غزل شمارهٔ ۵۴۶
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به زیبایی و سختی‌های عشق اشاره می‌کند. او از دلبری می‌گوید که به رغم زجرهایی که به او می‌دهد، همچنان او را می‌پسندد. در ادامه به وضعیت عقل خود در بند عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که هرچند به دیگران گله کرده است، اما در نهایت به خود می‌بالد که به عشق پادشاهی می‌رسد. او در نهایت به طعنه‌های دیگران اشاره کرده و بیان می‌کند که در برابر زیبایی معشوقش، هیچ چیز دیگری ارزش ندارد. همچنین تأکید می‌کند که هر کسی ارزش و جواهر خاص خود را دارد و این سخن تنها از سعدی برمی‌آید.
جور بر من می‌پسندد دلبریزور با من می‌کند زورآوری
هوش مصنوعی: معشوق با زیباییاش بر من سخت میگذرد و با قدرت خود بر من فشار میآورد.
بار خصمی می‌کشم کز جور اومی‌نشاید رفت پیش داوری
هوش مصنوعی: من بار سنگینی از ظلم و ستم او را به دوش می‌کشم که نمیتوانم پیش قاضی بروم و از او شکایت کنم.
عقل بیچاره‌ست در زندان عشقچون مسلمانی به دست کافری
هوش مصنوعی: عقل انسان در چنگال عشق مانند مسلمانی است که به دست کافر افتاده باشد و به شدت در عذاب و محدودیت به سر میبرد.
بارها گفتم بگریم پیش خلقتا مگر بر من ببخشد خاطری
هوش مصنوعی: بارها گفتهام که در جمع مردم گریه کنم تا شاید کسی به من رحم کند و از من دلخور نشود.
باز گویم پادشاهی را چه غمگر به خیلش در بمیرد چاکری
تصحیح AI: (دوباره با خود) میگویم: که اگر پیشوای یک گروهی(، یکی از غلامانش) در کنار او بمیرد، چه اهمیتی دارد.
ای که صبر از من طمع داری و هوشبار سنگین می‌نهی بر لاغری
هوش مصنوعی: ای کسی که انتظار داری من صبر کنم، بدان که فکر و درک من بار سنگینی بر دوشم میگذارد و به من فشار میآورد.
زآنچه در پای عزیزان افکنندما سری داریم اگر داری سری
هوش مصنوعی: ما به خاطر عشق و ارادت به عزیزان، هر فداکاری که لازم باشد میکنیم، حتی اگر این فداکاری به قیمت سر ما باشد. اگر تو هم احساس مشابهی داری، باید برای محبوبانت فداکاری کنی.
چشم عادت کرده با دیدار دوستحیف باشد بعد از او بر دیگری
هوش مصنوعی: چشم که به دیدن دوست عادت کرده است، پس از او دیدن کسی دیگر ناامیدکننده و بیمعناست.
در سراپای تو حیران مانده‌امدر نمی‌باید به حسنت زیوری
هوش مصنوعی: من در وجود تو غرق در شگفتی هستم و نمیتوانم به زیباییات دست بزنم.
این سخن سعدی تواند گفت و بسهر گدایی را نباشد جوهری
هوش مصنوعی: این گفته از سعدی بیان می‌کند که فقط اوست که میتواند چنین حرفی را بیان کند و اینکه هر بینوا و گدا به تنهایی صاحب ارزش و کیفیتی خاص نیست.