شمارهٔ ۳۶
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف شکوهمندی و قدرت یک پادشاه اشاره دارد که با شجاعت و اعتبار در برابر دشمنان ایستاده است. شاعر با استفاده از تشبیهات زیبا، صفات مثبت پادشاه را برمی‌شمرد و از همت او به عنوان شهاب تیرانداز یاد می‌کند. او به خصوصیات ظاهری و روحی پادشاه اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که بندگان او در مواقع آسیب‌دیدگی و جنگ به حمایت از او می‌شتابند.
شاعر همچنین به قدرت و نصرت الهی اشاره می‌کند و می‌گوید که دشمنان هرگز نمی‌توانند پادشاه را شکست دهند. او به موضوع تلاش و کوشش در برابر حوادث و چرخ زمانه پرداخته و از پادشاه درخواست می‌کند که بر آستان او نیکو نظری کند و دریغی از خود نداشته باشد. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که دانش و هنر او همچون الماس است و ارزش‌های او فراتر از مال و عمر دنیوی است. او امیدوار است که با شکرگزاری بر درگاه پادشاه، به او نزدیک شود و از نصرت و حمایت او بهره‌مند گردد.
ای جهان را به تیغ داده قرارکرده شاهان به بندگیت اقرار
هوش مصنوعی: ای جهان، شاهان با سلطه و قدرت خود، تو را زیر کنترل دارند و در عین حال به بندگی و خدمت تو اعتراف میکنند.
شاه آفاق اخستان توی آنکخواهد از خنجرت اجل زنهار
هوش مصنوعی: ای پادشاه جهان، از آن بترس که خنجر مرگ به دست توست، پس با احتیاط رفتار کن.
همتت چون شهاب تیراندازحشمتت چون سماک نیزه گذار
هوش مصنوعی: انرژی و ارادهات مانند شهاب درخشانی است که به هدف میزند و عظمت و شکوهت مثل نظری است که با قدرت به میدان میآید.
ملک را طلعت همایونتفال مسعود و طالع مختار
هوش مصنوعی: چهرهی پرجلوهی تو برای پادشاه نشانهای از نیکبختی و سرنوشت خوب است.
بندگانت به وقت کوشش و کینبا حوادث شوند در پیکار
هوش مصنوعی: گروه تو در زمان تلاش و جنگ، در برابر مشکلات و چالشها به مبارزه برمیخیزند.
چون عنان ظفر بجنباننداز زمانه بر آورند غبار
هوش مصنوعی: وقتی که فرمان پیروزی را به حرکت درآورند، زمانه غبار غفلت و ناپایداری را از پیش روی برمیدارد.
چون رکاب ثبات بفشارندباز دارند چرخ را ز مدار
هوش مصنوعی: وقتی که استقامت و پایداری را محکم بگیریم، میتوانیم حرکت دنیای اطراف را متوقف کنیم و از مسیر جاری آن جلوگیری کنیم.
برکشد دشمن تو را گردونلیک برنگذارند از سر دار
هوش مصنوعی: هرچند که دشمن ممکن است تو را به خطر بیندازد و به تو آسیب برساند، اما نباید به راحتی به او اجازه داد که بر تو تسلط پیدا کند یا از تو انتقام بگیرد.
طرفه مرغی است تیرت ای خسروکه پر کر کسان برو هموار
هوش مصنوعی: ای خسرو، تیر تو پنجههای مرغی است که پرهای دیگران را بر روی زمین صاف می‌کند.
نخورد جز دل عدو طعمهنکند جز حیات خصم شکار
هوش مصنوعی: تنها دل دشمن است که طعمه میشود و حیات دشمن نیز تنها شکار می‌کند.
زلف نصرت گرفته در چنگلنامه فتح بسته در منقار
هوش مصنوعی: موهای نصرت در دستان من است و پیامت پیروزی در منقارم قرار دارد.
مرغ نی ماهیی که هست او رادست دربار شاه دریابار
هوش مصنوعی: پرندهای که در نی زندگی می‌کند، مانند ماهیای است که باید به دست دربار شاه و دریا توجه کند.
باز مانده به سوی شست مَلکدهن بی زبانش ماهی وار
هوش مصنوعی: یک موجود بیزبان به سمت شست مَلک رفته و در حالتی شبیه به ماهی قرار دارد.
ماهیی دیده ای که صدمَتِ شستنرساند به حلق او آزار
هوش مصنوعی: آیا ماهیای را دیدهای که حتی کوچکترین ضربهای به بدنش هم نتواند به آن آسیب بزند؟
من ندانم که چیست دانم آنکمی برآرد زبر و بحر دمار
هوش مصنوعی: نمیدانم که چیست، اما میدانم آنچه که از زمین و دریا به وجود میآید.
لاجرم یک زمان زهیبت آنمرغ و ماهی نمی کنند قرار
هوش مصنوعی: بدین ترتیب، به خاطر زیبایی آن مرغ و ماهی، هرگز آرامش نمییابند.
ای فلک عرض داده صدبارهپیش رایت خزاین اسرار
هوش مصنوعی: ای آسمان، بارها خزانههای اسرار را در برابر تو نشان دادهاند.
نیک دانی که من در این مدتکه جدا مانده ام ز خویش و تبار
هوش مصنوعی: تو خوب میدانی که من در این زمانی که از خانواده و بستگانم دور بودهام، چه احساسی دارم.
بیش این آرزو نداشته امکه بیایم بر آستان تو بار
هوش مصنوعی: من هیچ آرزویی بیشتر از این نداشتهام که به درگاه تو بیایم و عرض ارادت کنم.
وقت آنست کین سعادت راهمچو جان تنگ درکشم به کنار
هوش مصنوعی: زمان آن فرارسیده که این خوشبختی را همانند جانم در آغوش بگیرم و نگهدارم.
پس به شکرانه بر درت ریزمدرجها پرز لولو شهوار
هوش مصنوعی: به عنوان سپاس و قدردانی، در آستان تو دُر و گوهر میریزم و زندگیام را با زیباییهای شگفتانگیز پر میکنم.
گرچه پیشت نکرد کس تعریفکه مرا چیست مایه و مقدار
هوش مصنوعی: هرچند که هیچکس تا کنون از من تعریف نکرده و ارزش و مقامم را بیان نکرده است، باز هم در پیش تو هستم.
سخنم خود معرف هنر استچون نسیمی که آید از گلزار
هوش مصنوعی: سخنان من خود نشاندهنده هنر من هستند، مانند نسیمی که از باغ گلها میوزد.
زان چو تیغم زبان گشاده که منگوهر خویش را کنم اظهار
هوش مصنوعی: به خاطر تیزی و برندگی من، مثل تیزی یک شمشیر، زبانم را باز میکنم تا بتوانم ارزش واقعی خود را نشان دهم.
گرچه یک شخم از ره صورتدارم از علم لشکری جرار
هوش مصنوعی: با وجود اینکه تنها یک بار زمین را شخم زدهام، اما از دانش و آگاهیام به اندازه یک ارتش بزرگ بهرهمندم.
رکن های سریر دانش منهمچو ارکان عالمند چهار
هوش مصنوعی: پایه های دانش من مانند ارکان جهان چهارگانه محکم و استوارند.
تازی و پارسی و حکمت و شرعاین دو اشعار دارم آن دو شعار
هوش مصنوعی: من دو نوع شعر دارم که یکی به زبان تازی (عربی) و دیگری به زبان پارسی (فارسی) است و هر کدام از این اشعار نمایانگر حکمت و اصول دینی هستند.
شعر من نیست زان بضاعت هاکه بیک جایگه شود بر کار
هوش مصنوعی: شعر من از آن کمبودهایی نیست که نتواند در یک مکان خاص به کار آید.
بلکه از حدّ بلخ تا درِ مصرگرم کرده ست نظم من بازار
هوش مصنوعی: از بلخ تا درِ مصر، اشعار و نظم من در دستان مردم رواج پیدا کرده و همه جا صحبت از آن است.
آفرینش همه گوای منندکه ندارم در افرینش یار
هوش مصنوعی: تمام موجودات و آفریدگان شاهد و گواه من هستند، اما من در فرآیند آفرینش یار و همدمی ندارم.
من یکی گوهرم فتاده به خاکاز سر تربیت مرا بردار
هوش مصنوعی: من مانند یک گوهر باارزش هستم که به زمین افتادهام، از تو درخواست دارم که مرا با تربیت و آموزش خود برداری و به ارزش و جایگاه اصلیام برگردانی.
گرچه باشد به نزد همّت توگوهر از خاک برگرفتن عار
هوش مصنوعی: هرچند که برای تلاش و ارادت تو، گرفتن گوهر از خاک عیبی ندارد.
تا به از ملک و عمر چیزی نیستبادی از ملک و عمر برخوردار
هوش مصنوعی: هیچ چیزی به پای ملک و عمر نمیرسد، و بهتر است که از آزادی و زندگی لذت ببریم.
هرکجا آیی و روی تا حشردیده حزم و دولتت بیدار
هوش مصنوعی: هر جا که بروی و ظاهر شوی، لازم است که مراقب و هوشیار باشی، چرا که همیشه باید از قدرت و سرنوشت خود آگاه باشی.
حشر نصرتت زپیش و زپسمدد فتح بر یمین و یسار
هوش مصنوعی: آغاز کمک و یاری تو از جلو و عقب است، پیروزی به طرف راست و چپ تو خواهد بود.