شمارهٔ ۴۴ - وله فی الصّاحب شهاب الدّین عزیزان
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر دربارهٔ شخصیت بزرگی به نام شهاب‌الدین صحبت می‌کند که دارای فضائل و کرم بی‌نظیری است. او را به عنوان شخصیتی توصیف می‌کند که طبعش همواره بر خط هنر و سخاوت غلبه دارد. شاعر از لطف و محبت این شخصیت یاد می‌کند و می‌گوید که او دریایی از گنجینه‌های نیکویی است.
شاعر به جنبه‌های مختلف شخصیت شهاب‌الدین اشاره می‌کند، از جمله سخاوت او که مانند حاتم طایی است و از صبر و عزمش که موجب مغرور شدن دشمنانش می‌شود. او همچنین از کلام شیوا و تأثیرگذار شهاب‌الدین و برکات وجودش بر دیگران صحبت می‌کند.
در نهایت، شاعر از الطاف الهی می‌خواهد تا از این شخصیت عظیم حمایت کند و می‌گوید اگرچه ممکن است شایستهٔ بودن در جمع او نباشد، اما امیدوار است که کوششی در این راه داشته باشد. این شعر به نوعی ستایش و تجلیل از شخصیت‌های بزرگی است که در تاریخ و هنر اثرگذار بوده‌اند.
اگر در حیّز عالم کسی هستکه همّت بر کرم مقصور دارد
هوش مصنوعی: اگر در عالم کسی وجود دارد که فقط به بخشش و generosity فکر می‌کند و همت خود را صرف این موضوع کرده است،
نباشدجز شهاب الدّین که طبعشهمه خطّ هنر موفور دارد
هوش مصنوعی: تنها شهاب‌الدین است که استعدادش پر از خط هنر و زیبایی است.
زجام لطف او یک جرعه آنستکه در سر نرگس مخمور دارد
هوش مصنوعی: یک جرعه از جام محبت او، مانند حالتی است که در سر گل نرگس مست و شاداب وجود دارد.
زباد خلق او یک شمّه آنستکه در دل غنچۀ مستور دارد
هوش مصنوعی: از روح و خصوصیات او نشانهای هست که در دل گلبرگ پنهان شده و آن را به حالت خوشبختی درآورده است.
که باشد بحر تاباشد چو دستش؟که او چون بحر صد گنجور دارد
هوش مصنوعی: چگونه ممکن است دستی که مانند دریا است، خالی باشد؟ زیرا او مانند دریا، دارای گنجینه‌های بسیار فراوانی است.
غلام آن چنان رای منیرمکه چونخورشید صد مزدور دارد
هوش مصنوعی: من از نظر فکری و عقلی به قدری روشن و درخشان هستم که مانند خورشید، با وجود خود، بسیاری را تحت تاثیر قرار میدهم و دارای نفوذ و قدرت هستم.
حدیث حاتم طایی شنیدیکه هر کس در کتب مسطور دارد
هوش مصنوعی: شنیدی که داستان حاتم طایی چه رازی دارد؟ او که در نوشتهها و کتابها نامش آمده، سخاوتمند و بزرگوار بود.
نباشد ده یکی از آن مقاماتکه دستش در سخا مشهور دارد
هوش مصنوعی: هیچ دهی وجود ندارد که در آن کسی به خاطر بخشندگیاش معروف باشد.
ز جان بر دولت او مهربانستفلک گرچه دلی کینور دارد
هوش مصنوعی: چه بسا که آسمان بر نعمت و حکومت او مهربان است، هرچند دلش از کینه پر باشد.
شعاع خاطرش بر چرخ چارمدل خورشید را محرور را دارد
هوش مصنوعی: دل او مانند خورشیدی است که در آسمان میدرخشد و شعاع محبتش همگان را تحت تأثیر قرار میدهد.
ازآن معنی جهانگیرست خورشیدکه هم از رای اومنشور دارد
هوش مصنوعی: خورشید به خاطر این که از عقل و اندیشه او نور میگیرد، بر تمام جهان تسلط دارد.
ز گوهر پاشی دست و زبانشزمانه لؤلؤ منثور دارد
هوش مصنوعی: دست و زبان او همچون جواهراتی ارزشمند و پاشیده شدهاند که زمانه به مانند مرواریدهایی پراکنده، آنها را زیبا و ارزشمند ساخته است.
زدم سردی حسودش چون خزانستولی در دل تف باحور دارد
هوش مصنوعی: من به او حسودی میکنم و او مانند فصل پاییز سرد و بیاحساس به نظر میرسد، اما در دلش آتش عشق و شوقی نهفته است.
زمانه دشمنش رادر لگد کوببسان خوشۀ انگور دارد
هوش مصنوعی: زمانه مانند خوشۀ انگور، دشمنانش را زیرپا و له می‌کند.
بهر جانب که روی آورد عزمشسپهرش اندر آن منصور دارد
هوش مصنوعی: هر کجا که او تصمیم بگیرد و به آن سو روی کند، آسمان و سرنوشتش نیز در آن راستا به او یاری میرساند.
کمال لطف او از بردباریهمیشه خصم را مغرور دارد
هوش مصنوعی: نیکی و محبت او به قدری زیاد است که صبرش همیشه دشمنان را فریب میدهد.
صریر کلک او در نشر امواتمگر انبازه یی با صور دارد
هوش مصنوعی: نقاشی او در به نمایش گذاشتن مردگان، مانند صدایی از اسمان است که بر دلها تاثیر میگذارد.
زکلکش خشگ مغززی بس عجب نیستکه سر با مشک و با کافور دارد
هوش مصنوعی: اینکه سر او با مشک و کافور معطر است، جای تعجب نیست چون عقل و درکش از اندیشههای عمیق و شیرین پر شده است.
بنزد عقل نعل مرکب اوشرف بر گوشوار حور دارد
هوش مصنوعی: عقل انسان به ارزش و مقام خود در مقایسه با زیباییهای ظاهری میبالد، به طوری که حتی نعل مرکب او (نشانهی تلاش و کوشش) از گوشوارهی یک حوری (نماد زیبایی و زینت) باارزشتر است.
زطبعش شاخ معنی بارور شدز رایش کار دانش نور دارد
هوش مصنوعی: خلق و خوی او مانند درختی است که معنی و مفهوم را به خوبی میپرورد؛ زیرا اندیشهاش چنان روشن و پر از دانش است که نورانیت دارد.
بزرگا! زارزوی خدمت تورهی گرچه دلی رنجور دارد
هوش مصنوعی: ای بزرگوار! اگرچه دلم درد دارد و رنجور است، اما آرزوی خدمت به تو در دل دارم.
همی ترسد که از ناسازی آنجامزاج زاد فی الطّنبور دارد
هوش مصنوعی: او میترسد که در آنجا به خاطر ناهماهنگی، ذائقهاش ناخوشایند و بیمیلی پیدا کند.
وگرنه زان کجاکش اعتقادستبدان حضرت دلی آزور دارد
هوش مصنوعی: اگر کسی از آنجا که عقیده اوست، به آن مقام بیاعتنا باشد، دلش آزرده خواهد شد.
ازآن معنی بخدمت کمتر ایدکزآن درگاه زحمت دور دارد
هوش مصنوعی: از آن معنا کمتر خدمت کنید، زیرا آن درگاه شما را از زحمت و دردسر دور میدارد.
در آن شک نیست کانعام دو دایمهمه اهل هنر را سور دارد
هوش مصنوعی: در اینجا به وضوح اشاره شده که هیچ شکی نیست که آن نوع خوشی و شادی دائمی، برای همه هنرمندان و اهل هنر، جشن و سروری به ارمغان میآورد.
اگر داند که در گنجد طفیلیمرا از جمع آن جمهور دارد
هوش مصنوعی: اگر بداند که در میان آن همه مردم و جمعیت، من برای او چه ارزشی دارم، هرگز از کنار من دور نمیشود.
وگر شایستگیّ آن ندارمبدین گستاخیم معذور دارد
هوش مصنوعی: اگر لیاقت این کار را ندارم، پس این جسارت من قابل بخشش است.
ز الطاف الهی چشم دارمکه اعدای ترا مقهور دارد
هوش مصنوعی: من به رحمتهای الهی امیدوارم که دشمنان تو را شکستخورده میسازد.