غزل شمارهٔ ۸۰

گوگل: کلمه "بنان" در زبان فارسی به معنای "سر انگشت" یا "انگشت" است. همچنین در ادبیات فارسی و متون رسمی به کار می‌رود. بنان می‌تواند به موارد زیر نیز اشاره کند: یک سر‌انگشت: (به صورت مفرد). یک انگشت: (به صورت مفرد). سر‌انگشتان: (به صورت جمع). { این نوشتهٔ زیبا کار سر‌انگشتان هنرمند اوست و این سخن شیرین از آن دهان بر آمده است .[ شریف: با قدر و ارزش / بنان: انگشت و سر‌انگشت / تناسب: خط، بنان / تشبیه: حدیث به نُقل (اضافهٔ تشبیهی) ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی }

این بوی خوش آشنایی از جایگاه آن یار مهربان بر‌می‌خیزد و به مشام می‌رسد. [عبیر: نام خوشبویی است که از صندل و گلاب و مُشک سازند. /آشنایی: عشق و دوستی / ساحت: ناحیه و درگاه / تشبیه: آشنایی به بوی عبیر (اضافهٔ تشبیهی)] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

هنگامی که مُهر از سر نامه برداشتم و آن را گشودم، آنچنان معطر بود که گویی سر گلابدان را برداشته‌ام. [ مُهر: نشان / گفتی: قید است، گویا، همانا، به‌درستی ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

گویی، پیام‌آور آهوی ختنی بود که به جای نامه، نافه بر میان بسته بود. [قاصد: پیک / ختن: شهری در ترکستان چین که به داشتن آهوی مشک معروف است. / مگر: قید تاکید است، همانا، یقیناً / میان: کمربند ، آنچه از جنس دوال و جز آن که گرد کمر بندند. / تشبیه: قاصد به آهوی ختن تشبیه شده است. / آرایهٔ استخدام: در میان است ۱_ برای قاصد شال و کمربند که نامه در آن گذاشته می‌شده است ۲_ برای آهوی ختن، ناف آن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

شگفتا از این تعبیرهای لطیف و زیبایی که در نامه به کار رفته است! وه از این کمالی که در بیان او دیده می‌شود!  [ عبارت: طرز بیان، طریقهٔ ادای سخن، انشا / کفایت بیان: لیاقت و شایستگی، فصاحت و زبان‌آوری، هوشیاری و زیرکی در کلام و سخن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

سرانجام دریافتم که این سخنان شیرین از منطق آن یار شکرفشان تراویده است. [ معلوم شدن: دانسته و واضح و آشکار شدن / منطق: سخن و گفتار / کنایه: شکرفشان (شیرین‌سخن) ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

شایسته نیست که این خط مقدّس بر زمین افکنده شود؛ زیرا این نوشته از جانب ماه آسمان رسیده است. [ خط: نوشته / نشاید: از مصدر شایستن، شایسته و زیبنده نیست./ تضاد: زمین، آسمان / استعارهٔ مصرحه: ماه آسمان (معشوق و نگارندهٔ نامه) / به نظر می‌رسد که شاعر در تقدّس خط چهرهٔ معشوق غلوّ کرده و آن را مقدّس دانسته است و همین مطلب ذهن را متبادر به تقدّس خط قرآن می‌نماید که مسلمانان هر گاه در راه خط قرآن را روی زمین می‌دیدند، برداشته در شکاف دیوارها می‌گذاشتند تا زیر دست و پا نماند. ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

روان سعدی روزی به سرای باقی خواهد شتافت؛ زیرا این زندگی و شادمانی جاودانه و ابدی نیست. [ عیش: زندگی، خوشی و شادمانی ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

خوشا به حال کسی که وقتی جان از تنش بیرون می‌رود، سخن او همچنان در میان مردم، زنده و جاری است. [ تن او: شخص او (سعدی) / جناس تام: روان (روح)، روان (جاری) ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی