غزل شمارهٔ ۲۹۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی‌های بهار و لذت‌های زندگی اشاره می‌کند. او به بیداری از خواب و غفلت دعوت می‌کند و به اندک زمانی که برای لذت بردن از زندگی باقی مانده است، اشاره می‌کند. شاعر تأکید می‌کند که باید از فرصت‌ها بهره برد و در روز بهار به تماشا و شادی پرداخت. او جوانی را که گذشت یادآور می‌شود و می‌گوید که دیگر نباید منتظر روزهای بهتری بود، بلکه باید در همین لحظه‌ها زندگی کرد و از زیبایی‌ها لذت برد. در نهایت، او به این نکته می‌رسد که باید فکری تازه و مثبت داشته باشیم و از زندگی فعلی بهره‌مند شویم.
دولت جان‌پرورست، صحبت آمیزگارخلوت بی‌مدعی، سفرهٔ بی‌انتظار
معنی: همنشینی با یار موافق بهسان
دولت و سعادتی است که موجب پرورندگی جان میگردد و خلوتی است که مدعی در آن وجود
ندارد و سفرهای است که برای تناول نباید منتظر کسی ماند. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
آخر عهد شب‌ست، اول صبح ای ندیم!صبح دوم بایدت سر ز گریبان برآر
هوش مصنوعی: در انتهای شب، صبح نزدیک است. ای دوست، به زودی باید سر خود را از زیر چادر بلند کنی و به دنیای جدیدی وارد شوی.
دور نباشد که خلق، روز تصور کنندگر بنمایی به شب، طلعت خورشیدوار
هوش مصنوعی: شاید روزی مردم فکر کنند که اگر تو چهرهات را به شب نشان دهی، مانند خورشید خواهد درخشید.
مشعله‌ای برفروز، مشغله‌ای پیش گیرتا ببرم از سرم، زحمت خواب و خمار
هوش مصنوعی: شعلهای روشن کن و سرگرمیای پیدا کن تا بتوانم از ذهنم خواب و بیحالی را دور کنم.
خیز و غنیمت شمار، جنبش باد ربیعنالهٔ موزون مرغ، بوی خوش لاله‌زار
هوش مصنوعی: بیدار شو و از نسیم بهاری لذت ببر، صدای دلنشین پرندگان را بشنو و عطر خوش گلهای لاله را استشمام کن.
برگ درختان سبز، پیش خداوند هوشهر ورقی دفتری‌ست، معرفت کردگار
هوش مصنوعی: برگهای سبز درختان در حضور خداوند، هر کدام مانند صفحهای از کتابی هستند که معرفت و آگاهی از خالق را بیان میکنند.
روز بهارست خیز، تا به تماشا رویمتکیه بر ایام نیست، تا دگر آید بهار
امروز روز بهار است، پس بیایید به سیر و تماشا برویم. به عمر کوتاه ما اعتمادی نیست؛ که بهار دیگر را ببینیم
وعده که گفتی شبی، با تو به روز آورمشب بگذشت از حساب، روز برفت از شمار
هوش مصنوعی: تو وعده داده بودی که شبی را به یاد تو در روز بگذرانم، اما شب گذشت و روز هم از دست رفت و به یاد تو نپرداختم.
دور جوانی گذشت، موی سیه پیسه گشتبرق یمانی بجست، گَرد بمانْد از سوار
هوش مصنوعی: دور youth و جوانی به پایان رسید و موهای سیاه به سفیدی گراییدند. زیبایی و شجاعت جوانی از بین رفت و به یاد سوارانی که در گذشته بودند، تنها گردی باقی مانده است.
دفتر فکرت بشوی، گفتهٔ سعدی بگویدامن گوهر بیار، بر سر مجلس ببار
هوش مصنوعی: فکر و اندیشهات را پاک کن و بیاموز که مانند سعدی سخن بگویی. دامن پر از گوهر و خوبی را بر سر مجلس بزن و به دیگران ببخش.