شمارهٔ ۴۶
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و زیبایی معشوق است که شاعر به توصیف احساسات و تفکرات خود نسبت به محبوب می‌پردازد. شاعر از زیبایی زلف‌های محبوبش و تأثیر آن بر خود صحبت می‌کند و بیان می‌کند که چگونه صدای او برایش خوشایند است و در دلش شور و شوق می‌آفریند. او همچنین به شدت به محبوب وابسته است و به دلیل جدایی یا غم، دچار رنج و ناله است. شاعر تمایل دارد تا از این عشق بی‌نهایت لذت ببرد و به همین دلیل در اشعارش به مدح و ستایش محبوب می‌پردازد. عشق او را مانند نغمه‌ای شیرین در گوش‌ها می‌بیند و در نهایت تأکید می‌کند که هیچ کسی به زیبایی و بزرگی معشوق او نمی‌رسد.
نهی زلفین عنبر بار بر دوشحدیث ما نیاری هیچ در گوش
هوش مصنوعی: موهای مشکی و خوشبو بر دوش تو یادآور داستان ما هستند، اما هیچکس از آنچه که در دل ما میگذرد خبر ندارد.
خروش ما زخواری ناشنیدهچرا خیره نهی زلفین بر گوش؟
هوش مصنوعی: چرا وقتی صدای ما از زخم و رنجها به گوش نمی‌رسد، به موهایت که به گوشهایت نزدیک است، توجه میکنی؟
چو تا با من سخن گویی ز شادیچو مرزنگوش گردم سر به سر گوش
هوش مصنوعی: وقتی با من صحبت میکنی، از شادی به مانند مرزنگوش (گوشفیل) میشوم و تمامی حواسم را به تو معطوف میکنم.
چو من با تو غمی خواهم که گویمنداری ای عجب گویی مگر گوش؟
هوش مصنوعی: من میخواهم غم خود را با تو در میان بگذارم، ولی تو انگار توجهی نداری و فقط میگویی که مگر باید به حرفهایت گوش دهم؟
به احوال من سرگشته شایدکز این به بازداری ای پسر گوش
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که احوال من آشفته و در هم ریخته است؛ شاید تو پسر، از این وضعیت نگران شوی و به فکر چاره باشی.
مرا کز جور تو نالان چو نایمچه مالی چون ربابی سیم بر گوش
هوش مصنوعی: من به خاطر ظلم و ستم تو مانند نی دردمند هستم، چه فایدهای دارد وقتی که مانند ربابی، سیمهایی بر گوش دارم؟
رسید از تو به گوشم مژده وصلاگر ممکن بود جای بصر گوش
هوش مصنوعی: خبر وصالی از تو به گوشم رسید، اگر ممکن بود به جای دیدن، با گوش بشنوم.
سگ کوی تو باشم گرچه ندهیبه روبه بازیم چون خواب خرگوش
هوش مصنوعی: من آمادهام تا حتی به عنوان سگ کوی تو زندگی کنم، هرچند که تو به من توجهی نکنید. این حالت به اندازهی آرامش خواب یک خرگوش برایم رضایتبخش است.
تو فارغ پنبه اندر گوش کن شوخروش من فلک را گو بدر گوش
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که در کنار کارهای روزمرهات، گاهی از زندگی لذت ببری و به نداها و صداهای اطرافت توجه کنی. هرچند که در زندگی مشغولیتها و سختیها وجود دارد، اما همواره باید به صداهایی که واقعاً مهم هستند، گوش سپاری.
مرا بی طلعت تو باد تر چشممرا بی نعمت تو باد کر گوش
هوش مصنوعی: با نبودن زیبایی تو، چشمانم را بیفایده میدانم و بدون نعمت تو، گوشهایم را کر احساس میکنم.
به خنده آن زمانم لب شود بازکه از آواز تو یابد خبر گوش
هوش مصنوعی: من تنها زمانی لبخند میزنم که صدای تو به گوشم برسد و خبر از تو را به من بدهد.
ز دیدار تو گردد پر قمر چشمز گفتار تو گردد پر شکر گوش
هوش مصنوعی: از ملاقات تو چشمانم پر از نور و زیبایی میشود و از سخنان تو گوشهایم پر از شیرینی و لذت خواهد شد.
کنی در گوش حلقه مهر و مه راچو آرایی به مروارید و زر گوش
هوش مصنوعی: اگر در گوش خود، حلقهای زیبا از مهر و مه قرار دهی، شبیه آن است که آن را به مروارید و طلا آراستهای.
ز گوشت حلقه یابد زینت و حسنتو را از حلقه یابد زیب و فر گوش
هوش مصنوعی: از جسم تو زینت و زیبایی تو به دست میآید و خوشی و زیبایی چهرهات به دنیای بیرون نمایان میشود.
مگر چشم تو با گوشت به جنگ است؟که دارد چشم تو تیر و سپر گوش؟
هوش مصنوعی: آیا چشمان تو با گوشت به دشمنی پرداختند؟ که چشمت به همراه تیر و سپر گوش شما آمده است؟
زره پوشد ز زلفت زانک باشدز تیر غمزه تو بر حذر گوش
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که کسی که دل در گرو عشق تو دارد، برای جلوگیری از آسیب تیرهای غمزه و نگاه هوسآلود تو، خود را به زرهای از زلف‌های تو مجهز می‌کند. در واقع، این ابراز عشق و حساسیت به زیبایی و جذابیت تو را نشان میدهد.
رسید آوازه عشق من و توچو مدح خسرو غازی به هر گوش
هوش مصنوعی: خبر عشق من و تو به گونهای گسترش یافته است که مانند ستایش یک پادشاه به هر گوشهای میرسد.
شه آفاق سلطانشه که دارندبه امر او ملوک بحر و بر گوش
هوش مصنوعی: سلطان آسمانها و زمین، که به فرمان او، پادشاهان دریا و خشکی وجود دارند.
جهانگیری کز اخبار فتوحششهانراهست دایم پر سمر گوش
هوش مصنوعی: جهانی که خبرهای پیروزیاش در میان پادشاهان معروف است، همیشه پر از شگفتی و ماجراست و گوش‌ها در انتظار شنیدن داستانهای آن هستند.
نه چون او دیده هرگز پادشا چشمنه مثل او شنیده دادگر گوش
هوش مصنوعی: هیچ کسی مانند او را با چشم ندیده و هیچ گوش شنوا هم مانند او را نشنیده است.
سمندش چون کند جولان بگیردز بیم شیهه او شیر نر گوش
هوش مصنوعی: وقتی که اسبش با شجاعت و قدرت فعالیت می‌کند، از ترس صدای بلند او، شیر نر هم گوشش را میگیرد.
بیارایند چون خوبان به حلقهزنعل مرکبش هر تاجور گوش
هوش مصنوعی: آنها مانند زیبارویان، جلوهای زیبا به زین و زینتی که بر گردن مرکب است میبخشند و در کنار آن، هر تاجری گوش به فرمان است.
نیابد بی لقای او ضیا چشمندارد بی ثنای او خطر گوش
هوش مصنوعی: انسان بدون دیدار او نمیتواند روشنایی داشته باشد و گوشش بدون شنیدن ستایش او احساس خطر می‌کند.
درِ او شه ره آمد خسروان راچنان کآواز را شد رهگذر گوش
هوش مصنوعی: در آنجا که پادشاهان و بزرگمنشها وارد میشوند، صدای قشنگ و دلنشینی به گوش میرسد که مسیر را روشن می‌کند.
روانش آلت الهام و وحی استچو لحن وصوت را جای ممر گوش
هوش مصنوعی: روح او منبع الهام و وحی است، همانطور که لحن و صدا برای گوش شنیدنی است.
ایا نشنیده هرگز در دو عالمشهی مانند تو نیکو سیر گوش
هوش مصنوعی: آیا تا به حال در دو جهان کسی را مانند تو دیدهای که اینچنین به زیبایی و نیکویی رفتار کند؟
خلاصه از چهار ارکان تو گشتیچنان کز پنج حس شد معتبر گوش
هوش مصنوعی: خلاصه این است که از چهار عنصر اصلی وجود تو، به گونهای شدهای که در اعتبار و ارزش، از پنج حس و ادراکات دیگر بالاتر هستی.
ز الفاظ تو ای دریای افضالصدف کردار گردم پُر دُرر گوش
هوش مصنوعی: ای دریای رحمت و فضائل، من میخواهم از واژههای تو مانند صدفی باشم که درونش پر از مروارید است.
جهان دانشی زان بازداریبه اهل فضل و ارباب هنر گوش
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از علم و دانش جهان بهرهمند شوی، به کسانی که فضلیت و هنر دارند گوش بده.
از آن شادی که مرغ نظم را صیدکند سمعت برآوردست پر گوش
هوش مصنوعی: از شادیای که باعث میشود که پرنده نظم گرفتار شود، صدای خوشی به گوش میرسد.
ز بهر خدمت صورت مدیحتگشاده دیده و بسته کمر گوش
هوش مصنوعی: به خاطر خدمت به تو، چشمانم را باز و کمرم را بسته نگه داشتهام.
الا تا دیده بان تن بود چشمالا تا حجره سور است در گوش
هوش مصنوعی: این بیت به ما میگوید که تا زمانی که چشمان ما قادر به دیدن هستند، باید مراقب آنچه در اطرافمان میگذرد باشیم. همچنین اشاره دارد که تا زمانی که محیط امنی وجود دارد، باید به آن توجه کرده و از آن استفاده کنیم. به عبارت دیگر، تا زمانیکه شرایط فراهم است، باید از فرصتها بهره برد.
به فرمان تو بادا خسروانراز حد قیروان تا باختر گوش
هوش مصنوعی: به دستور تو، ای شاه، سلطنتها از دوردستها به سمت خاور پیش روی میکنند.