غزل شمارهٔ ۶۵
هوش مصنوعی: این شعر با دعوت به آرامش و تامل در زندگی آغاز می‌شود. شاعر می‌گوید که اگر می‌خواهی از سوختن و درد دور باشی، باید آگاهانه و با دقت زندگی کنی و نه تنها به تماشای زیبایی‌ها بپردازی. او به مقایسه‌ی وضعیت انسان‌ها با پروانه و عصفور اشاره می‌کند و می‌گوید که نباید بی‌خبر از خطرها و چالش‌ها تنها به خوشی‌های لحظه‌ای دلخوش بود. همچنین به لذت‌های موقتی مثل می‌خواری و عشق اشاره کرده و هشداری درباره‌ی فریبندگی آنها ارائه می‌دهد. در نهایت، شاعر به تنهایی و شب‌های تاریک اشاره می‌کند و می‌گوید که برای درک واقعی زندگی، باید لحظات خلوت را سپری کنیم و از خواب غفلت بیدار شویم.
مبارک ساعتی باشد که با منظور بنشینیبه نزدیکت بسوزاند مگر کز دور بنشینی
هوش مصنوعی: ساعتی خوشایند خواهد بود که با نیت خوب در کنار کسی بنشینی و او را به شدت دوست داشته باشی، تا اینکه از دور بنشینی و فقط نظارهگر باشی.
عقابان می‌درد چنگال باز آهنین پنجهتو را بازی همین باشد که چون عصفور بنشینی
هوش مصنوعی: عقابها چنگالهای تیز و آهنین خود را به تو میزنند و این بازی همان است که تو مانند یک پرنده کوچک نشستهای.
نباید گر بسوزندت که فریاد از تو برخیزداگر خواهی که چون پروانه پیش نور بنشینی
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که دیگران از درد و رنج تو باخبر شوند، باید مراقب باشی که خودت را نسوزانی؛ زیرا اگر بسوزی، صدایت بلند خواهد شد. اگر می‌خواهی همچون پروانه به سمت نور بروی، باید از آسیبها و مشکلات دوری کنی.
گرت با ما خوش افتاده‌ست چون ما لاابالی شونه یاران مست برخیزند و تو مستور بنشینی
هوش مصنوعی: اگر با ما خوب و خوش هستی، مثل ما بیخیال باش؛ نه اینکه دوستان سرمست از جای خود برخیزند و تو در گوشهای پنهان بمانی.
میی خور کز سر دنیا توانی خاستن یکدلنه آن ساعت که هشیارت کند مخمور بنشینی
هوش مصنوعی: می‌گوید شرابی بنوش که از آغاز دنیا بتوانی یکدل و یکصدا برخیزی، نه اینکه فقط در وقتی که هوشیار میشوی و به حالت مستی نشستهای، خواسته باشی.
تمنای شکم روزی کند یغمای مورانتاگر هر جا که شیرینی‌ست چون زنبور بنشینی
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی از زندگی لذت ببری و به آرزوهایت برسی، باید در جایی که خوشی و شیرینی وجود دارد، حضور داشته باشی و از آن بهرهبرداری کنی. مانند زنبوری که به گلها میرود تا از شهد آنها استفاده کند.
به صورت زآن گرفتاری که در معنی نمی‌بینیفراموشت شود این دیو اگر با حور بنشینی
هوش مصنوعی: اگر به زیبایی و لذتهایی که در اطراف توست توجه نکنی و گرفتار مشکلات و سختیها باشی، آن دیو ناامیدی و پریشانی از یادت میرود؛ حتی اگر در کنار فرشتگان باشی.
نپندارم که با یارت وصال از دست برخیزدمگر کز هر چه هست اندر جهان مهجور بنشینی
هوش مصنوعی: من نمیتوانم تصور کنم که با محبوب خود به وصال برسی، مگر اینکه از تمام چیزهایی که در جهان وجود دارد کنارهگیری کنی و برای او صبر کنی.
میان خواب و بیداری توانی فرق کرد آنگهکه چون سعدی به تنهایی شب دیجور بنشینی
هوش مصنوعی: زمانی که در تنهایی و تاریکی شب به فکر و خیال فرو میروید، میتوانید بین خواب و بیداری تفاوت قائل شوید.