غزل شمارهٔ ۵۱۶
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و لطافت یک معشوق پرداخته است. شاعر با اشاره به ویژگی‌های خاص و منحصر به فرد معشوق، از عواطف عمیق خود نسبت به او می‌گوید. او معشوق را بالاتر از همه موجودات می‌داند و می‌گوید که هیچ‌کس به لطافت و زیبایی او نمی‌رسد. شاعر همچنین به ناراحتی‌ها و تشنگی‌های عاشقانه اشاره می‌کند و می‌گوید که عشق او به معشوق که عمقی بی‌پایان دارد، او را به شدت درگیر کرده است. در انتهای شعر، شاعر از معشوق می‌خواهد که محبتش را به او ارزانی دارد و نگران این است که اگر در عشق ناکام بماند، چه بر سر دلش خواهد آمد.
کدام کس به تو ماند که گویمت که چون اویی؟ز هر که در نظر آید گذشته‌ای به نکویی
هوش مصنوعی: هیچ‌کس مانند تو نیست که بتوانم بگویم چقدر خاصی. هر کس که به چشم بیاید، گذشته‌ای دارد که درخشندگی خاصی ندارد.
لطیف‌جوهر و جانی غریب‌قامت و شکلینظیف‌جامه و جسمی بدیع‌صورت و خویی
هوش مصنوعی: موجودی ظریف و با روحی بیهمتا، با قامت زیبا و شکلی شگفتانگیز، پوششی دلفریب و بدنی منحصر به فرد دارد.
هزار دیده چو پروانه بر جمال تو عاشقغلام مجلس آنم که شمع مجلس اویی
هوش مصنوعی: هزاران دیده مانند پروانه به زیبایی تو علاقه دارند، و من خدمتگزار کسی هستم که تو شمع محفل او هستی.
ندیدم آبی و خاکی بدین لطافت و پاکیتو آب چشمهٔ حیوان و خاک غالیه‌بویی
هوش مصنوعی: من تا به حال آبی و خاکی به این نرمی و پاکیزگی ندیدهام. آب چشمهٔ حیات و خاک بویی چون عطر خوش دارند.
تو را که درد نباشد ز درد ما چه تفاوت؟تو حال تشنه ندانی که بر کنارهٔ جویی
هوش مصنوعی: آیا برای تو که دردی احساس نمیکنی، مهم است که ما چقدر رنج میبریم؟ تو نمیدانی چه حالتی دارد کسی که در کنار جوی آب، تشنه است.
صبای روضهٔ رضوان ندانمت که چه بادینسیم وعدهٔ جانان ندانمت که چه بویی
هوش مصنوعی: من نمیدانم این نسیم از باغ بهشت چه هوایی دارد و نمیدانم عطر وعدهٔ معشوقم چه بویی میدهد.
اگر من از دل یک‌تو برآورم دم عشقیعجب مدار که آتش درافتدم به دوتویی
تصحیح AI: تعجب نکن که من دچار آتش عشق شدهام و اگر نفس عشقی از دل یکتایم برآورم، آتش عشق، لباسم را بسوزاند. / دوتویی (دوتایی): نوعی لباس / (AI: اگر من از عمق دل تو حسی از عشق بروز کنم، تعجب نکن که من دچار آتش عشق شدهام و این عشق بر دوگانگی و جدایی من و تو دلالت دارد.)
به کس مگوی که پایم به سنگ عشق برآمدکه عیب گیرد و گوید چرا به فرق نپویی؟
هوش مصنوعی: به هیچ‌کس نگو که از شدت عشق پایم به سنگی برخورد کرده است، زیرا ممکن است عیبجویی کند و بپرسد چرا به رسم محبت رفتار نکردهام.
دلی دو دوست نگیرد دو مهر دل نپذیرداگر موافق اویی به ترک خویش بگویی
تصحیح AI: یک دل دو دوست را نمیپذیرد و محبت دو عشق را قبول نمیکند، پس اگر هواخواه اویی از خود دور شو و به خود پشت کن. (AI: اگر دل کسی دوستی را نپذیرد و محبت او را قبول نکند، حتی اگر او با آن شخص همنظر و همدل باشد، به راحتی میتواند از خود دور شود و به او پشت کند.)
کنونم آب حیاتی به حلق تشنه فروکننه آنگهی که بمیرم به آب دیده بشویی
هوش مصنوعی: اکنون به من آب حیات بده تا تشنگیام برطرف شود، نه اینکه بعد از مرگم با اشکهایم مرا بشویی.
به اختیار تو سعدی چه التماس برآیدگر او مراد نبخشد تو کیستی که بجویی؟
تصحیح AI: ای سعدی، اگر مراد و خواستهات را ندهد، چه فایدهای دارد که خواهش کنی؟ تو چه کسی هستی که بخواهی مرادت را طلب کنی؟ (AI: اگر مراد و خواستهات را به دست نیاوری، چه فایدهای دارد که از سعدی خواهش کنی؟ تو چه کسی هستی که بخواهی او را به جستجو واداری؟)