غزل شمارهٔ ۲۹
هوش مصنوعی: این شعر زیبا به توصیف عشق و معضلات آن می‌پردازد. شاعر احساسات عمیق خود را در مواجهه با معشوق بیان می‌کند و از درد جدایی و انتظار سخن می‌گوید. او به سختی‌هایی که در عشق وجود دارد اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس نمی‌تواند در این دنیای پر از عشق و تنهایی از آسیب دور بماند. شاعر به زیبایی و جذابیت معشوق اشاره می‌کند و از ناامیدی‌اش در رسیدن به او ابراز ناراحتی می‌کند. در نهایت، او به شب جدایی و آتش درونش اشاره می‌کند که نشان‌دهنده‌ی شدت احساسات و عشق عمیقش است.
متناسبند و موزون حرکات دلفریبتمتوجه است با ما سخنان بی‌حسیبت
حرکات دلفریب و جذاب تو متناسب و بجا و موزون هستند اما سخنان بیحساب و درشت تو متوجه ما هستند. [ موزون = سنجیده و متعادل، زیبا / حسیب = مُمال حساب / مُمال = ویژگی کلمهای که در آن بهجای «الف»، «یا» آورده باشند، مثل رکیب (ممال رکاب). ]
چو نمی‌توان صبوری ستمت کشم ضروریمگر آدمی نباشد که برنجد از عتیبت
وقتی که صبر نمیتوانم کنم جور و ستمت را میپذیرم آنکه جور تو را نپذیرد آدمی نیست. (مگر = همانا، به تحقیق / عتیب = سرزنش و ملامت، ممال عتاب؟ رجوع به معنی بیت اول)
اگرم تو خصم باشی نروم ز پیش تیرتوگرم تو سیل باشی نگریزم از نشیبت
اگر تو با من ستم و دشمنی کنی و بجنگی از پیش تیر و تیغ تو کنار نمیروم و اگر سیل باشی و بنیان مرا بکنی به بلندی پناه نمیبرم.
به قیاس در نگنجی و به وصف در نیاییمتحیرم در اوصاف جمال و روی و زیبت
زیبایی تو غیرقابل وصف است و من در وصف زیباییهای تو درمانده شدهام.
اگرم برآورد بخت به تخت پادشاهینه چنان که بنده باشم همه عمر در رکیبت
اگر روزی بخت و اقبال مرا به تخت شاهی بنشاند آنقدر خوشحال نمیشوم که تمام عمر در میان چاکرانی باشم که به دنبال مرکب تو پیاده میروند. [ رکیب: ممال رکاب، رجوع به معنی بیت اول]
عجب از کسی در این شهر که پارسا بماندمگر او ندیده باشد رخ پارسافریبت
عجیب است اگر حتی کسی که در شهر به پارسایی و زهد معروف است، بعد از دیدن روی زیبای تو بگوید عاشق تو نشده است.
تو برون خبر نداری که چه می‌رود ز عشقتبه درآی اگر نه آتش بزنیم در حجیبت
تو خبر نداری که در بیرون سرا و خیمهات چه غوغایی به راه انداختهای؛ بیرون بیا تا تو را ببینیم وگرنه پردههای حجاب را آتش میزنیم.
تو درخت خوب‌منظر همه میوه‌ای ولیکنچه کنم به دست کوته که نمی‌رسد به سیبت
تو درخت متناسب و زیبا و سرشار از میوه هستی با این دستهای کوتاه خود چه کنم که به سیبهای درخت قامت تو نمیرسند.
تو شبی در انتظاری ننشسته‌ای چه دانیکه چه شب گذشت بر منتظران ناشکیبت
تو تا بحال عاشق نشدهای و نمیدانی انتظار شب عاشقان چه سخت است و نمیدانی بر عاشقان بیصبر تو چه میگذرد.
تو خود ای شب جدایی چه شبی بدین درازیبگذر که جان سعدی بگداخت از نهیبت
و تو ای شب که بدین دیری میگذری و به سپیدهدم نمیرسی که یار را ببینم زودتر برو و بگذر که جان سعدی از بیرحمی تو گداخت و به پایان رسید. [ گداختن = سوختن و ذوب شدن / نهیب = بیم و هراس / جان گداختن = کمال بی قراری و ناآرامی و عاشقی ]