غزل شمارهٔ ۵۲۹
هوش مصنوعی: این شعر از سعدی با مضامین عشق و وفا سروده شده است. شاعر به محبوب خود می‌گوید که چرا با عهد خود شکسته و دل او را به سادگی ترک کرده است. او انتقاد می‌کند که چگونه محبوب به‌راحتی از محبت او دست کشیده و به دیگران توجه کرده است. همچنین، شاعر به مشکلاتی که در نتیجه این بی‌وفایی به وجود آمده اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که محبت و صداقت باید دوطرفه باشد. در نهایت، شاعر از عدم وفای محبوب شکایت دارد و ابراز ناراحتی می‌کند که چگونه او بدون هیچ جرم و خطایی، دل او را شکسته است.
سست پیمانا به یک ره دل ز ما برداشتیآخر ای بد عهد سنگین دل چرا برداشتی
هوش مصنوعی: تو که پیمان شکن هستی، به راحتی دل ما را به همراه خود بردی. ای دل سنگین و بدعهد، چرا دل ما را گرفتی؟
نوع تقصیری تواند بود ای سلطان عشقتا به یک ره سایه لطف از گدا برداشتی
هوش مصنوعی: ای سلطان عشق، هر نوع خطایی ممکن است رخ دهد، اما تو تنها با یک لحظه مهربانی و توجه میتوانی سایهی لطف را از گدا برداری.
گفته بودی با تو در خواهم کشیدن جام وصلجرعه‌ای ناخورده شمشیر جفا برداشتی
هوش مصنوعی: تو گفته بودی که با هم جام وصال را خواهیم نوشید، اما هنوز یک جرعه ننوشیدهای، شمشیر بدی را به آرامی بلند کردی.
خاطر از مهر کسان برداشتم از بهر توچون تو را گشتم تو خود خاطر ز ما برداشتی
هوش مصنوعی: من به خاطر محبت دیگران از یادشان دست کشیدم و همه تلاش خود را برای تو کردم، اما تو خودت از ما یاد نکردی و دل را به دیگری سپردی.
لعل دیدی لاجرم چشم از شبه بردوختیدُر پسندیدی و دست از کهربا برداشتی
هوش مصنوعی: وقتی لعل و جواهر زیبا را دیدی، ناخواسته چشمانت را از زیباییهای دیگر باز کردی و آنچه که قبلاً خوشت میآمد، کنار گذاشتی.
شمع بَر کردی چراغت بازنامد در نظرگل فرا دست آمدت مهر از گیا برداشتی
شمع روشن کردی (بِر کردن در جنوب یعنی روشن کردن) و نورش در نظر تو زیباتر جلوه کرد، گل به دستت رسید و عشق گیاهان را فراموش کردی.
دوست بردارد به جرمی یا خطایی دل ز دوستتو خطا کردی که بی جرم و خطا برداشتی
هوش مصنوعی: اگر دوستی به خاطر یک خطا یا اشتباهی از تو دل بریده، بدان که تو خود دلی را شکستهای که بیدلیلی از او فاصله گرفتهای.
عمرها در زیر دامن برد سعدی پای صبرسر ندیدم کز گریبان وفا برداشتی
هوش مصنوعی: سالهای زیادی از عمر در زیر سایه دلانگیز سعدی سپری شد، اما هرگز ندیدم که صبر از دل کسی در قبال وفا تضعیف شود و او دست از وفاداری خود بردارد.