شمارهٔ ۱۵۶ - فاجابه
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و مدح شخصی بزرگ و فرزانه می‌پردازد و شاعری را توصیف می‌کند که در بیان محبت و زیبایی‌های او ناتوان است. شاعر از قدرت کلام و سخنوری خود می‌گوید و ابراز می‌کند که زبانش قادر به بیان همه شایستگی‌های محبوبش نیست. همچنین به این موضوع اشاره دارد که چگونه صفات و ویژگی‌های عالی او باعث خجالت شاعر شده و او را در برابر عظمت شخصیت محبوبش درمانده کرده است. در پایان، شاعر به این نتیجه می‌رسد که تنها می‌تواند دعا کند و آرزو کند تا از آن صفات عالی بهره‌مند شود، چرا که کلام او از بیان خلوص و صفای محبوب ناتوان است.
اثیرالدین را رسمست بر زبان قلمپیام روح قدس دم بدم ادا کردن
هوش مصنوعی: اثیرالدین با قلم خود پیام روح القدس را به طور مداوم و پیوسته بیان می‌کند.
بنوک کلک گهر را جگر همی سفتنبگام صیت مجارات با صبا کردن
هوش مصنوعی: به نوک قلم، سنگی باارزش را محکم نگه داشتن، در حالی که با نسیم صبحگاهی به شکوهمندی و زیبایی زندگی میپردازیم.
چرا زتیغ زبانت گهر همی باردگهر زتیغ چو مشکل توان جدا کردن؟
هوش مصنوعی: چرا از لبهی زبان تو مثل جواهری میدرخشد، در حالی که مثل لبهی شمشیر نمیتوانی مشکلی را جدا کنی؟
چو تو همی زنی خشک طوطی انگیزیعجب نباشد از چوب اژدها کردن
هوش مصنوعی: وقتی تو به طوطی خشک و بیجان عصای خود را میزنی، چه عجیب است که آن عصا به شکل اژدها درآید.
انامل تو چو گردد سوار زرده ی کلکز طاعتش نتواند خرد ابا کردن
هوش مصنوعی: اگر انگشتان تو بر زین فرمانروایی پای بگذارند، خرد از اطاعت او ناتوان خواهد بود و نمیتواند در برابرش سرکشی کند.
ز زنگبار خورد آب و دم بروم زندعنان او نتوان از بنان رها کردن
هوش مصنوعی: از زنگبار آب نوشیدم و وقتی میخواهم بروم، نمیتوانم افسار او را از دستم رها کنم.
اگرچه هر نفس اندر سرآید از سرعتبدولت تو بود ایمن از خطا کردن
هوش مصنوعی: هر چند هر لحظه ممکن است به سرنوشت نزدیک شویم، اما در هر حال باید از اشتباه کردن در امان باشیم.
شکر ز طوطی و طوطی ز شکر آموزدحکایت سخنانت بذوق وا کردن
هوش مصنوعی: طوطی از شیرینی شکر یاد میگیرد و این شیرینی موجب میشود که او توانایی سخن گفتن پیدا کند. سخنان تو نیز باعث ایجاد شوق و نشاط در دیگران میشود.
چو نکته های تو از پرده روی بنمایدستاره را نبود روی جز قفا کردن
هوش مصنوعی: وقتی نکات لطیف و ظریف تو از پرده بیرون بیاید، ستارهای نخواهد بود که جز از پشت به آن نگاه شود.
سخن ز مدح تو بیگانگی همی جویدکه مشکلست درین بحر آشنا کردن
هوش مصنوعی: سخن درباره تو و ستایش تو به راحتی امکانپذیر نیست، زیرا در این دریای گسترده، آشنا کردن دیگران با تو کار دشواری است.
شروع در غرضی کان بعجز انجامدهزار بار ز کردن بهست نا کردن
هوش مصنوعی: اگر کار یا هدفی را آغاز کنی که به خاطر ناتوانی به نتیجه نرسد، بهتر است که هزار بار تلاش کنی و رها کنی تا اینکه به بیفایده بودن آن ادامه دهی.
من از مکارم اخلاقت ای خلاصۀ فضلخجل شدم ز بس انواع لطفها کردن
هوش مصنوعی: من از خوبیها و اخلاق نیکت شرمندهام، چون به خاطر لطفها و مهربانیهای فراوانی که به من کردی، احساس کوچکی میکنم.
چو در هوای تو داعی دم خلوص زندزلال را نرسد دعوی صفا کردن
هوش مصنوعی: وقتی در عشق تو کسی به صمیمیت و خلوص دل میزند، آب زلال نمیتواند ادعای پاکی و صفا کند.
چو نیست قوّت انشا، چه حیلتست مرابجزا عادت لفظ تو چون صدا کردن؟
هوش مصنوعی: وقتی قدرت بیان نداشته باشم، چه ترفندی میتوانم به کار ببرم که غیر از عادت کلمات تو، مثل صدا زدن باشد؟
براه مدح تو چون پای فکر آبله شدمرا بدست چه باشد بجز دعا کردن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که زمانی که من در ستایش و تعریف تو به اندازهی فکر و هوش خودم ضعیف شدهام، چه چیز دیگری جز دعا کردن از من برمیآید. یعنی در شرایطی که توان و ظرفیت من محدود است، تنها راهی که میتوانم به تو و کمبود خودم ابراز کنم، دعا و آرزو برای تو است.
سخن خریدم و آنرا سخن عوض دادمسخن فروشی نتوان بشهر ما کردن
هوش مصنوعی: من کلامی را خریدم و آن را با کلامی دیگر عوض کردم. اما در شهر ما نمیشود کلام فروخت.
هم از کساد سخن باشد اهل معنی رابمن یزید، سخن را سخن بها کردن
هوش مصنوعی: اگر حرفی از کسانی شنیده شود که اهل اندیشه و معنی هستند، می‌تواند به من افزوده شود. باید بدانیم که حقیقت کلام ارزش دارد و سخن باید به درستترین شکل بیان شود.