بخش ۲ - حکایت
هوش مصنوعی: این شعر درباره جوانی است که به خواسته‌های مادرش توجه نکرده و از درد و رنج خود سخن می‌گوید. او به یاد می‌آورد که در زمان‌های گذشته چگونه با عشق و محبت به او توجه می‌کرد و شبها دچار بی‌خوابی می‌شد. جوان احساس می‌کند که در حال حاضر قدرتی ندارد و نمی‌تواند حتی مگس را هم براند. او به این نکته اشاره می‌کند که در زمانی که به دنبال خوشبختی و مقام است، ممکن است به پایین‌ترین درجات سقوط کند و در حالی که دشمنانش را نمی‌بیند، به راه نادرست بیفتد. در نهایت، او بر این عقیده است که اگرچه ممکن است انسان‌ها دچار خطا شوند، اما ذات و سرشت هر کسی از خدای اوست و درک حق و باطل به خود او بستگی دارد.
جوانی سر از رای مادر بتافتدل دردمندش به آذر بتافت
هوش مصنوعی: جوانی که از نظر مادر سرپیچی کرد، دل بیمار و رنجورش به آتش عشق دچار شد.
چو بیچاره شد پیشش آورد مهدکه ای سست مهر فراموش عهد
هوش مصنوعی: وقتی او در شرایط بدی قرار گرفت، مادرش به سراغش آمد و گفت: ای بیوفا، یاد قول و قراری که داشتیم را فراموش کردهای.
نه گریان و درمانده بودی و خردکه شبها ز دست تو خوابم نبرد؟
هوش مصنوعی: نه تو گریان و ناتوان بودی و نه دلbroken، بلکه شبها به خاطر تو خوابم نمیبرد.
نه در مهد نیروی حالت نبودمگس راندن از خود مجالت نبود؟
هوش مصنوعی: در دوران کودکی، توانی برای نگهداری از خود نداشتی و حتی برای دور کردن مگس از خود نیز به راحتی نمیتوانستی اقدام کنی.
تو آنی کز آن یک مگس رنجه‌ایکه امروز سالار و سرپنجه‌ای
هوش مصنوعی: تو آن شخصی هستی که با یک مگس ناراحت میشوی، در حالی که امروز مقامدار و قدرتمندی.
به حالی شوی باز در قعر گورکه نتوانی از خویشتن دفع مور
هوش مصنوعی: به حالتی دچار خواهی شد که در عمق خاک، حتی نتوانی از خودت دفاع کنی.
دگر دیده چون برفروزد چراغچو کرم لحد خورد پیه دماغ؟
دیگر چشم، چگونه چراغ بینایی را برافروزد و توانایی دیدن داشته باشد زمانی که کرم لحد مغز را خورده باشد.
چو پوشیده چشمی ببینی که راهنداند همی وقت رفتن ز چاه
هوش مصنوعی: وقتی که چشم پوشیده‌ای را ببینی که نمیداند چگونه باید برود، در آن زمان وقت رفتن از چاه است.
تو گر شکر کردی که با دیده‌ایوگر نه تو هم چشم پوشیده‌ای
هوش مصنوعی: اگر تو شکرگزار هستی که با چشمانت میبینی، خوب است؛ و اگر نه، تو نیز از دیدن بعضی چیزها چشم پوشیده‌ای.
معلم نیاموختت فهم و رایسرشت این صفت در نهادت خدای
هوش مصنوعی: معلم به تو دانش و درک را نیاموخت، بلکه این ویژگی در وجود تو به طور طبیعی و الهی وجود دارد.
گرت منع کردی دل حق نیوشحقت عین باطل نبودی به گوش
هوش مصنوعی: اگر تو دل را از حق منع کنی، گوش دادن به حق باعث نمیشود که حقیقت بدل به باطل شود.