدانم وجود دارد. در غیر این صورت، خالق جانها چگونه میتواند در این موجودات محدود جا بگیرد؟
وگر در عین معیونی نمی گنجد چنین باشددرین معنی چه شک باری عیان اندر عیان گنجد
هوش مصنوعی: اگر در حالت وضوح و روشنی، چیزی نتواند به خوبی درک شود، پس در این مورد چه شکی وجود دارد؟ واقعیت به وضوح در واقعیت دیگری نهفته است.
نزاری تا کی از خامی چه سودا می پزی واللهاگر یک ذرّه زان خورشید در هر دو جهان گنجد
هوش مصنوعی: ای نزاری، تا چه زمانی باید از نادانی خود رنج ببری؟ چه فکری در سر داری؟ قسم به خداوند، اگر کمی از آن نور خورشید در دو جهان جا بگیرد، چه معجزهای رخ خواهد داد!
ازین ها هر چه برگفتی که گنجد یا نگنجد چهمگر هم او بود هم او که با او در میان گنجد
هوش مصنوعی: هر چیزی که از اینها انتخاب کنی، چه جا بگیرد و چه جا نگیرد، چه اهمیتی دارد، مگر این که آن شخص خاص خود او باشد که توانسته با او در ارتباط باشد و در چیزهایی که به او مربوط میشود، گنجانده شود.