شمارهٔ ۱۷۸ - در مدح و نصیحت
هوش مصنوعی: این شعر دعا و نصیحتی است به خدایی که از او خواسته میشود تا توفیق و هدایت به شهریار عادل عطا کند. شاعر از خداوند میخواهد که او را از گناهان و فتنهها حفظ کند و به او عقل و درایت دهد تا در امور کشور و مردم عادلی رفتار کند.
شاعر به یادآوری این نکته میپردازد که دنیا گذراست و شخصیتهای بزرگ و شاهان نیز همگی روزی از بین رفتهاند. بنابراین باید در زندگی به جا مانده، نام نیک و اعمال خوب را به یادگار گذاشت.
در نهایت، پیامی از پند و نصیحت برای حکمرانان و افراد قدرتمند میدهد تا همیشه به یاد داشته باشند که خدمت به مردم و توجه به حال آنها بسیار مهم است و نباید خود را از یاد و رضایت خداوند دور کنند.
یارب تو هرچه بهتر و نیکوترش بدهاین شهریار عادل و سالار سروران
هوش مصنوعی: خداوندا، هر چه خوبتر و نیکوتر است، به این پادشاه عادل و رئیس بزرگوار بده.
توفیق طاعتش دِه و پرهیز معصیتهرچ آن تو را پسند نیاید بر او مران
هوش مصنوعی: از خدا بخواه که تو را در انجام کارهای نیک موفق کند و از گناهان دور نگهدارد و هر چیزی که به نظر تو خوشایند نیست، بر او تحمیل نکن.
از شرّ نفس و فتنهٔ خلقش نگاه داریارب بهحق سیرت پاک پیمبران
هوش مصنوعی: خدایا، ما را از آسیبهای نفس و آزمونهای مردم حفظ کن، بهحق شخصیت پاک پیامبران.
بعد از دعا نصیحت درویش بیغرضنیکش بود که نیک تأمل کند در آن
هوش مصنوعی: پس از دعا، نصیحت درویش که بدون هیچگونه هدفی این کار را انجام میدهد، خوب است، زیرا باعث میشود تا فرد به دقت در آن فکر کند.
دانی که دیر زود به جای تو دیگریحادث شود چنانکه تو بر جای دیگران؟!
هوش مصنوعی: آیا میدانی که دیر یا زود ممکن است کسی دیگر به جای تو بیاید، درست همانگونه که تو جای دیگران را پر کردهای؟
بیدار باش و مصلحت اندیش و خیر کندرویش دست گیر و خردمند پروران
هوش مصنوعی: با دقت و هوشیاری زندگی کن، به سود خود و دیگران فکر کن. به درویشان کمک کن و به پرورش افراد دانا بپرداز.
این خاک نیست گر به تأمل نظر کنیچشمست و روی و قامت زیبای دلبران
هوش مصنوعی: این زمین فقط خاک نیست؛ اگر با دقت نگاه کنی، میتوانی زیبایی چهره و قامت دلبران را در آن ببینی.
نوشیروان کجا شد و دارا و یزدگرد؟!گردان شاهنامه و خانان و قیصران؟!
هوش مصنوعی: نوشیروان، دارا و یزدگرد کجا رفتند؟ آن پادشاهان و فرمانروایان بزرگ و مشهور که در داستانها یاد شدهاند، کجایند؟
بسیار کس برو بِگذَشتَست روزگاراکنون که بر تو میگذرد نیک بگذران
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد قبل از تو از این دنیا رفتهاند، حالا که نوبت توست، زندگیات را به خوبی سپری کن.
جز نام نیک و بد چه شنیدی که بازمانداز دور مُلک دادگران و ستمگران؟!
هوش مصنوعی: جز خاطرهای از خوبیها و بدیها چه چیز دیگری برای تو از دوران حاکمیت دادگران و ستمگران باقی مانده است؟
عدل اختیار کن که به عالم نبردهاندبهتر ز نام نیک، بضاعت مسافران
هوش مصنوعی: انصاف را برگزین، زیرا در دنیا چیزی بهتر از نام نیک وجود ندارد و آنچه که مسافران برای سفر با خود دارند.
خواهی که مهتری و بزرگی به سر بری؟خالی مباش یک نفس از حال کهتران
هوش مصنوعی: اگر میخواهی بزرگ و محترم باشی، هیچگاه در زندگی از یادگیری و درک حال کسانی که از تو پایینتر هستند غافل نشو.
دنیا نیرزد آن که پریشان کنی دلیگر مُقبلی به گوش مکن قول مُدبران
هوش مصنوعی: دنیا ارزش این را ندارد که دل کسی را ناراحت کنی. اگر وعدههایی از طرف کارشناسان میشنوی، به آنها گوش نکن.
این پنجروزه مهلت دنیا بههوش باشتا دلشکستهای نکند بر تو دل گران
هوش مصنوعی: در این دنیا که فقط پنج روز مهلت داریم، هوشیار باش تا کسی به دل شکستهات آسیب نرساند و دلت را سنگین نکند.
از من شنو نصیحت خالص که دیگریچندین دلاوری نکند بر دلاوران
هوش مصنوعی: به تو نصیحتی خالص و صادقانه میکنم؛ اینکه هیچکس دیگری نمیتواند به اندازه دلاوران واقعی، دلاوری کند.
نیکاختران نصیحت سعدی کنند گوشگر بشنوی سبق بری از سَعداختران
هوش مصنوعی: نیکوکاران به تو نصیحت میکنند، اگر به این نصیحت گوش بدهی، از بدیها دور خواهی شد و به سعادت خواهی رسید.
بادا همیشه بر سر عمرت کلاه بختدر پیشت ایستاده کمربسته چاکران
هوش مصنوعی: همیشه بر فراز عمرت، بخت موفقیت چون کلاهی وجود دارد و در پیشت ایستاده است تا تو را حمایت کند.
تا آن زمان که پیکر ما هست بر فلکخالی مباد مجلست از ماهپیکران
هوش مصنوعی: تا زمانی که وجود ما در این جهان برقرار است، نباید فضای مجلسمان از حضور افرادی با زیبایی و جذابیت کمنظیر خالی باشد.